Wystąpienie wspólnika ze spółki trzeba opodatkować

Wystąpienie wspólnika ze spółki osobowej może wywołać dwa różne skutki na gruncie prawa cywilnego i handlowego. Jeśli wspólników było tylko dwóch, a jeden z nich zapragnął ze spółki wystąpić, konieczne jest przeprowadzenie likwidacji spółki. Jeśli wspólników było więcej niż dwóch i nie uznali faktu wystąpienia części wspólników ze spółki za powód do zakończenia wspólnego działania, możliwe jest kontynuowanie przez nich działalności nadal w ramach spółki osobowej. Wówczas wspólnik występujący otrzymuje wyłącznie przypadającą dla niego część majątku spółki.

Sama spółka osobowa nie jest podatnikiem podatku dochodowego. Co do zasady, przychody z udziału w spółce osobowej u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz łączy się z pozostałymi przychodami.

Trzeba zwrócić uwagę, że wystąpienie wspólnika z likwidacją lub bez likwidacji spółki osobowej wywołuje dla wspólnika takie same konsekwencje.

W razie wystąpienia wspólnika ze spółki wartość udziału kapitałowego wspólnika oznacza się na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki. Jako dzień bilansowy przyjąć należy ostatni dzień roku obrotowego, w którym upłynął termin wypowiedzenia. Udział kapitałowy powinien być wypłacony w pieniądzu. Rzeczy wniesione do spółki przez wspólnika tylko do używania zwraca się w naturze. Jeżeli osoba fizyczna występuje ze spółki osobowej i nie zamierza kontynuować działalności gospodarczej, to traktowana jest jak osoba fizyczna likwidująca działalność gospodarczą. Powoduje to obowiązek ustalenia dochodu z remanentu likwidacyjnego i zapłaty 10 proc. zryczałtowanego podatku. Podatek jest płatny w terminie płatności zaliczki za ostatni miesiąc prowadzenia działalności a w przypadku podatników, którzy wybrali kwartalny sposób wpłacania zaliczek - w terminie płatności za ostatni kwartał prowadzenia działalności.

Jeżeli jednak występujący ze spółki osobowej wspólnik zamierza prowadzić działalność gospodarczą w innej formie, to nie musi płacić 10 proc. zryczałtowanego podatku dochodowego.

W razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej dochód ustala się poprzez określenie wartości ustalonej według cen zakupu pozostałych na dzień likwidacji towarów (handlowych i innych) oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, niebędących środkami trwałymi. Uzyskaną wartość należy przemnożyć przez wskaźnik procentowy, jaki wynika z udziału dochodu w przychodach w ostatnich trzech miesiącach poprzedzających miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja działalności, a jeżeli w tym okresie dochód nie wystąpił, w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym nastąpiła likwidacja. Za datę likwidacji działalności gospodarczej uważa się datę określoną w powyższym zawiadomieniu.

Trzeba zwrócić uwagę, że w przypadku podatku od towarów i usług podatnikami są spółki osobowe. Wobec tego samo wystąpienie wspólnika ze spółki, bez przeprowadzenia likwidacji spółki nie wywołuje dla spółki konsekwencji w VAT.

Przeprowadzając likwidację spółki osobowej należy opodatkować VAT towary własnej produkcji i te, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, jeśli przy ich nabyciu spółce przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Likwidowana spółka obowiązana jest sporządzić spis z natury towarów na dzień rozwiązania spółki oraz zawiado- mić o dokonanym spisie z natury, o ustalonej wartości i o kwocie podatku należnego naczelnika urzędu skarbowego. Informację o spisie trzeba dołączyć do składanej deklaracji.

Obowiązek podatkowy powstaje w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury, nie później jednak niż 14 dnia, licząc od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Dostawa towarów dokonywana przez byłych wspólników spółki, której przedmiotem są towary objęte spisem z natury, podlega zwolnieniu od podatku przez okres 12 miesięcy pod warunkiem rozliczenia podatku od towarów objętych spisem z natury. W przypadku, gdy w rozliczeniu podatku za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, kwota podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku należnego, podatnikowi przysługuje prawo zwrotu z urzędu skarbowego różnicy podatku.