Kronika prawa

o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw

Sejm zliberalizował niektóre obowiązujące przepisy w zakresie bezpieczeństwa żywności. Część podmiotów nie będzie musiała ubiegać się w powiatowych inspektoratach sanitarnych lub granicznych inspektoratach sanitarnych o tzw. zatwierdzenie dla rozpoczynanej działalności gospodarczej.

Zatwierdzenie nie będzie wymagane na przykład w odniesieniu do gospodarstw agroturystycznych i przedsiębiorców zajmujących się wytwarzaniem win gronowych z upraw własnych, produkowanych w ilości mniejszej niż 1000 hl w ciągu roku. Zatwierdzenie nie będzie także wymagane od zakładów działających na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w tym zakładów prowadzonych przez podmioty zajmujące się recyklingiem.

Jednocześnie przedsiębiorca produkujący lub wprowadzający żywność do obrotu, w tym jej importer i eksporter, nie będzie musiał prowadzić książki kontroli sanitarnej. Z kolei zakłady żywienia zbiorowego typu zamkniętego (np. internaty, przedszkola) będą zwolnione z obowiązku pobierania i przechowywania próbek żywności.

o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz o zmianie innych ustaw

Zgodnie z nowelą w Polsce wyznaczony będzie jeden operator systemu przesyłowego lub operator systemu połączonego odpowiednio gazowego lub elektroenergetycznego. Służyć ma to zapewnieniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa dostaw paliw gazowych i energii elektrycznej.

o zmianie ustawy o podatku akcyzowym

o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług

o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

w sprawie ochrony wolności wyznania i promocji wartości będących wspólnym dziedzictwem narodów Europy

Uchwała krytykuje orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 3 listopada 2009 r., które zakazuje obecności krzyży w klasach szkolnych we Włoszech. Sejm wyraził zaniepokojenie wszelkimi decyzjami, które godzą w wolność wyznania, lekceważą prawa i uczucia ludzi wierzących oraz burzą spokój społeczny.

z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzony w Lizbonie 13 grudnia 2007 r., i oświadczenie rządowe z 29 listopada 2009 r. w sprawie mocy obowiązującej tej umowy międzynarodowej

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 27 listopada 2009 r. o przedłużeniu okresu użycia polskiego kontyngentu Wojskowego w misji Organizacji Narodów Zjednoczonych w Republice Czadu i Republice Środkowoafrykańskiej

z dniem ogłoszenia, tj. 30 listopada 2009 r.

W grudniu 2009 r. będzie uczestniczyć 330 polskich żołnierzy i pracowników wojska w misji ONZ w Czadzie i Środkowej Afryce.

ministra finansów z 19 listopada 2009 r. w sprawie najpopularniejszej kategorii cenowej na rok 2010

Najpopularniejsza kategoria cenowa na rok 2010 to 397,50 zł w przeliczeniu na 1000 sztuk papierosów.

ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 24 listopada 2009 r. w sprawie procentowej zmiany stosunku wielkości powierzchni trwałych użytków zielonych do wielkości powierzchni obszaru rolnego w odniesieniu do wskaźnika referencyjnego w 2009 roku

Stosunek powierzchni trwałych użytków zielonych do powierzchni obszaru rolnego w odniesieniu do wskaźnika referencyjnego w 2009 roku wynosi 18,66 proc.

ministra sprawiedliwości z 20 listopada 2009 r. o wolnych stanowiskach sędziowskich

przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 19 listopada 2009 r. o możliwości uzyskania koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego

ministra infrastruktury z 25 listopada 2009 r. w sprawie niestosowania niektórych przepisów Unii Europejskiej dotyczących praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym

Wyłączenie stosowania w Polsce części przepisów rozporządzenia WE nr 1371/2007 dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym potrwa do 30 czerwca 2011 r.

(WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym (Dz.U. L 315 z 2007 r.)

Z kolejowych usług pasażerskich powinni móc korzystać wszyscy obywatele. Dlatego osoby niepełnosprawne i o ograniczonej sprawności ruchowej spowodowanej kalectwem, wiekiem lub jakimkolwiek innym czynnikiem powinny mieć możliwość podróżowania koleją podobnie jak inni obywatele. Przedsiębiorstwa kolejowe powinny być zobowiązane do ubezpieczenia się lub zawarcia równoważnych umów od odpowiedzialności wobec tych pasażerów za wypadki w ruchu kolejowym. Państwa członkowskie powinny ustanowić przepisy zapewniające stosowanie tego rozporządzenia. Powinny one być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 2 listopada 2009 r. w sprawie ustanowienie odznaki honorowej Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka, ustalenia jej wzoru, zasad i trybu nadawania oraz sposobu noszenia (Dz.U. nr 194, poz. 1496)

Odznakę nadaje Rzecznik Praw Obywatelskich z własnej inicjatywy lub na wniosek ministra lub kierownika urzędu centralnego, terenowego organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego, rektora wyższej uczelni prowadzącej badania i działalność dydaktyczną w dziedzinie ochrony praw człowieka, organizacji pozarządowej czy kierownika przedstawicielstwa dyplomatycznego. Ten srebrny medal o średnicy 32 mm wręcza Rzecznik Praw Obywatelskich.

ministra finansów z 5 listopada 2009 r. w sprawie sposobu oznakowania jednostek pływających Służby Celnej (Dz.U. nr 194, poz. 1497)

Banderę określają przepisy o barwach i hymnie RP. Nazwę jednostki pływającej w kolorze czarnym umieszcza się na obu burtach w części dziobowej i na rufie. Na rufie właśnie, pod nazwą łodzi, umieszcza się nazwę portu macierzystego. Napis Służba Celna musi być umieszczony na sygnalizatorze świateł ostrzegawczych i na obu burtach, powyżej górnej krawędzi pasa zmiennego zanurzenia lub na kabinie. Poniżej (na kabinie) umieszcza się napis Customs.

ministra finansów z 5 listopada 2009 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom celnym środków przymusu bezpośredniego (Dz.U. nr 194, poz. 1498)

Funkcjonariusze Służby Celnej, którzy realizują politykę celną i - m.in. - wykonują czynności związane z nadawaniem towarom przeznaczenia celnego, wymiarem i poborem należności celnych i innych opłat związanych z przywozem i wywozem towarów czy VAT z tytułu importu towarów, podatku akcyzowego, mogą stosować środki przymusu bezpośredniego. Z ustawy o Służbie Celnej wynika, że są oni uprawnieni do stosowania siły fizycznej w postaci chwytów obezwładniających i podobnych technik obrony lub ataku, a także indywidualnych technicznych środków i urządzeń przeznaczonych do obezwładniania lub konwojowania osób, czyli kajdanek, prowadnic, siatek obezwładniających, pałek, paralizatorów elektrycznych, chemicznych środków obezwładniających, psów służbowych, pocisków gumowych miotanych z broni palnej, środków i urządzeń przeznaczonych do zatrzymywania i unieruchamiania pojazdów mechanicznych, tzn. kolczatek drogowych lub przeszkód oraz urządzeń do unieruchomienia kół pojazdów.

ministra spraw wewnętrznych i administracji z 4 listopada 2009 r. w sprawie warunków w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym (Dz.U. nr 194, poz. 1499)

W szczególnie uzasadnionych przypadkach można mianować na stanowisko funkcjonariusza przyjmowanego do służby w Straży Granicznej przed uzyskaniem przez niego kwalifikacji podstawowych, o ile posiada on wykształcenie, kwalifikacje specjalistyczne i staż wymagane na danym stanowisku. Warunkiem jest także niezwłoczne skierowanie go na szkolenie podstawowe.

z 9 października 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2009 r. nr 190, poz. 1475)

Akt stanowi realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2008 r. (sygn. akt SK 25/07), który stwierdził niekonstytucyjność przepisu pozwalającego umieszczać skazanych w celach, w których na jednego więźnia przypada mniej niż 3 mkw. Zgodnie z ustawą więźniowie będą mogli być umieszczani w celach niespełniających wymagań ustawowych, jedynie w razie wprowadzenia:

● stanu wyjątkowego

● bezpośredniego zagrożenia: klęską żywiołową, epidemiologicznego

● szerzenia się choroby zakaźnej

● wystąpienia innego zdarzenia, stanowiącego bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa skazanych albo bezpieczeństwa zakładu karnego lub aresztu śledczego.

Pobyt w ciaśniejszej celi nie będzie mógł wówczas przekraczać 90 dni. Inną, znacznie częściej spotykaną, sytuacją uprawniającą do przebywania w takich warunkach będzie konieczność natychmiastowego umieszczenia w zakładzie karnym lub areszcie śledczym w którym brak wolnych miejsc w celach mieszkalnych. Na maksymalnie 14 dni do mniejszych cel będą mogli trafiać więźniowie szczególnie niebezpieczni, a także m.in. skazani na dwa lata więzienia, recydywiści, osoby, które uciekały z więzień czy skazani za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej. 14-dniowy pobyt w ciasnej celi będzie mógł być przedłużony tylko za zgodą sędziego penitencjarnego. W sumie nie będzie on mógł przekroczyć 28 dni.

Nowelizacja zmieni również zasady odraczania wykonania kary pozbawienia wolności. Sąd będzie mógł odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności na okres do sześciu miesięcy także wtedy, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekracza w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów. Takiego odroczenia nie będzie można stosować wobec skazanych, którzy dopuścili się przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia lub orzeczono w stosunku do nich karę przekraczającą dwa lata więzienia.

ministra sprawiedliwości z 25 listopada 2009 r. w sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów (Dz.U. nr 202, poz. 1564)

Sąd Najwyższy odniósł się do przedstawionego mu pytania prawnego związanego z tym, czy stan powagi rzeczy osądzonej w jednej sprawie może wynikać z wydanego w innej sprawie, prowadzonej przeciwko tej samej osobie o ten sam czyn, prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania. Podstawą takiego postanowienia miałaby być także negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 par. 1 pkt 7 kodeksu postępowania karnego (stan rzeczy osądzonej). Sąd Najwyższy postanowił odmówić podjęcia uchwały i stwierdził, że skoro sąd ma prawo i obowiązek badania po wniesieniu aktu oskarżenia, czy w sprawie nie zachodzą przeszkody prawne do prowadzenia postępowania i umarzania postępowania przy zaistnieniu tych przeszkód, to może on także badać także inną okoliczność. Powinien sprawdzać, czy uprawniające prokuratora do wniesienia oskarżenia uprzednie postanowienie Prokuratora Generalnego, o uchyleniu prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego przeciwko określonej osobie o określony czyn, zostało wydane z zachowaniem ustawowego terminu oraz bez naruszenia zakazu wskazanego w art. 328 par. 1 zdanie drugie k.p.k. Powinien też sprawdzać, czy do takiego uchylenia postanowienia o umorzeniu nie doszło mimo istnienia innych ujemnych przesłanek procesowych stanowiących przeszkody prawne do podjęcia takiej decyzji. Prokurator bowiem tylko wtedy odzyskuje prawo do oskarżenia osoby, wobec której wcześniej prawomocnie umorzył postępowanie przygotowawcze, gdy do uchylenia tego postanowienia dojdzie z zachowaniem wymogów art. 328 k.p.k. Nie może też być innych przeszkód prawnych uniemożliwiających skuteczne jego uchylenie. Sąd nie może dopuścić, aby postępowanie sądowe toczyło się na podstawie aktu oskarżenia wniesionego mimo braku odzyskania przez prokuratora prawa do oskarżania. -

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk i Adam Makosz