Kronika prawa

z 19 listopada 2009 r. o ratyfikacji Statutu Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA), przyjętego w Bonn 26 stycznia 2009 r.

po upływie 14 dni od ogłoszenia, tj. 2 lutego 2010 r.

z 19 listopada 2009 r. o ratyfikacji Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, Rządem Królestwa Danii i Rządem Republiki Federalnej Niemiec w sprawie zmian do Konwencji między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, Rządem Królestwa Danii i Rządem Republiki Federalnej Niemiec dotyczącej Wielonarodowego Korpusu Północno-Wschodniego, podpisanego w Szczecinie 16 kwietnia 2009 r.

po upływie 14 dni od ogłoszenia, tj. 2 lutego 2010 r.

z 17 grudnia 2009 r. o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

po upływie 14 dni od ogłoszenia, tj. 2 lutego 2010 r.

Nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu z 5 września 1947 r. o przejściu na własność państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR, pozostające w dniu wejścia w życie ustawy w faktycznym, wyłącznym władaniu osób prawnych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, od 2 lutego 2010 r. stają się z mocy prawa, nieodpłatnie i w stanie wolnym od obciążeń (z wyjątkiem służebności gruntowych ujawnionych w księdze wieczystej) własnością tych osób prawnych. Nieruchomość w Bielance z cerkwią pod wezwaniem Opieki Najświętszej Marii Panny staje się własnością Archidiecezji Przemysko-Warszawskiej obrządku greckokatolickiego, czyli bizantyjsko-ukraińskiego. Za nieruchomość w Przemyślu, z cerkwią pod wezwaniem zaśnięcia Najświętszej Marii Panny, i za nieruchomość w Wysowej-Zdroju, zabudowaną cerkwią pod wezwaniem Michała Archanioła, kasa państwa wypłaci Archidiecezji Przemysko-Warszawskiej odszkodowanie. Stwierdzenie przeniesionego prawa własności nieruchomości nastąpi w drodze decyzji wojewodów, wydanych na wniosek zainteresowanych prawosławnych osób prawnych. Nabycie nieruchomości i odszkodowania są wolne od podatków i opłat, podobnie jak bezpłatne są wpisy do ksiąg wieczystych, a także ich zakładanie.

z 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym

po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia, tj. 19 lipca 2010 r.

Dochodzenie przed sądem roszczeń w postępowaniu grupowym jest możliwe, gdy chodzi o roszczenia jednego rodzaju, gdy są one oparte na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej, i jeśli dochodzi ich co najmniej 10 osób. Poza tym pozwy zbiorowe możliwe są w sprawach o roszczenia o ochronę konsumentów, z tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny oraz z tytułu czynów niedozwolonych. Wyjątkiem są roszczenia o ochronę dóbr osobistych. Postępowanie tego rodzaju w sprawach o roszczenia pieniężne jest dopuszczalne tylko wtedy, kiedy wysokość roszczenia każdego członka grupy została ujednolicona (z uwzględnieniem wspólnych okoliczności sprawy). Ujednolicenie może nastąpić w podgrupach liczących co najmniej dwie osoby. Wszczęcie stępowania grupowego nie wyłącza możliwości dochodzenia roszczeń przez poszkodowanych np. w wyniku dużej kolizji komunikacyjnej, którzy nie przystąpili do grupy albo z niej wystąpili. Powództwo wytacza reprezentant grupy. Może to być jej członek lub rzecznik konsumentów (w zakresie swoich uprawnień). W tego rodzaju postępowaniach obowiązuje tzw. przymus adwokacki, chyba że powód sam jest adwokatem lub radcą prawnym. Cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia wymaga zgody ponad połowy członków grupy. Procedura tego rodzaju należy do właściwości sądu okręgowego. Sąd rozpoznaje sprawę w składzie trzech sędziów zawodowych. W każdym stanie sprawy może skierować strony do mediacji.

z 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia, tj. 19 kwietnia 2010 r.

Strona zwolniona w całości lub w części z kosztów sądowych może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba fizyczna, której sąd nie zwolnił od kosztów, może żądać zastępstwa prawnego z urzędu, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Osoba prawna lub jednostka organizacyjna pozbawiona tego przymiotu, ale taka, której ustawa przyznaje zdolność sądową (np. spółka jawna), nawet jeżeli nie zostanie zwolniona z kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Musi jednaki wykazać, że nie ma dostatecznych środków na zapłatę honorarium należnego zawodowemu pełnomocnikowi procesowemu. Sąd uwzględni wniosek o ustanowienie zastępstwa procesowego, jeżeli uzna udział adwokata lub radcy prawnego za potrzebny. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zgłoszony po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym, kasacyjnym lub ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sąd przekazuje do rozpoznania sadowi I instancji. Wyjątkiem są sytuacje, kiedy uzna prośbę za uzasadnioną. W razie oddalenia wniosku strona nie może ponownie się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, powołując się na te same okoliczności. Zgłoszenie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jak również środka odwoławczego od odmowy nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania, chyba że chodzi o ustanowienie zastępcy dla powoda na skutek wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa. O wyznaczenie adwokata, względnie radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych. Te wyznaczają któregoś ze zrzeszonych prawników. Czynią to niezwłocznie, lecz nie później niż w ciągu dwóch tygodni. Zawiadamiają o tym sąd, podając adres do doręczeń wyznaczonego adwokata lub radcy prawnego. Strona może wskazać we wniosku prawnika, którego chciałaby widzieć w roli swego zastępcy procesowego. Wówczas okręgowa rada lub izba, w miarę możliwości, w porozumieniu ze wskazaną osobą, wyznaczy ją dla zainteresowanej strony. Adwokat lub radca prawny może - z ważnych przyczyn - wnosić o zwolnienie go z obowiązku zastępowania strony w procesie. I jeśli sąd przychyli się do takiej prośby, znów zwraca się do organów samorządu zawodowego adwokatów lub radców o wyznaczenie kolejnej osoby.

z 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz ustawy - Kodeks postępowania karnego

po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia, tj. 19 kwietnia 2010 r.

Zaostrzono sankcję za uwięzienie kogoś. Za pozbawienie wolności człowieka połączone ze szczególnym okrucieństwem nie będzie można pójść do więzienia na krócej niż trzy lata (do tej pory była to kara od roku do dziesięciu lat pozbawienia wolności). Tak samo będzie w wypadku wzięcia i przetrzymywania zakładnika w celu wymuszenia na organie państwa lub samorządu względnie na jakiejś instytucji określonego zachowania. A jeśli takie działanie porywaczy będzie wiązało się ze szczególnym udręczeniem zakładników, sprawcy będą podlegali karze pozbawienia wolności na nie krócej niż pięć lat albo nawet karze 25 lat więzienia.

Rady Ministrów z 12 stycznia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw Przygotowania Organów Administracji Rządowej i Sprawowania przez Rzeczpospolitą Polską Przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej

z dniem ogłoszenia, tj. 18 stycznia 2010 r. z mocą od 2010 r.

Pełnomocnikiem jest sekretarz stanu do spraw europejskich w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.

prezesa Rady Ministrów z 15 stycznia 2010 r. w sprawie przedterminowych wyborów wójta gminy Radziejowice w województwie mazowieckim

z dniem ogłoszenia, tj. 18 stycznia 2010 r.

Przedterminowe wybory w Radziejowicach wyznaczono na niedzielę 21 lutego 2010 r.

ministra finansów z 31 grudnia 2009 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych rodzajów dochodów (przychodów) podatników podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych

po upływie 14 dni od ogłoszenia, tj. 2 lutego 2010 r.

Nie będą opodatkowane podatkiem od dochodów (przychodów) aż do końca 2020 r. dochody uzyskane z tytułu odsetek lub dyskonta od obligacji wyemitowanych na rynkach zagranicznych w 2010 r. przez Warszawę. Zwolnienie będzie dotyczyło również odpłatnego zbycia tych papierów.

ministra zdrowia z 31 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi

po upływie 14 dni od ogłoszenia, tj. 2 lutego 2010 r.

Objętość każdorazowo pobieranego osocza (bez antykoagulantu) nie powinna przekraczać 16 proc. szacowanej całkowitej objętości krwi, obliczonej na podstawie płci, wzrostu i masy ciała dawcy. Odpowiada to w przybliżeniu 10 ml objętości pobieranej krwi na 1 kg wagi. Od jednej osoby nie powinno się w ciągu roku wziąć więcej niż 25 l osocza. W ciągu tygodnia jedna osoba nie może dać więcej niż 1,5 l krwi, a jednorazowo, bez uzupełniania objętości krwi krążącej, wolno pobrać metodą plazmaferezy 650 ml osocza (objętość netto, bez antykoagulantu).

na I półrocze 2010 r.

o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw.

Chodzi o wprowadzenie do ustawy hazardowej przepisów technicznych regulujących obszar gier, w tym organizacji zakładów wzajemnych przez internet, a także zakazu urządzania pozostałych gier hazardowych w sieci. Ze względu na obowiązek notyfikowania norm i przepisów technicznych w Komisji Europejskiej, przed skierowaniem do Sejmu, ustawa zostanie przesłana do KE. Projekt uwzględnia nowe technologie, nieprawidłowości i zagrożenia. Monitorowanie i regulowanie tego rynku wydaje się konieczne ze względu na zagrożenie uzależnieniem od hazardu. Dlatego ma być wprowadzony zakaz organizowania gier przez internet i uczestnictwa w takich grach. Możliwe będzie tylko urządzanie zakładów wzajemnych w sieci, ale pod warunkiem uzyskania zezwolenia ministra finansów. Dla bezpieczeństwa grających postanowiono, że urządzenia przetwarzające i przechowujące informacje i dane dotyczące zakładów wzajemnych urządzanych przez internet i ich uczestników będą zainstalowane i przechowywane w Polsce. Transakcje wynikające z takich zakładów mają być realizowane za pośrednictwem banku mającego siedzibę lub oddział w Polsce. Dowody udziałów w zakładach wzajemnych będą zabezpieczone przed ingerencją osób nieuprawnionych, z możliwością weryfikacji ich autentyczności. Ponadto podmiot urządzający takie zakłady będzie musiał złożyć zabezpieczenie finansowe w wysokości 480 tys. zł. W zakładach będą mogły uczestniczyć wyłącznie osoby pełnoletnie. We wszystkich ośrodkach gier (w kasynach, salonach gier na automatach oraz w salonach gry w bingo pieniężne) warunkiem wstępu będzie rejestracja gości. Będzie polegała na sprawdzeniu i zapisaniu w rejestrze daty i godziny wejścia gościa, a także jego danych osobowych (imienia, nazwiska, rodzaju i numeru dokumentu potwierdzającego wiek i tożsamość, numeru PESEL lub daty urodzenia, adresu zamieszkania, obywatelstwa). Dane objęte rejestrem będą udostępniane funkcjonariuszom celnym, inspektorom kontroli skarbowej, policji, sądowi czy prokuratorowi, np. w celu weryfikacji przestrzegania sądowego zakazu uczestnictwa w grach hazardowych. Projekt łagodzi też wymagania dotyczące organizacji loterii fantowych o wartości wygranych poniżej rocznie ustalanej kwoty (w 2010 r. - 3271,39 zł).

Zmiany prawa telekomunikacyjnego przewidują utworzenie Rejestru Stron i Usług Niedozwolonych. Ma go prowadzić prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Rejestr będzie zawierał elektroniczne adresy umożliwiające identyfikację stron internetowych lub innych usług, zawierających tzw. treści niedozwolone. Chodzi o pornografię z udziałem dzieci, treści tworzone w celu dokonania kradzieży i oszustw finansowych czy umożliwiające organizowanie gier hazardowych bez zezwolenia. I żeby umożliwić skuteczne zapobieganie lub wykrywanie przestępstw skarbowych związanych z nielegalnym hazardem, Służbie Celnej zapewniono dostęp do danych telekomunikacyjnych. Będzie ona mogła żądać zablokowania rachunku bankowego na 72 godziny.

Komisji (UE) nr 41/2010 z 18 stycznia 2010 r. w sprawie sprostowania polskiej wersji rozporządzenia (WE) nr 546/2003 w sprawie niektórych notyfikacji dotyczących stosowania rozporządzeń Rady (EWG) nr 2771/75, (EWG) nr 2777/75 i (EWG) nr 2783/75 w sektorach jaj i mięsa drobiowego

następnego dnia po opublikowaniu, tj. 20 stycznia 2010 r. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich UE.

Komisji (UE) nr 42/2010 z 15 stycznia 2010 r. dotyczące klasyfikacji niektórych towarów według Nomenklatury Scalonej.

dwudziestego dnia po opublikowaniu, tj. 8 lutego 2010 r. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich UE.

Komisji z 9 grudnia 2009 r. zmieniająca wykaz substancji roślinnych, przetworów roślinnych i ich zestawień do użytku w tradycyjnych roślinnych produktach leczniczych (notyfikowana jako dokument nr C(2009) 9703).

Skierowana jest do państw członkowskich UE.

Kolumnę przygotowała

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk