Jeszcze raz o FATCA

Ponieważ I półrocze 2012 r. już za nami, warto jeszcze raz przypomnieć o amerykańskiej ustawie FATCA (Foreign Account Tax Compliance Act - ustawa o ujawnianiu dla celów podatkowych informacji o zagranicznych rachunkach) i o zagrożeniach, jakie niesie ze sobą ta ustawa dla polskich banków i instytucji finansowych. Ustawa, która ma wejść w życie już od 1 stycznia 2013 r., przewiduje nałożenie na zagraniczne - tj. nieposiadające siedziby w Stanach Zjednoczonych - banki i inne instytucje finansowe, a więc np. firmy ubezpieczeniowe, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne itp., obowiązku informowania amerykańskich organów podatkowych o rachunkach prowadzonych na rzecz podatników amerykańskich, przy czym definicja tych podatników jest szeroka i obejmuje obywateli amerykańskich, w tym również takich, którzy nie są rezydentami Stanów Zjednoczonych dla celów podatkowych, a także obywateli innych państw - posiadaczy prawa pobytu w Stanach Zjednoczonych. Podstawą przekazywania informacji organom skarbowym Stanów Zjednoczonych, czyli IRS (Internal Revenue Service) ma być stosowna umowa zawarta przez zagraniczne instytucje finansowe z IRS. Zasadniczym celem regulacji FATCA było zidentyfikowanie - dla celów podatkowych - zagranicznych rachunków posiadanych przez podatników amerykańskich, dotychczas niekiedy nieujawnianych władzom podatkowym Stanów Zjednoczonych. FATCA przewiduje - jako sankcję za nieprzekazanie wymaganych danych - 30-proc. quasi-podatek nakładany na wypłaty dokonywane ze Stanów Zjednoczonych na zagraniczne rachunki z tytułu dywidend, odsetek oraz przychody z tytułu zbycia składników majątkowych, w tym m.in. papierów wartościowych. Sposobem uniknięcia tego podatku ma być zawarcie przez zagraniczną, tj. nieamerykańską, instytucję finansową umowy z IRS, umożliwiającą przekazanie stosownych informacji do IRS.

Jak już pisałem we wcześniejszych komentarzach publikowanych na tej stronie, FATCA jest bardzo kontrowersyjna i jednocześnie niebezpieczna dla zagranicznych, w tym polskich, banków i instytucji finansowych, gdyż de facto zobowiązuje te podmioty do przekazywania informacji o poszczególnych klientach tego banku. Wydaje się, że bez stosownej nowelizacji polskiego prawa, szczególnie zaś prawa bankowego, takie generalne przekazanie informacji amerykańskiemu fiskusowi nie jest dopuszczalne. Ostatnio w mediach pojawiła się informacja, że planowana jest nowelizacja Ordynacji podatkowej, która umożliwi organom skarbowym przekazywanie informacji w zakresie podatków organom skarbowym innych państw. Jest dziwne, że na razie brak jest planów podobnej nowelizacji w zakresie przekazywania zagranicznym organom skarbowym informacji przez banki, w szczególności na podstawie zawartych umów, jak też brak jest innych działań prawnych umożliwiających polskim podmiotom finansowym funkcjonowanie w nadchodzącej "erze FATCA". Warto wspomnieć, że niektóre państwa, w tym Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Włochy, Hiszpania i Stany Zjednoczone uzgodniły już wspólne stanowisko dotyczące współpracy w zakresie zwalczania uchylania się od opodatkowania i wdrożenia FATCA, a także uzgodniły treść modelowej umowy międzypaństwowej w tym zakresie. Polskie władze na razie nie podejmują kroków w tym zakresie. Oby jednak 1 stycznia 2013 r. FATCA nie zaskoczyła polskiego fiskusa i polskich banków, tak jak zwykle zima niespodziewanie zaskakuje drogowców.

Pisaliśmy o tym w DGP nr 45 (3183) z 5 marca 2012 r. ,,FATCA ante portas" s. C₂

Od 1 stycznia 2013 r. polskie instytucje finansowe będą musiały informować amerykańskie organy podatkowe o rachunkach prowadzonych na rzecz amerykańskich podatników

@RY1@i02/2012/151/i02.2012.151.07100020a.803.jpg@RY2@

Dr Janusz Fiszer partner w PwC, docent Uniwersytetu Warszawskiego

Dr Janusz Fiszer

partner w PwC, docent Uniwersytetu Warszawskiego