Amortyzację trzeba wstrzymać do następnego sezonu

Specyfiką działalności sezonowej jest nie tylko to, że w okresie np. czerwiec - wrzesień następuje znaczący wzrost przychodów osiąganych z podstawowej działalności, lecz także użytkowanie środków trwałych, które są wykorzystywane tylko w tym sezonie. Tak może być przecież ze sprzętem wodnym związanym z wodną infrastrukturą rekreacyjną czy też urządzeniami chłodniczymi. Zasadą przy tym jest, że od tak używanych środków trwałych odpisów amortyzacyjnych dokonuje się w okresie ich wykorzystywania. Co zatem powinien zrobić przedsiębiorca, który po sezonie, np. od września czy października, nie będzie już używał niektórych sprzętów? Z punktu widzenia rozliczenia podatkowego powinien dokonać zmian w dotychczasowych odpisach amortyzacyjnych poprzez zaniechanie amortyzacji od środków trwałych, których już nie będzie używał.

Specjalne rozliczenie podatkowe urządzeń czy sprzętu używanego sezonowo dotyczy w szczególności tych przedsiębiorców, którzy latem prowadzą wypożyczalnie sprzętu wodnego, zajmują się transportem i dystrybucją lodów, prowadzą wędzarnie, punkty sprzedaży pamiątek w miejscowościach turystycznych i uzdrowiskowych lub świadczą usługi remontowo-budowlane. Amortyzowane sezonowo mogą być również maszyny rolnicze, np. kombajn używany w okresie żniw, czy samochody ciężarowe, półciężarowe, które są wykorzystywane przez przedsiębiorcę do celów dostawczych.

Po zakończeniu sezonu letniego punkty, w których prowadzona była ta działalność, są zamykane, natomiast sprzęty wykorzystywane do jej wykonywania przestają być użyteczne. Dlatego też z punktu widzenia amortyzacji sprzętu czy urządzeń wprowadzonych do ewidencji środków trwałych takiego przedsiębiorcy działalność sezonowa różni się od całorocznej. Odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych używanych sezonowo dokonuje się jedynie w okresie, w którym środki te są rzeczywiście wykorzystywane, np. latem.

I tak, zgodnie z przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o podatku dochodowym od osób prawnych odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od używanych sezonowo środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w okresie ich wykorzystywania. W tym przypadku wysokość odpisu miesięcznego ustala się przez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez liczbę miesięcy w sezonie albo przez 12 miesięcy w roku.

Wysokość odpisu miesięcznego może zostać zatem ustalona na dwa sposoby:

● przez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez liczbę miesięcy w sezonie (w miesiącach używania składniki majątku ulegają przyspieszonej amortyzacji, a suma odpisów w tych miesiącach jest w tym przypadku równa odpisowi rocznemu) lub

● przez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez 12 miesięcy w roku (następuje wówczas wydłużenie okresu amortyzowania).

W obu przypadkach odpisy amortyzacyjne ujmowane są w kosztach uzyskania przychodów tylko w miesiącach wykorzystywania środków trwałych.

Jeśli chodzi o ustalenie wartości początkowej środków trwałych używanych sezonowo, to jest nią określona w dokumentach zakupu tych środków, np. cena kombajnu określona na fakturze zakupu. Zgodnie bowiem z art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za wartość początkową środka trwałego, z uwzględnieniem ust. 2 - 18, uważa się w razie nabycia w drodze kupna cenę jego nabycia. Takie stanowisko potwierdzają organy podatkowe (m.in. dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 15 kwietnia 2010 r., nr ILPB1/415-70/10-4/AGr). Organy podatkowe podkreślają przy tym, że nieprawidłowe jest postępowanie podatników, którzy środki trwałe używane sezonowo amortyzują systematycznie przez cały rok. Z przepisów o podatkach dochodowych wynika bowiem, że odpisów amortyzacyjnych dokonuje się w okresie wykorzystywania tych środków, czyli w praktyce podczas faktycznego wykonywania działalności sezonowej.

Odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych dokonuje się przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w wykazie stawek. Przedsiębiorcy mogą jednak indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji danego podatnika. Czy zatem np. dla kombajnu używanego sezonowo podatnik może dokonywać odpisów amortyzacyjnych przy zastosowaniu indywidualnie ustalonej stawki amortyzacyjnej? (Podstawowa stawka wynosi 14 proc.)

Zgodnie z art. 22j ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych okres amortyzacji dla środków trwałych zaliczonych do grupy 3 - 6 i 8 klasyfikacji (w tym maszyny, urządzenia i narzędzie rolnicze) zależy od wartości początkowej tej maszyny i wynosi 24 miesiące, gdy wartość początkowa nie przekracza 25 tys. zł, 36 miesięcy - gdy wartość początkowa jest wyższa od 25 000 zł i nie przekracza 50 000 zł, 60 miesięcy - w pozostałych przypadkach.

Podsumowując, jeśli przedsiębiorca rozpoczął amortyzację maszyny czy urządzenia, tak jakby używał ich przez cały rok, a w praktyce używa tylko w sezonie, np. od września czy października nie będzie ich już potrzebował, to powinien zaniechać dokonywania kolejnych odpisów amortyzacyjnych w miesiącach następujących po zakończeniu sezonu. Oznacza to, że przedsiębiorca po zakończeniu swojej letniej działalności powinien zaprzestać amortyzacji aż do ponownego rozpoczęcia używania tych środków trwałych w kolejnym sezonie.

Niektórzy przedsiębiorcy mogą też decydować się na sprzedaż sprzętu czy maszyn używanych sezonowo. Wówczas powstanie dla przedsiębiorcy przychód z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej. Przychód ze sprzedaży, czyli cena środka, zostanie pomniejszony o wydatek, jaki poniósł przedsiębiorca na nabycie tego środka, i pomniejszony o sumę dokonanych już odpisów amortyzacyjnych.

● stanowią własność lub współwłasność podatnika,

● zostały nabyte lub wytworzone we własnym zakresie,

● są kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania,

● o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok,

● wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy.

Jeżeli przedsiębiorca rozpoczął amortyzację środków trwałych z zamiarem używania ich przez cały rok, ale użytkował je wyłącznie latem, to powinien zaprzestać dokonywania kolejnych odpisów amortyzacyjnych w miesiącach następujących po zakończeniu sezonu. Wysokość miesięcznych odpisów amortyzacyjnych dokonanych w trakcie trwania sezonu odpowiadała bowiem 1/12 rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych. Dlatego też podatnik nie może korygować odpisów wstecz poprzez zwiększenie ich wartości do wysokości odpowiadającej rocznej kwocie odpisów podzielonej przez liczbę miesięcy w sezonie. Podatnik po zakończeniu sezonu powinien zaniechać dokonywania odpisów amortyzacyjnych dla celów podatkowych do momentu ponownego wykorzystania środków trwałych w przyszłym sezonie.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 14 ust. 2, art. 22h ust. 1 pkt 3, art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 1, art. 16h ust. 1 pkt 3 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).