Przychód z instrumentów pochodnych rozlicza się kasowo

Andrzej Dębiec partner, kancelaria Hogan Lovells

Problem był przedmiotem rozstrzygnięcia w wyroku NSA z 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II FSK 21/11). Sąd uznał, że przychód podatkowy z tytułu realizacji praw, wynikających z pochodnych instrumentów finansowych powstaje w dacie faktycznego otrzymania przez uprawnionego płatności. Cena wynikających z transakcji praw majątkowych zależna jest bezpośrednio lub pośrednio od wartości oznaczonych towarów, walut obcych, waluty polskiej, złota, platyny dewizowej bądź papierów wartościowych albo od wysokości stóp procentowych lub indeksów. Takie cechy mają zarówno transakcje terminowe typu forward, jak i transakcje opcyjne, a zatem stanowią one pochodne instrumenty finansowe, a prawa z tych instrumentów uznawane są za prawa majątkowe.

W konsekwencji Naczelny Sąd Admnistracyjny uznał, że uzyskany w ten sposób przychód pochodzi z wykonania wskazanych w umowie obowiązków stron i jego źródłem jest realizacja nierzeczywistych kontraktów terminowych, czy opcyjnych, a nie zbycie praw przysługujących w wyniku ich zawarcia. Sąd podkreślił również, że realizacja praw wynikających z nierzeczywistych kontraktów terminowych i opcyjnych nie polega na wydaniu rzeczy czy świadczeniu usług.

Z tych wszystkim względów skład orzekający wskazał, że jak najbardziej zasadne jest twierdzenie, iż przychód powstały z realizacji praw z tych kontraktów nie może być uznany za przychód ze zbycia praw majątkowych, a zatem moment uzyskania przychodu należy ocenić zgodnie z metodą kasową.

Wyrok stanowi utrwalenie pozytywnej dla podatników linii orzeczniczej. Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowo uznał, że nie można utożsamiać realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych ze zbyciem prawa majątkowego.