Potrzebna jest nowa ustawa o lasach

Felieton

W Sejmie trwają prace nad zmianą Konstytucji RP (druk nr 2374), które zakładają dodanie do niej art. 74a odnoszącego się do lasów stanowiących własność Skarbu Państwa. W ocenie posłów nowelizacja ustawy zasadniczej jest konieczna, aby zapobiec jakimkolwiek próbom zmiany struktury własnościowej lasów, tj. prywatyzacji, komercjalizacji czy zwrotowi tych, które zostały znacjonalizowane w okresie PRL. Projektodawcy uważają, że dotychczasowe regulacje prawne są niewystarczające, a lasy państwowe jako dziedzictwo narodowe powinny być trwałą własnością publiczną, która nie będzie podlegać procesom przekształceń własnościowych. Są one bowiem dobrem wspólnym i powinny być dostępne dla ludności na równych zasadach.

Aby ocenić zasadność tej inicjatywy legislacyjnej, należy dokonać analizy Konstytucji RP, jak również stwierdzić, czy treść poselskiego projektu spełnia standardy odpowiadające krótkim, zwięzłym, ale jednocześnie bogatym treściowo jednostkom normatywnym tego najważniejszego w Polsce aktu prawnego. Projekt odwołuje się do takich wartości, jak ochrona środowiska, zrównoważony rozwój, dobro wspólne czy korzystanie z pewnych dóbr na równych zasadach. Wydaje się, że zostały one już wyrażone i zakotwiczone w konstytucji: w art. 1, który określa, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli, w art. 5 normującym, że Polska zapewnia ochronę środowiska, w art. 31 ust. 3, gdzie ustawodawcy zostały wyznaczone ramy dla ustanawiania ograniczeń konstytucyjnych praw i wolności. Ponadto w art. 216 ust. 2 ustawa zasadnicza określa, że "nabywanie, zbywanie i obciążanie nieruchomości, udziałów lub akcji (...) przez Skarb Państwa (...) następuje na zasadach i w trybie określonych w ustawie". Projekt przewiduje uchwalenie ustawy, która określałaby zasady udostępniania i gospodarowania lasami, podczas gdy już obecnie rozdział 5 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1153) reguluje tę kwestię. Konstytucjonalizacja ochrony przed przekształceniami własnościowymi lasów państwowych nie wydaje się więc celowa, a proponowane regulacje można uznać za nazbyt rozbudowane i niekompatybilne legislacyjnie z przepisami ustawy zasadniczej.

Nie negując jednak społeczno-gospodarczego znaczenia lasów państwowych, jak również praw obywateli wynikających ze skutków dekretu PKWN z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność państwa (nacjonalizował większe niż 25 ha), należy wskazać na potrzebę uchwalenia nowej ustawy o lasach. Powinna ona w kompleksowy sposób regulować ochronę obszarów cennych przyrodniczo i krajobrazowo oraz właściwe społecznie wykorzystanie zasobów leśnych. Niezbędne jest ustalenie w niej zasad gospodarowania zarówno lasami państwowymi, jak i prywatnymi, nad którymi obecnie nadzór starosty często jest fikcyjny, oraz tymi wchodzącymi w skład wspólnot gruntowych. W istniejącym stanie prawnym fakultatywne porozumienia pomiędzy starostami a strażą leśną w zakresie ochrony i monitoringu lasów prywatnych ciągle, niestety, są rzadkością. Natomiast policja nie ma wiedzy ani środków potrzebnych do ścigania w nich złodziei drewna czy kłusowników. Z kolei lasy wspólnotowe zazwyczaj są źle zarządzane i nie mają dokumentów określających cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej.

@RY1@i02/2014/244/i02.2014.244.18300080a.802.jpg@RY2@

Prof. Bogumił Szmulik radca prawny Kancelaria Radców Prawnych Szmulik i Wspólnicy Sp.k.

Prof. Bogumił Szmulik

radca prawny Kancelaria Radców Prawnych Szmulik i Wspólnicy Sp.k.