Degrowth, czyli bullshit

Postwzrost swoich korzeni szuka głęboko w przeszłości – głównie w pismach Tołstoja, Thoreau czy Morrisa. Wszyscy oni patrzyli z niesmakiem na rozpędzającą się w XIX w. rewolucję przemysłową i szukali dla niej alternatywy. Współcześni zwolennicy nurtu degrowth za swojego papieża obrali charyzmatycznego filozofa i statystyka Nicolasa Georgescu-Roegena. Napisał on w latach 70. XX w. kilka prac głoszących, że zasoby Ziemi są skończone – i człowiek będzie musiał się do tego dostosować. Najlepiej w sposób kontrolowany, redukując aktywność ekonomiczną. Te idee trafiły na podatny grunt – na dojrzewającą w tamtych okresie na Zachodzie myśl ekologistyczną (piszę ekologistyczną, by odróżnić „ekologizm” od „ekologii”). W ostatnich dwóch dekadach zielonego przebudzenia postwzrost stał się wręcz jednym z głównych pomysłów na ogarnięcie społecznej i politycznej potrzeby „ratowania płonącej planety” od strony ekonomicznej, a pewnie nawet i filozoficznej.

Jeśli czytaliście kiedykolwiek coś na temat idei degrowth, wiecie, że składają się na liczne pomniejsze subkoncepcje. Antykonsumpcjonizm (mniej kupować), lokalizm (żyć na miejscu, nie globalnie) czy samowystarczalność mieszają się ze slow foodem, minimalizmem, weganizmem, a czasem i antynatalizmem (mieć mniej dzieci, bo przeludnienie szkodzi planecie). Wszystko to razem tworzy kolorowy supermarket stylów życia. Nierzadko trącących intrygującym ekscentryzmem, dla niektórych bardzo pociągającym. Problem jest jednak taki, że dopóki jest to oferta dla jednostek, dopóty problemu nie ma. Jeżeli mielibyśmy sobie natomiast wyobrazić świat, w którym owe pomysły stają się domyślnym, a nierzadko i narzucanym (na różne sposoby) pomysłem na organizację społeczności, zaczyna być groźnie.