Kiedy środki z funduszu innowacyjnego są kosztem

Przedsiębiorstwo zajmujące się innowacją i rozwojem mogło uzyskać status centrum badawczo-rozwojowego, a tym samym możliwość tworzenia funduszu innowacyjności. Środki pochodzące z tego funduszu można było zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu, jeśli zostaną wykorzystane w danym roku. Tak krótki okres uniemożliwiał pełne korzystanie z udogodnień. Dzięki nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i osób prawnych okres, kiedy środki zgromadzone na rachunku bankowym nie będą stanowiły przychodu, wydłużony został do dwóch lat. Ponadto zagadnienie, kiedy środki zgromadzone na funduszu innowacyjnym są kosztem, zostało bezpośrednio zamieszczone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Nowe przepisy będą dotyczyły środków zgromadzonych na funduszu od tego roku kalendarzowego, co nie łamie zasady zakazu retroaktywności przepisów prawa podatkowego, ponieważ z nowego uregulowania nie wynikają obowiązki rodzące obciążenia podatkowe dla podatników.

Status centrum badawczo-rozwojowego może uzyskać przedsiębiorca niebędący jednostką badawczo-rozwojową i nieposiadający takiego statusu w rozumieniu przepisów ustawy z 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych, jeśli prowadzi badania lub prace rozwojowe. Status centrum badawczo-rozwojowego nadaje minister gospodarki po zasięgnięciu opinii: po pierwsze - ministra właściwego ds. nauki w zakresie zgodności prac badawczo-rozwojowych, prowadzonych i rozwijanych przez przedsiębiorstwo, ze strategicznymi kierunkami polityki naukowo-technologicznej i innowacyjnej państwa, a po drugie - wójta, burmistrza lub prezydenta, właściwego ze względu na miejsce wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę ubiegającego się o status centrum badawczo-rozwojowego. Przedsiębiorca, który stara się o status CBR dla swojej firmy, powinien osiągnąć przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy w wysokości określonej w ustawie o rachunkowości. Minimum 20 proc. tej kwoty winny stanowić przychody netto ze sprzedaży własnych usług badawczo-rozwojowych. Jest to warunek konieczny. Ponadto przedsiębiorca zobowiązany jest do złożenia oświadczenia o niezaleganiu z zapłatą podatków oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Posiadanie statusu centrum badawczo-rozwojowego jest korzystne dla przedsiębiorcy, bowiem może on skorzystać m.in. ze zwolnienia z podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i leśnego, jeśli ww. obiekty wykorzystywane są przez niego do działalności badawczo- rozwojowej. Najważniejsza jednak korzyścią dla przedsiębiorcy jest możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu środków pochodzących z funduszu innowacyjnego.

Przepisy pozwalają centrom badawczo-rozwojowym na tworzenie funduszu innowacyjności, z którego środków powinny być finansowane badania i prace rozwojowe oraz finansowanie kosztów z uzyskaniem patentu na wynalazek. Jest on tworzony z comiesięcznego odpisu wynoszącego jednak nie więcej niż 20 proc. przychodów uzyskanych przez centrum badawczo-rozwojowe w danym miesiącu. Środki tego funduszu powinny być gromadzone na odrębnym rachunku bankowym. Równowartość odpisów centrum badawczo-rozwojowe przekazuje na rachunek bankowy funduszu innowacyjności w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został dokonany odpis. Kwota środków przekazanych na rachunek bankowy nie może być niższa od sumy odpisów.

Odpisy i wpłaty na fundusz innowacyjności zaliczają się do kosztów uzyskania przychodów działalności prowadzonej przed przedsiębiorcę na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Korzyścią więc z posiadania statusu centrum badawczo-rozwojowego i funduszu innowacyjności są zyski na opodatkowaniu kwoty w wysokości wyłączonych 20 proc. przychodów.

Warunkiem wykorzystywania środków funduszu innowacyjności jest określenie części środków, stanowiących pomoc publiczną, jako iloczynu wartości środków funduszu, wykorzystywanego przez centrum badawczo-rozwojowe na finansowanie kosztów kwalifikowanych oraz wysokości stawki podatku dochodowego.

Do tej pory, zgodnie z art. 21 ust. 9 i 10 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, środki niewykorzystane w danym roku podatkowym oraz w przypadku utraty przez przedsiębiorcę statusu centrum badawczo-rozwojowego zaliczały się do przychodów z działalności. To samo dotyczyło środków funduszu innowacyjności wykorzystanych niezgodnie z przepisami, z tym jednak, że przychodem stają się one w miesiącu, w którym zostały wydatkowane. Obecnie art. 21 ust. 9 i 10 ustawy o wspieraniu niektórych form działalności innowacyjnej został uchylony. Przepisy regulujące zasady zaliczania do przychodów środków funduszu innowacyjności w przypadku ich niewłaściwego wykorzystania przeniesione zostały bezpośrednio do ustawy o PIT oraz ustawy o CIT. Środki pochodzące z funduszu innowacyjnego zostaną uznane za przychód, jeżeli nie zostaną wykorzystane w roku podatkowym, w którym zostały przekazane do tego funduszu, lub w ciągu roku podatkowego następującego po tym roku, zostaną wykorzystane niezgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 21 ust. 8 ustawy z 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, lub w przypadku utraty przez podatnika statusu centrum badawczo-rozwojowego Artykuł 21 ust. 8 ustawy z 30 maja 2008 r. zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw gospodarki do określenia w drodze rozporządzenia, w jaki sposób powinny być wydane środki zgromadzone na funduszu.

Przedsiębiorca może natomiast utracić status centrum, jeżeli nie złoży w terminie 14 dni od zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok sprawozdawczy ministrowi gospodarki wymaganych ustawą dokumentów lub analiza złożonych dokumentów wykaże, że przedsiębiorca nie spełnia warunków niezbędnych do uzyskania statusu centrum badawczo-rozwojowego. Wszystkie jednak obecne zmiany sprowadzają się do tego, że przedsiębiorcy będą mieli więcej czasu na właściwe wydatkowanie środków funduszu.

Przychodem z działalności będą środki funduszu innowacyjności niewykorzystane w roku podatkowym, w którym zostały przekazane do tego funduszu, lub w ciągu roku podatkowego następującego po tym roku. Zatem okres ten został wydłużony do dwóch lat. Ograniczenie okresu wykorzystania środków funduszu powodowało, że w sytuacji utworzenia funduszu, przykładowo w grudniu danego roku podatkowego, podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych (dla którego rok podatkowy jest rokiem kalendarzowym) posiadający status centrum badawczo-rozwojowego praktycznie nie miał możliwości wykorzystania środków zgromadzonych na funduszu z uwagi na bardzo krótki okres. Dotychczasowe unormowanie utrudniało realizacje długotrwałych procesów innowacyjnych. Obecnie przedsiębiorca będzie wykorzystywać środki w przyszłym roku. Będzie on mógł lepiej zaplanować oraz wykorzystać środki funduszu innowacyjności zgodnie z jego przeznaczeniem.

Mimo że przepisy zostały uchwalone w ciągu roku podatkowego, nie nakładają na podatników obciążeń, dlatego mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2010 r.

Przedsiębiorstwo posiada status centrum badawczo-rozwojowego. Środki zgromadzone na oddzielnym rachunku bankowym stanowią fundusz innowacyjny. Wpłaty na fundusz zostały dokonane we wrześniu 2010 r. Jednak w wyniku terminów realizacji projektu do końca 2010 r. nie dokonano żadnej wypłaty z rachunku bankowego. Środki zgromadzone na funduszu, choć jeszcze niezrealizowane, nie będą stanowiły przychodu firmy, ponieważ mogą być one wykorzystane w ciągu dwóch lat od przekazania ich na fundusz innowacyjności.

Status centrum badawczo-rozwojowego może uzyskać przedsiębiorca prowadzący badania lub prace rozwojowe, niebędący jednostką badawczo-rozwojową i nieposiadający statusu jednostki badawczo-rozwojowej. Status nadaje na wniosek przedsiębiorcy minister właściwy do spraw gospodarki

Wniosek o nadanie statusu centrum badawczo-rozwojowego musi zawierać:

● nazwę firmy, jej siedziba oraz adres przedsiębiorcy,

● oznaczenie formy prawnej przedsiębiorcy,

● numer identyfikacji podatkowej (NIP),

● numer REGON,

● dane dotyczące przychodów netto,

● opis badań lub prac rozwojowych w tym przeprowadzonych w ubiegłym roku obrotowym,

● wyniki przeprowadzonych badań,

● wykaz uzyskanych akredytacji, patentów lub zastosowań w praktyce,

● zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami i składkami zdrowotnymi.

Paulina Bąk

paulina.bak@infor.pl

Art. 1 i 2 ustawy z 19 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw.

Ustawa z 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 159, poz. 993 z poźn. zm.).

Art. 21 ust. 8 ustawy z 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz.U. nr 116, poz. 730).