Cudzy podatek można odliczyć w Polsce

Podstawą zaliczenia pośredniego jest ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych jedynie w przypadku uzyskiwania dochodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę w państwie spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, innym niż Szwajcaria, z którym Polska zawarła umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zaliczenie bezpośrednie polega na zaliczeniu na poczet podatku dochodowego w Polsce zagranicznego podatku, który został pobrany bezpośrednio od wypłacanej należności (np. zryczałtowanego podatku od dywidend, odsetek czy należności licencyjnych). Zaliczenie pośrednie, o którym mowa w art. 20 ust. 2 ustawy o CIT, polega na zaliczeniu na poczet podatku dochodowego w Polsce również podatku, który został zapłacony przez zagraniczną spółkę od jej dochodów jeszcze przed wypłatą dywidendy lub innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej. Jak zaznacza Katarzyna Kozakowska, doradca podatkowy w MDDP, łączna kwota odliczenia bezpośredniego i pośredniego nie może przekroczyć tej części podatku, która została obliczona przed dokonaniem odliczenia i która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany z tego źródła.

- W przypadku zaliczenia pośredniego odliczeniu podlega podatek zapłacony przez inny podmiot (spółkę zależną) - zauważa Danuta Branecka, prawnik w dziale podatków międzynarodowych MDDP.

Warunkiem, jaki musi spełnić polska spółka, aby mogła odliczyć podatek zapłacony przez zagraniczną spółkę zależną, jest posiadanie w niej 75 proc. udziałów (akcji) nieprzerwanie przez dwa lata. Wymóg dwuletniego posiadania udziałów (akcji) uważa się za spełniony również wówczas, gdy upływa on po dniu uzyskania tych dochodów (przychodów).

- Odliczenie podatku zapłaconego przez spółkę zależną zasadniczo stosuje się tylko wówczas, gdy posiadanie udziałów wynika z tytułu własności - dodaje Katarzyna Kozakowska.

Ekspert zwraca również uwagę, że spółka, która nie ma 100 proc. udziałów w spółce zależnej, może odliczyć tylko tę część zapłaconego przez spółkę zależną podatku, która proporcjonalnie przypada na zyski wypłacone polskiej spółce.

Zaliczenie pośrednie podatku zagranicznego stosuje się również do spółek zagranicznych z Europejskiego Obszaru Gospodarczego prowadzących działalność w Polsce za pośrednictwem zakładu, o ile zagraniczny dochód, od którego obliczany jest podatek, jest przypisany do tego zakładu. W takiej sytuacji kwota odliczenia nie może przekroczyć tej części podatku zapłaconego za granicą, jaka przypada na dochód z tego źródła przypisany do zagranicznego zakładu.

- W celu określenia wielkości odliczenia zarówno bezpośredniego, jak i pośredniego, kwoty podatku zapłaconego za granicą oraz osiągniętego dochodu (przychodu) przelicza się na złote według kursu średniego ogłoszonego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zapłaty tego podatku lub dzień osiągnięcia dochodu (przychodu) - wyjaśnia Danuta Branecka.

Instytucja zaliczenia pośredniego występuje również w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Eksperci z MDDP podkreślają, że ma ona zastosowanie do przychodów uzyskiwanych w związku ze sprzedażą, zwrotem lub umorzeniem akcji, udziałów lub jednostek w funduszach inwestycyjnych, podmiotach traktowanych jako fundusze inwestycyjne oraz w przedsiębiorstwach wspólnego inwestowania ustanowionych poza terytorium Unii Europejskiej - jeżeli zainwestowały one bezpośrednio lub pośrednio przez inne podmioty lub przedsiębiorstwa ponad 40 proc. swoich aktywów w wierzytelności, w zakresie, w jakim przychód (dochód) ten odpowiada zyskom osiąganym bezpośrednio lub pośrednio z odsetek (art. 42c ust. 5 pkt 4 ustawy o PIT). Aktywa mogą być inwestowane w wierzytelności wszelkiego rodzaju, w szczególności w skarbowe papiery wartościowe, obligacje czy skrypty dłużne. Zyski z odsetek to przychody (dochody) z odsetek wypłacanych lub stawianych do dyspozycji, związanych z tymi wierzytelnościami, włącznie z premiami i nagrodami mającymi związek z takimi papierami, obligacjami i skryptami dłużnymi, z wyjątkiem opłat karnych za opóźnione płatności oraz z odsetek naliczonych lub skapitalizowanych w momencie sprzedaży, zwrotu lub umorzenia tych wierzytelności.

- Dochody te, zgodnie z Dyrektywą Rady 2003/48 WE z 3 czerwca 2003 r. w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności w formie wypłacanych odsetek, traktowane są jak dochody z oszczędności, a ustawa o PIT zalicza je do dochodów giełdowych - tłumaczy Katarzyna Kozakowska.

Zgodnie z preambułą podstawowym celem dyrektywy było efektywne opodatkowanie dochodów z odsetek w państwie rezydencji osoby fizycznej. Według naszych rozmówców z MDDP cel ten może zostać osiągnięty przez wymianę informacji dotyczących wypłacanych odsetek pomiędzy państwami członkowskimi. Z uwagi na różnice strukturalne takie państwa, jak Austria, Belgia i Luksemburg, nie zastosowały automatycznej wymiany informacji w tym samym momencie co inne państwa członkowskie. Z tego względu został wprowadzony system przejściowy, który polega na wprowadzeniu dodatkowego podatku od przychodów (dochodów) z oszczędności, który pobierany jest w państwie źródła, a następnie przekazywany w 75 proc. do Polski jako państwa rezydencji osoby fizycznej.

Aktualnie podatnik będący osobą fizyczną, posiadający nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce i uzyskujący przychody (dochody) ze źródeł przychodów położonych we wskazanych w ustawie państwach, tj. w Austrii, Belgii, Luksemburgu, Andorze, Liechtensteinie, Monako, San Marino, Szwajcarii i na terytoriach zależnych lub stowarzyszonych Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Królestwa Niderlandów, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła umowy w sprawie opodatkowania przychodów (dochodów) z oszczędności osób fizycznych, może odliczyć od kwoty podatku obliczonego zgodnie z art. 30b ust. 1 oraz z ust. 5a i 5b ustawy o PIT podatek od tych przychodów (dochodów) zapłacony we wskazanych powyżej państwach i terytoriach.

- Terytoriami zależnymi i stowarzyszonymi ww. państw, z którymi Polska dotychczas zawarła umowy w sprawie opodatkowania przychodów (dochodów) z oszczędności osób fizycznych, są: Antyle Niderlandzkie, Jersey, Guernsey, Wyspa Man, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Turks i Caicos - wymienia Danuta Branecka.

Katarzyna Kozakowska dodaje, że metoda zaliczenia pośredniego przewidziana przez dyrektywę i zaimplementowana w ustawie o PIT jest stosowana po dokonaniu odliczenia bezpośredniego na podstawie art. 30b ust. 5a i 5b ustawy o PIT, na co wskazuje art. 30b ust. 5c ustawy o PIT. Ponadto z dyrektywy wynika, że jeżeli kwota potrącenia podatku u źródła przekracza kwotę podatku należnego od tych dochodów w państwie rezydencji, państwo to powinno zwrócić nadpłaconą kwotę potrąconego podatku właścicielowi odsetek.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).