Los komentatora

Przez dwa tygodnie kilkanaście razy pytano mnie, czy jedność narodowa, jaka powstała (podobno) po tragedii 10 kwietnia, przetrwa na długo. Nie wiedziałem, co odpowiedzieć, bo z jednej strony byłem przekonany, że nie przetrwa, z drugiej miałem nadzieję, że trochę przetrwa, a z trzeciej - że jej w ogóle nie było. W podobnej sytuacji byli wszyscy i ciągle z ust lub piór skądinąd inteligentnych ludzi słyszałem takie odpowiedzi jak powyższa. Do tego wszyscy się zgadzali, że ton kampanii wyborczej będzie w tej sytuacji spokojny i poważny, co było do przewidzenia i nie wymagało talentów komentatorskich. Może nieco odwagi wymagało odrzucenie spiskowych teorii, ale było to i jest oczywiste, że pogoda, błąd człowieka, stan lotniska wystarczą za wyjaśnienia.

Potem była chwila oddechu, ale ponieważ kandydaci prawie nic nie mówili w sprawie prezydentury, więc oceniano ich niemówienie i starano się dostrzec, czy aby nie popełnili błędów. A skoro nie popełnili błędów, to pozostało rozpatrywanie tego, kto jest bardziej empatyczny - prof. Bralczyk lubi to słowo - ale doprawdy nie wiem, po co ewentualny prezydent miałby być empatyczny. Toż szefa kraju wybieramy, a nie psychoterapeutę.

Wtedy przyszła powódź i zaczęto analizować zachowania kandydatów z tego punktu widzenia. Jak się kto ubiera i jakich słów używa. Jeden z komentatorów TVN 24 zauważył, że Jarosław Kaczyński 22 maja trzy razy wymienił słowo "hojność", co stanowiło podkreślenie idei hojności. Zgadzam się: jak się powie coś trzy razy, to nie to samo co raz. Ale cała ta niedola komentatorów ukazuje zjawisko o wiele poważniejsze.

Otóż w naszych czasach polityka przybiera formy teatralno-emocjonalne, co sprawia, że to raczej krytycy teatralni powinni komentować, a nie specjaliści od polityki. Polityki nie ma praktycznie w ogóle, a szczególna sytuacja Polski w ostatnich tygodniach doprowadziła niemal do jej zaniknięcia. Nawet nie można ocenić działań rządu, bo cokolwiek będzie wiadomo, dopiero kiedy przyjdzie pora na odbudowę, a to się zapowiada na miesiące, jak nie na lata.

Co zatem czynić? Jak komentator może uratować swoje miejsce pracy i zarazem pomóc ludziom? O czym może ich poinformować lub w czym pomóc? Wydaje się, że w tej sytuacji najciekawsze są informacje z innych krajów dotyczące tego, jaką rolę odgrywają tam prezydenci, a także informacje dotyczące tego, czy i który z kandydatów ma więcej pomysłów na inicjatywę ustawodawczą. Rola prezydenta w krajach, w których jest on słaby, jest mało interesująca, ale tam gdzie jest mocny - tam warto zwrócić uwagę na szczególny układ w ramach władzy wykonawczej i jej relacje z władzą ustawodawczą. Silny przecież prezydent Stanów Zjednoczonych ma ogromne kłopoty z przeforsowaniem swoich projektów przez Kongres. Czy jest to wzór godny naśladowania? Nie wiem, ale na pewno warto się nad tym zastanowić. Generalnie zaś, skoro jesteśmy w tak trudnej sytuacji, że musimy wybierać ludzi, a nie poglądy, bo nie ma kiedy i jak ich zaprezentować, to zachęcajmy komentatorów do tego, żeby nie rozważali wyglądu i poziomu empatii kandydata, lecz oświetlali nas co do tego, jakie są potencjalne konsekwencje naszych decyzji, a zwłaszcza, jakie byłyby w normalnej sytuacji, do której wcześniej czy później na pewno wrócimy.

@RY1@i02/2010/101/i02.2010.101.000.016b.001.jpg@RY2@

Marcin Król

Marcin Król