Tylko niektóre przyczyny uzasadnią obniżenie opłaty targowej

Rada gminy nie może uzależniać wysokości opłaty targowej od podmiotu będącego administratorem danego terenu, na którym odbywa się handel.

Rada gminy, powołując się na przepisy art. 18 ust. 2 pkt 8 i 9 oraz art. 40 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 19 pkt 1 lit. a) ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zm.) dokonała zmian we wcześniejszej uchwale w sprawie ustalenia stawek opłaty targowej poprzez dodanie w par. 1 ust. 3 w brzmieniu: Stawki określone w ust. 1 pkt 1 i 2 nie mają zastosowania w przypadku, gdy administratorem terenu jest inny podmiot niż gmina, w takiej sytuacji ustala się dzienną stawkę opłaty targowej w kwocie 0,04 zł za każdy rozpoczęty mkw. zajmowanej powierzchni, na której prowadzony jest handel niezależnie od formy handlowania (np. z kosza, z ręki, ze stołu, straganu, namiotu, samochodu itp.) i rodzaju sprzedawanych artykułów. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu orzekło o nieważności przedmiotowej uchwały.

Zgodnie z postanowieniem art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej kompetencji rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie podatków i opłat lokalnych w granicach określonych w odrębnych ustawach. Przepisem ustawowym zawierającym upoważnienie dla rady gminy do uchwalania aktu prawa miejscowego w sprawie opłaty targowej jest art. 19 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Ustawa ta przewiduje dla rady gminy w zakresie opłaty targowej uprawnienia do:

● określenia zasad ustalania poboru oraz terminu płatności i wysokości stawek,

● zarządzania poboru opłaty targowej w drodze inkasa oraz określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso,

● ustalenia zwolnień przedmiotowych innych niż wymienione w ustawie.

Postanowienie zawarte w wyżej wskazanym par. 1 badanej uchwały polegające na uzależnieniu wysokości opłaty targowej od podmiotu będącego administratorem terenu nie znajduje oparcia w wyżej wskazanych przepisach prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że ustawodawca dopuścił możliwość zróżnicowania stawek opłaty w zależności od położenia targowiska (strefy targowisk), rodzaju sprzedawanych towarów i sposobu sprzedaży (wyrok NSA z 28 listopada 1997r., sygn. akt III S.A. 733/97). Zróżnicowanie stawek opłaty dopuszczalne jest więc w powiązaniu z elementami legalnej definicji opłaty targowej zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. z miejscem sprzedaży, jakim jest targowisko albo z przedmiotem czynności sprzedaży.

Kolegium wskazało, że zarówno z uzasadnienia uchwały, jak i z wyjaśnień złożonych przez przedstawiciela gminy wynika, iż uchwalenie tej niejako alternatywnej w stosunku do obecnie obowiązujących stawek opłaty targowej powiązane zostało z możliwością obniżenia kosztów utrzymania targowiska.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko. Chęć obniżenia kosztów utrzymania targowiska poprzez obniżenie opłaty targowej oznacza, że opłacie targowej rada nadała inną funkcję niż podatkowa (patrz wyrok NSA z 26 września 2000 r., sygn. akt SA./Bk 407/00). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego do działalności organów samorządowych w sferze zobowiązań publicznoprawnych (np. podatków) nie stosuje się zasady - co nie jest zabronione, jest dozwolone - lecz zasadę - dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje.

Wobec braku wskazania w podstawie prawnej przepisów dających podstawę do jej podjęcia Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdziło, że uchwała została podjęta bez podstawy prawnej i orzekło jej nieważność.