Dziennik Gazeta Prawana logo

Nie hit, a racjonalne rozwiązanie

8 stycznia 2018

Rok 2017 przyniósł wiele zmian w zakresie podatków. Wspólnie z ekspertami przygotowaliśmy więc zestawienie tych najlepszych i najgorszych z punktu widzenia podatników. Uwzględniliśmy zarówno przepisy, które zostały uchwalone w 2017 r. i weszły w życie w trakcie ubiegłego roku, jak i obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. Typując hit, eksperci kierowali się tym, czy rozwiązanie pozytywnie wpłynęło lub wpłynie na prowadzenie działalności gospodarczej oraz czy jest ono korzystne dla obywateli. Typując zaś bubel, brali pod uwagę to, czy dany przepis utrudni życie firmom i osobom fizycznym oraz czy jest niejasny i może rodzić spory z fiskusem. W tym roku, inaczej niż w ubiegłym, nie było większych trudności ze znalezieniem hitu, choć eksperci wolą go nazywać racjonalnym rozwiązaniem. Specjaliści nie mieli też żadnego problemu z wytypowaniem bubli czy szerzej - zmian niekorzystnych. Za niewątpliwego bubla została uznana zmiana w CIT polegająca na opodatkowaniu wkładów pieniężnych. Ministerstwo Finansów już pracuje nad zmianą m.in. w tym zakresie, bo - jak samo przyznaje - nie było intencją opodatkowanie wkładów. To zresztą niejedyny bubel legislacyjny.

Oprac. Łukasz Zalewski

ZMIANY POZYTYWNE

PIT i CIT

Do kosztów podatkowych można bezpośrednio zaliczać wydatki na zakup środków trwałych do wysokości limitu.

partner zarządzający w kancelarii Ożóg Tomczykowski

Poprzedni limit obowiązywał od 17 lat. Zważywszy, że od 2000 r. skumulowana inflacja wyniosła ok. 40 proc., zmiana zasługuje na aprobatę.

doradca podatkowy w kancelarii Martini i Wspólnicy

To dobry pomysł na wsparcie i promowanie działalności inwestycyjnej przez mniejszych przedsiębiorców.

Zmiana niewątpliwie wpłynie pozytywnie na zwiększenie popularności stosowania ulgi B+R wśród przedsiębiorców.

doradca podatkowy, partner w KNDP

Obowiązek wpłacania minimalnych kwot był uciążliwy dla podatników. Szczególnie w przypadku opóźnienia w spłacie problematyczna pozostawała kwestia obliczania odsetek.

Od 1 stycznia 2018 r. podmioty, w przypadku których jedynym czynnikiem kwalifikującym do uznania za podmioty powiązane jest fakt, że udziały (akcje) w tych podmiotach posiada Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, nie będą miały obowiązku stosowania przepisów o cenach transferowych oraz przepisów nakładających obowiązek sporządzania dokumentacji cen transferowych.

doradca podatkowy, partner w Gekko Taxens Doradztwo Podatkowe

To ważna zmiana m.in. dla spółek komunalnych. Od 1 stycznia 2018 r. wyłączeniem objęte zostaną wszystkie transakcje realizowane pomiędzy podmiotami powiązanymi w powyższy sposób. Pozostaje mieć nadzieję, że w przyszłości zostanie zmieniony również art. 32 ustawy o VAT. Obecnie nie przewiduje on wyłączenia z obowiązku ustalania podstawy opodatkowania na poziomie rynkowym dla podmiotów powiązanych kapitałowo ze Skarbem Państwa lub JST.

CIT

Zmiany wskaźników dotyczących PGK. Wartość kapitału na grupę po zmianach wynosi 500 tys. zł, a nie 1 mln zł. Można będzie mieć 75 proc. (do końca 2017 r. trzeba było mieć 95 proc.) udziałów w spółkach, które będą tworzyć PGK. Spadł współczynnik dochodowości - z 3 proc. do 2 proc.

doradca podatkowy i partner w Thedy & Partners

Zmiany te uatrakcyjnią zakładanie podatkowych grup kapitałowych.

VAT

Ministerstwo Finansów przygotowało program do księgowości dla mikrofirm, za pośrednictwem którego można wystawiać i ewidencjonować faktury, sporządzać ewidencje oraz generować i wysyłać JPK.

Chyba po raz pierwszy fiskus wziął na siebie część pracy związanej z wdrażaniem stworzonych przez siebie nowych obowiązków formalnych.

Ordynacja podatkowa

Do ordynacji podatkowej został wprowadzony przepis (art. 306ia), który pozwoli organom podatkowym na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wydawać zaświadczenia m.in. z informacją, czy kontrahent składa deklaracje podatkowe i inne dokumenty, ujmuje w deklaracjach wszystkie zdarzenia gospodarcze, nie zalega z podatkami.

Wprowadzony przepis jest dodatkowym instrumentem pomagającym podatnikowi zweryfikować jego kontrahenta, co może pozwolić na uniknięcie negatywnych skutków wejścia we współpracę z niepewnym podmiotem.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązuje od 1 czerwca 2017 r. na skutek nowelizacji prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obecnie skarżący, który nie zgadza się z wydaną interpretacją, wnosi skargę od razu do wojewódzkiego sądu administracyjnego bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa.

To dobra zmiana, bo został skrócony i przyspieszony sposób zaskarżania m.in. interpretacji indywidualnych do sądu administracyjnego.

BUBLE

CIT

Do końca 2017 r. takie wkłady były nieopodatkowane. Od 1 stycznia 2018 r. po stronie podatnika CIT dokonującego wkładów pieniężnych do spółki kapitałowej (bądź SKA) powstanie przychód w wysokości wartości dokonywanego wkładu gotówkowego.

To ewidentny błąd legislacyjny. Kiedy środowisko sygnalizowało ten temat MF, w ramach odpowiedzi dostaliśmy informację, że intencją ministerstwa nie było opodatkowanie wkładów pieniężnych. Niemniej nowe brzmienie jest bezlitosne i nie pozostawia miejsca na tak optymistyczną wykładnię.

Ewidentny bubel wynikający ze zbyt szybkiego procedowania nowelizacji.

Wprowadzanie bądź też poszerzanie kolejnych regulacji limitujących koszty podatkowe w sytuacji, gdy nie ma do tego racjonalnych powodów, jest zjawiskiem niepokojącym, zwłaszcza w kontekście późniejszej wykładni i stosowania przepisów.

Chodzi o zmiany w opodatkowaniu wspólników spółek łączonych i spółki przejmującej w sytuacji, gdy transakcja łączenia nie ma uzasadnienia ekonomicznego.

W przypadku gdy nie będzie uzasadnienia ekonomicznego transakcji, o które zawsze mogą być posądzone podmioty dokonujące łączenia, transakcja zostanie opodatkowana czterokrotnie na podstawie wartości rynkowej majątku przejmowanego podmiotu.

Wydatki na usługi niematerialne, np. doradcze, badania rynku, reklamowe będzie można zaliczać bez ograniczeń do kosztów uzyskania przychodów tylko do wysokości 3 mln zł rocznie. Nadwyżka będzie limitowana do wysokości 5 proc. podatkowego wskaźnika EBITDA. Ograniczenie będzie dotyczyło kosztów usług, opłat i należności ponoszonych bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotów powiązanych.

Wątpliwości dotyczą tego, co zrobić w sytuacji, gdy usługa służy wytworzeniu środka trwałego (jest wliczana do jego wartości początkowej) - czy wydatek poniesiony na jej nabycie jest objęty nowym limitem, czy nie.

PIT

Od 1 stycznia 2018 r. nie można zaliczyć do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych od składników nabytych nieodpłatnie, jeżeli nabycie to korzystało ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. Konsekwencją jest brak możliwości rozliczania amortyzacji środka trwałego otrzymanego od najbliższej rodziny w ramach darowizny oraz dziedziczenia, jeżeli przekazanie to było zwolnione od podatku od spadków i darowizn. MF przyznaje, że nie taki był cel zmian. Planuje przywrócić zasady amortyzacji przez spadkobierców obowiązujące do końca 2017 r. ze skutkiem od 1 stycznia 2018 r.

W związku z brakiem przepisów przejściowych zmianą jest objęty także majątek nabyty lata temu i wciąż wykorzystywany w działalności. Zamiast rozsądnej zmiany polegającej na wprowadzeniu zasady kontynuacji kosztów, wylano dziecko z kąpielą.

MF chciało zablokować możliwości optymalizacyjne przy darowiznach, a uderzyło w procesy sukcesji i wymiany pokoleniowej w małych firmach rodzinnych. Pozostaje mieć nadzieję, że MF spełni swoje obietnice i możliwość amortyzowania tego rodzaju składników majątku zostanie przywrócona.

Pod znakiem zapytania staje zasadność przekazywania majątku w tych właśnie formach. Wprowadzenie tych regulacji powoduje, że mali i średni przedsiębiorcy nie będą konkurencyjni na rynku.

Przepisy zostały ukształtowane w taki sposób, że odroczenie momentu podatkowego nie ma zastosowania do akcji polskich spółek otrzymywanych w ramach programów motywacyjnych.

Zryczałtowany podatek dochodowy

W przypadku przychodów z najmu, dzierżawy i innych umów o podobnym charakterze stawka ryczałtu w wysokości 8,5 proc. ma zastosowanie jedynie do kwoty 100 tys. zł. Od nadwyżki trzeba będzie płacić podatek według stawki 12,5 proc.

Zmiana uderzy w osoby, które uzyskują przychód z wynajmu kilku mieszkań. Lepszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie klarownych zapisów, kiedy najem stanowi jeszcze najem prywatny, a kiedy już działalność gospodarczą, bo ten aspekt w praktyce budzi najwięcej kontrowersji.

PIT i CIT

Wprowadzona zmiana jest bardzo niekorzystna dla podatników i kłóci się z głoszoną determinacją organów państwowych do wspierania rozwoju działalności innowacyjnej w Polsce. W większości przypadków podstawą działalności innowacyjnej są właśnie ekspertyzy, badania, opinie niezależnych doradców, specjalistów, inżynierów, zagranicznych firm i zagranicznych uczelni, które posiadają wiedzę i doświadczenie nieznane rodzimym jednostkom naukowym.

Podatek wyniesie 0,035 proc. od nadwyżki wartości nieruchomości powyżej 10 mln zł.

Przyjęte rozwiązanie wprowadza niespójność w ramach systemu podatkowego, ponieważ do ustaw o CIT i PIT, dotyczących opodatkowania dochodów (przychodów), wprowadza konstrukcję opodatkowania majątku. Podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym od nieruchomości komercyjnych nie będzie bowiem wartość dochodu uzyskiwanego z tych nieruchomości, lecz wartość początkowa przyjęta dla celów amortyzacji (tak jak to jest w podatku od nieruchomości od budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a więc w podatku od majątku).

VAT

Od 1 stycznia 2018 r. wszyscy podatnicy VAT muszą prowadzić ewidencję VAT (rejestry zakupu i sprzedaży) w formie elektronicznej i w tej samej formie elektronicznej muszą składać deklaracje VAT (począwszy od deklaracji za styczeń 2018 r. lub za I kwartał 2018 r.).

Zmiana ma związek z wprowadzeniem powszechnego obowiązku składania JPK_VAT. Już dzisiaj jednak widać, że przełoży się bezpośrednio na koszty obsługi księgowej przedsiębiorców, zwłaszcza drobnych.

Przepisy o STIR

Wcześniej będzie dostawał on informacje z banków, i na tej podstawie będzie dokonywana analiza ryzyka w oparciu o wskaźnik niedostępny dla przedsiębiorców (ustawa z 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, Dz.U. poz. 2491).

Przyjęte rozwiązanie może utrudnić, o ile nie uniemożliwić przedsiębiorcom skuteczne zaskarżanie do sądu administracyjnego postanowień o zablokowaniu rachunków bankowych. Trudno będzie bowiem przedsiębiorcy podjąć polemikę z postanowieniem wydanym w oparciu o wskaźnik niedostępny dla przedsiębiorcy.

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.