Przygotowanie pogrzebu to usługa kompleksowa

Kompleksową usługą pogrzebową będzie wykonywana na zlecenie działalność związana z ceremonią pogrzebową, czyli m.in. przygotowanie zwłok do pochówku, dostarczenie trumny, transport zwłok na miejsce pochówku, pochowanie zwłok (wykopanie grobu, opuszczenie trumny, zasypanie grobu), jak również załatwienie formalności związanych z pogrzebem.

Organy podatkowe zakwestionowały podatniczce rozliczenie należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2005 rok. Chodziło o opodatkowanie działalności w zakresie świadczenia usług pogrzebowych. Po kontroli organy podatkowe zarzuciły, że podatniczka zaniżyła przychody objęte ryczałtem wg stawki 8,5 proc. oraz zawyżyła przychody opodatkowane stawką 3 proc. Różnice te były wynikiem zaliczenia do działalności usługowej w zakresie handlu (opodatkowanej stawką 3 proc.) przychodów związanych z usługami pogrzebowymi mieszczącymi się w grupowaniu PKWiU 93.03.11-00.00.

Organy podatkowe podkreśliły, że podatniczka osiągała przychody przede wszystkim ze świadczenia kompleksowych usług pogrzebowych. Prawie wszystkie osoby przesłuchane przez organ kontroli skarbowej zeznały, że zakupiły w jej firmie wykazane na fakturze oddzielnie: trumnę i usługę pogrzebową, które zostały sklasyfikowane w jednym grupowaniu PKWiU 93.03.12.-00.00. W ocenie organów podatkowych usługi należało zaliczyć w całości do przychodów z działalności usługowej opodatkowane stawką 8,5 proc. Podatniczka nie zgodziła się z tym stanowiskiem i wniosła skargę do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał jednak jej skargę za niezasadną. Sąd zgodził się z organami, że przepisy podatkowe nie definiują pojęcia "usługa pogrzebowa". Wskazówek interpretacyjnych w tym zakresie można poszukiwać w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). W jej ramach grupowania 93.03 - usługi pogrzebowe i pokrewne zakwalifikowane zostały usługi związane z przeprowadzeniem pogrzebu lub kremacji oraz pielęgnacją grobów (93.03.11), a także usługi związane z przygotowaniem zwłok do pochówku lub kremacji. W ocenie sądu usługą pogrzebową będzie wykonywana na zlecenie działalność związana z ceremonią pogrzebową, czyli m.in.: przygotowanie zwłok do pochówku, dostarczenie trumny, transport zwłok na miejsce pochówku, pochowanie zwłok (wykopanie grobu, opuszczenie trumny, zasypanie grobu), jak również załatwienie formalności związanych z pogrzebem.

Sąd zauważył, że organy w postępowaniu podatkowym powołały się na opinię Głównego Urzędu Statystycznego. Stwierdzono w niej, że usługi polegające na organizacji i obsłudze pogrzebu mieszczą się w grupowaniu PKWiU 93.03.11-00.00 usługi związane z przeprowadzeniem pogrzebu lub kremacji oraz pielęgnacja grobów. Ponadto sprzedaż trumny realizowana przez ten sam podmiot w ramach wykonywanej kompleksowej usługi pogrzebowej nie jest odrębnie klasyfikowana.

Sąd administracyjny podkreślił, że opinia organu statystycznego jest dowodem, który podlega takiej samej ocenie jak inne dowody zgromadzone w trakcie postępowania. Nie jest ona wiążąca dla urzędów skarbowych, które mogą przyjąć odmienne ustalenia od tych zawartych w opinii. Jednak organy mogą również zgodzić się z klasyfikacją usługi dokonaną przez organ statystyczny.

Jeżeli dwa lub więcej świadczeń (lub czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta, rozumianego jako konsumenta przeciętnego, są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jedno świadczenie do celów stosowania podatku od wartości dodanej. WSA zauważył, że orzecznictwo potwierdza, że podział jednorodnej, kompleksowej usługi na dwa odrębne rodzaje jest podziałem sztucznym i nie może stanowić podstawy do podziału kwoty należnej za tę usługę na dwie części.

W ocenie WSA samo wyszczególnienie w wystawionych fakturach wszystkich elementów wchodzących w skład usługi pogrzebowej, w tym sprzedaży trumny, nie daje podstaw do grupowania każdej z tych czynności oddzielnie. Nie pozwala zatem do stosowania przez podatnika różnych stawek podatku, skoro na usługę pogrzebową jako usługę kompleksową składa się szereg wiele czynności.

Wyrok WSA w Łodzi z 27 października 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 873/10, niepublikowany.

Oprac. Aleksandra Tarka