Jakich formalności podatkowych musi dokonać sezonowa firma

Sezon wiosenno-letni sprzyja przedsiębiorczości. Można udostępniać pokoje letnikom, zająć się sprzedażą pamiątek, wynajmować turystom rowery, łódki, sprzęt plażowy czy uruchomić punkt gastronomiczny. Podejmując taką aktywność gospodarczą, trzeba jednak pamiętać, że działalność sezonowa pod względem obowiązków podatkowych nie różni się istotnie od rozliczeń całorocznej firmy. Uzyskane przychody trzeba ujawnić, a podatek rozliczyć.

Przedsiębiorcy zatrudniający pracowników, czy to na etacie, czy na umowie cywilnoprawnej, muszą także pamiętać o wywiązywaniu się z obowiązków płatnika. W niektórych jednak przypadkach - ze względu na przedmiot i wymiar prowadzonej działalności - uzyskane przychody są zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Rejestracja działalności i nadanie NIP

Firma sezonowa musi zostać zarejestrowana. Obecnie procedura rejestracji przedsiębiorcy jest znacznie uproszczona dzięki stworzeniu Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Wniosek CEIDG-1 można złożyć przez internet (przy wykorzystaniu formularza elektronicznego dostępnego na stronie www.ceidg.gov.pl  albo za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej ePUAP). Można też wypełnić papierowy druk i złożyć w wybranym urzędzie gminy osobiście albo wysłać listem poleconym.

Dla przedsiębiorców - w tym osób fizycznych prowadzących indywidualną działalność gospodarczą - numerem identyfikacyjnym w CEIDG oraz właściwym identyfikatorem w kontaktach z administracją podatkową jest NIP. Numer ten nadawany jest przez naczelnika urzędu skarbowego. Osoby fizyczne podlegające wpisowi do CEIDG zgłoszenia o nadanie NIP dokonują we wniosku o wpis na formularzu CEIDG-1. Po zarejestrowaniu firmy NIP zostanie nadany i umieszczony automatycznie we wpisie przedsiębiorcy w CEIDG.

Decyzja o wyborze formy opodatkowania

Rejestrując firmę, podatnik wybiera także formę opodatkowania. Wniosek CEIDG-1 dla osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą jest jednocześnie oświadczeniem o wyborze formy opodatkowania PIT. Integralną jego częścią jest żądanie przyjęcia oświadczenia o wyborze zasad ogólnych, podatku liniowego (19-proc.) albo wniosku o zastosowanie ryczałtu ewidencjonowanego lub karty podatkowej. Nowi przedsiębiorcy nie muszą więc specjalnie fatygować się do urzędu skarbowego. W przypadku wyboru karty podatkowej do wniosku CEIDG-1 należy dołączyć specjalny druk PIT-16. Przedsiębiorca, który nie wybierze szczególnej formy opodatkowania, stosuje skalę podatkową ze stawkami 18 proc. i 32 proc.

To, jaka forma rozliczeń podatkowych będzie korzysta zależy od przedmiotu działalności i przewidywanych dochodów. Tam, gdzie koszty prowadzenia firmy są niskie, warto wybrać ryczałt (stawki są zróżnicowane w zależności od rodzaju działalności i wynoszą 3 proc., 5,5 proc., 8,5 proc., 17 proc. i 20 proc. przychodu). Przykładowo 8,5-proc. ryczałt dotyczy działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. Jeśli przychody z działalności gastronomicznej nie obejmują przychodów ze sprzedaży alkoholu, stawka podatku wynosi 3 proc.

W zależności od formy opodatkowania podatnik musi lub nie prowadzić odpowiednią ewidencję dla celów podatkowych.

Rozliczenie VAT i zakup kasy fiskalnej

Drobni przedsiębiorcy nieprzekraczający określonego progu obrotów nie muszą też z reguły rozliczać VAT. Przysługuje im tzw. zwolnienie podmiotowe. Można z niego korzystać, także prowadząc działalność sezonową. Zwolnienie traci moc w momencie przekroczenia wartości sprzedaży w wysokości 150 tys. zł liczonej w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży. Jednak w niektórych rodzajach działalności nie można korzystać ze zwolnienia, np. przy sprzedaży alkoholu. Jeżeli przedsiębiorca chce lub musi być podatnikiem VAT, powinien przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu złożyć formularz rejestracyjny VAT-R.

Należy także rozważyć zakup kasy rejestrującej. Przy sprzedaży towarów i usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych przedsiębiorcy działający sezonowo powinni stosować kasy rejestrujące. W przypadku nowej działalności limit kwotowy zwolnienia z obowiązku rejestracji obrotu przy zastosowaniu kasy fiskalnej wynosi 20 tys. zł. Jednak sprzedaż niektórych towarów, np. srebrnej biżuterii, wymaga zainstalowania kasy fiskalnej bez względu na limit.

Obowiązki płatnika podatku dochodowego

Osoby, które prowadzą działalność sezonową, zatrudniając pracowników, stają się płatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłacanych należności. W rezultacie muszą pobierać zaliczki na podatek i przekazywać je właściwym urzędom skarbowym.

Obowiązki płatnika ciążą także na przedsiębiorcach, którzy zamiast etatu zawierają ze współpracownikami umowy-zlecenia i o dzieło. I tak, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, które dokonują świadczeń z tytułu umów cywilnoprawnych, są obowiązane jako płatnicy pobierać zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów (zasadniczo 20 proc.) oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki ZUS najniższą stawkę podatkową określoną w skali, tj. 18 proc.

Płatnicy przekazują kwoty pobranych zaliczek w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby.

Płatnik, który nie wykonał obowiązku obliczenia i pobrania zaliczek, odpowiada całym swoim majątkiem za niepobrane zaliczki. W przypadku niewpłacenia pobranej zaliczki płatnik odpowiada całym swoim majątkiem za zaliczkę niewpłaconą. W takich sytuacjach naraża się także na odpowiedzialność karną skarbową.

Przychody z agroturystyki

Popularnym dodatkowym źródłem dochodów w sezonie wakacyjnym jest agroturystyka. Podatnik, który jest rolnikiem bądź właścicielem gospodarstwa rolnego położonego na terenach wiejskich, może założyć działalność agroturystyczną. Jest to bardzo korzystne rozwiązanie, gdyż taki dodatkowy dochód pod pewnymi warunkami jest zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych. Preferencja obejmuje dochody z wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz wyżywienia letników w nich zamieszkujących, jeżeli liczba wynajmowanych pokoi nie przekracza pięciu. Podatnik, który spełnia powyższe kryteria dla takiego rodzaju działalności, nie musi zgłaszać zamiaru jej prowadzenia do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ani w urzędzie skarbowym.

Ważne

Stosowanie kasy fiskalnej będzie obowiązkowe dla nowej firmy dopiero po przekroczeniu obrotów w wysokości 20 tys. na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej - sprzedaż detaliczna.

Przykłady

1 Czy dochody ze sprzedaży jagód będzie trzeba ujawnić w rozliczeniu rocznym

Tego rodzaju dochody z sezonowej działalności pod pewnymi warunkami zwolnione są z podatku dochodowego od osób fizycznych. Preferencja podatkowa obejmuje dochody ze sprzedaży: surowców roślin zielarskich i ziół dziko rosnących leśnych, jagód, owoców leśnych i grzybów leśnych (PKWiU ex 02.30.40.0). Warunkiem zwolnienia jest jednak to, aby zbiór był dokonywany osobiście albo z udziałem członków najbliższej rodziny.

2 Czy sezonowa wypożyczalnia może być rozliczana ryczałtem ewidencjonowanym

Przychody z działalności polegającej na wypożyczaniu kajaków, rowerów wodnych czy sprzętu wędkarskiego mogą być objęte ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych ze stawką w wysokości 8,5 proc. Jest to stawka właściwa dla usług najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze.

Decydując się na ryczałt, podatnik musi pamiętać, że podatek ten opłaca się od przychodu, bez możliwości jego pomniejszenia o koszty jego uzyskania. Możliwe jest natomiast obniżenie przychodu (przed obliczeniem ryczałtu) o kwotę zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne oraz samego ryczałtu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaconej przez podatnika, jeżeli nie zostały one w inny sposób odliczone od podstawy opodatkowania lub podatku dochodowego. Opodatkowani ryczałtem są obowiązani posiadać i przechowywać dowody zakupu towarów, prowadzić wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ewidencję wyposażenia oraz, odrębnie za każdy rok podatkowy, ewidencję przychodów.

Podatnik obowiązany jest co miesiąc obliczać ryczałt i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego do 20. dnia następnego miesiąca. Do 31 stycznia następnego roku składa się zeznanie roczne na formularzu PIT-28. Wybór ryczałtu pozbawi podatnika wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub jako osoby samotnie wychowującej dziecko.

3 Czy niewielkie dochody z umów-zleceń opodatkowane są w szczególny sposób

Tak, przy czym w przypadku gdy należność wynikająca z pojedynczej umowy nie przekracza 200 zł, nie stosuje się opodatkowania według skali podatkowej. Przedsiębiorca będzie musiał potrącić i odprowadzić za studentów do urzędu skarbowego 18-proc. podatek zryczałtowany od przychodu.

Płatnik ma obowiązek w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrał podatek, pobrane kwoty wpłacić na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli nie jest on osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Do tego samego urzędu skarbowego w terminie do końca stycznia następnego roku powinien złożyć deklarację PIT-8AR. Nie ma natomiast obowiązku wystawiania informacji PIT-11.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., po. 361).

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.).