Kronika prawa.pl

Dziennik Ustaw z 30 sierpnia 2013 r.

Trybunału Konstytucyjnego z 23 lipca 2013 r., sygn. akt P 4/11

Ograniczenie możliwości zmiany miejsca usytuowania automatów o niskich wygranych nie narusza konstytucji - orzekł TK. Trybunał wskazał przy tym, że obowiązująca wcześniej ustawa, pod rządami której przedsiębiorcy uzyskiwali zezwolenia, nie dawała im prawa do żądania przeniesienia punktu gier na automatach z jednego lokalu do drugiego, ale też nie zakazywała zmiany zezwolenia w tym zakresie. To zaś, że zainteresowani przedsiębiorcy przeważnie przyjęli strategię biznesową polegającą na inwestowaniu w tworzenie maksymalnej liczby punktów gier na automatach bez weryfikacji długotrwałych perspektyw prowadzenia tej działalności w poszczególnych punktach, było kwestią ich wyboru, którego prawidłowości nie mogli być pewni. Norma zawarta w art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego nie kreowała po ich stronie prawa podmiotowego. Nie mogli więc bezbłędnie przewidzieć rozstrzygnięć właściwych organów administracji ani sądów administracyjnych. W tych okolicznościach trybunał uznał, że ustawodawca nie naruszył zasady ochrony interesów w toku. Przeciwnie, właśnie w jej poszanowaniu, mimo że docelowo generalnie zakazał prowadzenia działalności polegającej na udostępnianiu gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami, to jednak dopuścił taką możliwość (na podstawie przepisów przejściowych ustawy hazardowej) w dotychczasowych punktach do czasu upływu ważności zezwoleń. Ustawodawca nie ograniczył więc praw przedsiębiorców wynikających z uzyskanych zezwoleń. Wykluczył natomiast możliwość dokonania nadzwyczajnej zmiany posiadanych zezwoleń, to jednak nie oznacza naruszenia praw nabytych ani złamania zasady ochrony interesów w toku.

Trybunału Konstytucyjnego z 25 lipca 2013 r., sygn. akt P 56/11

W ocenie trybunału konstytucja nie przesądza o wprowadzeniu systemu zachowku, rezerwy lub systemu ochrony alimentacyjnej, a tym bardziej nie przesądza o wysokości roszczenia i nie rozstrzyga definitywnie o kręgu uprawnionych. Niemniej, jak podkreślił TK, zdaniem twórców kodeksu cywilnego wszystkie instytucje prawa spadkowego, więc także zachowek, oprócz ochrony własności, powinny również spajać więzi rodzinne i odpowiadać kształtowi stosunków majątkowych w społeczeństwie. Kolejną ich funkcją ma być umacnianie stabilności obrotu i zapobieganie nadmiernemu rozdrobnieniu majątku. Poza tym zachowek nie narusza instytucjonalnych gwarancji prawa dziedziczenia. To zaś samo w sobie nie prowadzi do pozbawienia własności cechy trwałości w razie śmierci właściciela, a także nie umożliwia nabycia własności prywatnej przez państwo lub jednostkę samorządu terytorialnego. Co więcej, udzielenie przez prawo spadkowe ochrony prawnej i ekonomicznej osobom najbliższym spadkodawcy jest rozwiązaniem nie tylko głęboko zakorzenionym w tradycji polskiej, lecz także europejskiej.

Trybunału Konstytucyjnego z 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12

Trybunał stwierdził, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma realną możliwość sporządzenia i wniesienia tej skargi. Od tej też chwili pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu powinno być wniesione do sądu w zasadzie w ciągu siedmiu dni. Czas ów nie może być jednak dłuższy niż 30 dni, które liczy się od powiadomienia pełnomocnika o jego ustanowieniu. Norma prawna o takiej treści nie narusza prawa strony reprezentowanej przez pełnomocnika z urzędu do rzetelnej procedury i do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. Przeciwnie, podmiotowi zmuszonemu do korzystania z prawa pomocy gwarantuje efektywnie czynienie użytku z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. TK zauważył przy tym, że problem konstytucyjny, który ujawnił się w rozpoznawanej sprawie, ma źródło w braku dostrzeżenia przez ustawodawcę konieczności szczególnego unormowania relacji dwóch instytucji: biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i procedury przyznania stronie prawa pomocy. Sejm i prokurator generalny uczestniczący w postępowaniu przed TK zasugerowali w swych stanowiskach wprowadzenie instytucji zawieszenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na czas wyznaczania pełnomocnika z urzędu. Trybunał uznał, że prawodawca powinien wnikliwe rozważyć takie rozwiązanie. Pozwoliłoby ono bowiem uczynić zadość wymaganiom równej pozycji procesowej stron postępowania sądowoadministracyjnego mających prawo wystąpienia ze skargą kasacyjną. Trybunał zaznaczył przy tym, że sprawą ustawodawcy jest także rozważenie co najmniej dwóch jeszcze spraw: po pierwsze, czy instytucje kasacji w poszczególnych procedurach są na tyle do siebie podobne, by można było jednolicie unormować bieg terminów do wniesienia tego środka odwoławczego w razie ubiegania się przez stronę postępowania o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu; po drugie należy przyjrzeć się sytuacji, w której pełnomocnik odmawia złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej (ze względu na brak podstaw lub jej niedopuszczalność).

Trybunału Konstytucyjnego z 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 61/12

Trybunał zwrócił uwagę na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, w świetle którego od uchwał Państwowej Komisji Akredytacyjnej (obecnie Polskiej Komisji Akredytacyjnej) wydanych w drugiej instancji nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W wypadku podjęcia uchwały wyrażającej negatywną ocenę jakości kształcenia minister nauki i szkolnictwa wyższego, związany stanowiskiem komisji, został zobowiązany przez ustawodawcę do wydania jednego z dwóch rozstrzygnięć: decyzji o zawieszeniu albo o cofnięciu uprawnień ocenianej szkoły wyższej. Mając na względzie, że drugoinstancyjna uchwała, zawierająca negatywną ocenę komisji, zobligowała ministra do wymierzenia sankcji skarżącej uczelni, TK uznał, że uchwała ta kształtuje jej sytuację prawną, przy czym jedynym środkiem zaskarżenia umożliwiającym merytoryczną kontrolę, jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozpoznawany na wspólnym posiedzeniu zespołu i prezydium komisji. Tym samym instrument, o którym mowa w art. 52 ust. 3 prawa o szkolnictwie wyższym, nie przenosi sprawy do wyższej instancji, a skarga jest rozpoznawana częściowo przez te same osoby, które brały udział w wydaniu uchwały w pierwszej instancji. I chociaż ten brak dewolutywności (przeniesienia sprawy do wyższej instancji) w wymiarze organizacyjnym i personalnym sam w sobie nie przesądza o niekonstytucyjności regulacji zawartej w kwestionowanym przepisie, to musi on być równoważony odpowiednimi gwarancjami procesowymi dla podmiotu korzystającego z tego środka zaskarżenia - podkreślili sędziowie TK. Tymczasem prawodawca nie tylko nie zapewnił takich gwarancji, lecz stworzył mechanizm budzący poważne wątpliwości konstytucyjne. Wynikają one z tego, że rozstrzygnięcie w sprawie skarżącej uczelni wydał podmiot o niejasnym ustrojowo statusie, w procedurze, w której nie znajdują zastosowania przepisy konstruujące ustawowe gwarancje zapewnienia bezstronności orzekającego organu (w szczególności przepisy kodeksu postępowania administracyjnego). Dlatego w ocenie trybunału sytuacja, w której strona nie ma szans na obronę swoich interesów w toku prowadzonego przez ministra postępowania administracyjnego i nie jest wyposażona w środki obrony w procedurze sądowoadministracyjnej, nie odpowiada standardom konstytucyjnym. W aktualnym stanie prawnym utrata mocy obowiązującej art. 52 ust. 3 u.p.s.w. pozbawiłaby jednak szkoły wyższe jakiejkolwiek możliwości zaskarżania uchwał komisji, a to prowadziłoby do wtórnej niekonstytucyjności. Dlatego trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu o 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, czyli do 28 lutego 2015 r.

Trybunału Konstytucyjnego z 29 lipca 2013 r., sygn. akt SK 12/12

Możliwość wystąpienia wspólnoty mieszkaniowej z żądaniem licytacyjnej sprzedaży lokalu należącego do członka tej wspólnoty długotrwale zalegającego z wnoszeniem należnych opłat jest zgodna z konstytucją - orzekł TK. Praktyka sądowa związana z kwestionowanym przepisem dowodzi bowiem, że jest on stosowany w ostateczności, kiedy zawiodły inne ogólne instrumenty dochodzenia przez wspólnotę narastających zaległości. Wówczas ów art. 16 ust. 1 ustawy o własności lokali stanowi ostatni instrument odzyskania przez wspólnotę jej należności rozłożonej na pozostałych właścicieli. Zdaniem sędziów trybunału sankcja licytacji nie jest też nadmiernie dolegliwa i przystaje do stopnia naruszenia przez właściciela jego obowiązków finansowych. Do egzekucji wyroku w trybie egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości dochodzi wszak za długi i analogiczna sytuacja może mieć miejsce także ogólnym w trybie dochodzenia roszczeń. Ponadto sądy powszechne skrupulatnie biorą pod uwagę elementy stanu faktycznego (długotrwałość zalegania z opłatami, ich wysokość, skutki zaległości dla wspólnoty, przyczyny zadłużenia, stan rodzinny i osobisty zalegającego) i oceniają, czy pozostali właściciele podjęli uprzednie kroki przeciwko zadłużonemu członkowi wspólnoty na rzecz skłonienia go do zapłaty zaległości. Nie potwierdziły się też - zdaniem TK - zarzuty, że skoro ustawa literalnie nie nakłada na wspólnotę mieszkaniową obowiązku podjęcia jakichkolwiek czynności uprzedzających jej członka o zamiarze wytoczenia powództwa o zezwolenie na sprzedaż licytacyjną lokalu, ochrona prawa własności jest w tym wypadku słabsza od tej, z której korzysta najemca.

Rady Ministrów z 13 sierpnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie mieleckiej specjalnej strefy ekonomicznej

31 sierpnia 2013 r.

Monitor Polski z 30 września 2013 r.

ministra rozwoju regionalnego z 18 lipca 2013 r. w sprawie zmienionych wytycznych ministra rozwoju regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Zmienione wytyczne ministra rozwoju regionalnego nr MRR/KL/1(9)07/13 zostały opublikowane na stronie internetowej http://www.mrr.gov.pl w zakładce Fundusze Europejskie/WytyczneMRR/Obowiązujące/Szczegółowe/Program Kapitał Ludzki oraz http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl w zakładce Dokumenty i wytyczne/Wytyczne polskie/Wytyczne szczegółowe - obowiązujące/Kapitał Ludzki. Są one stosowane od lipca 2013 r.

ministra rozwoju regionalnego z 18 lipca 2013 r. w sprawie zmienionych wytycznych ministra rozwoju regionalnego w zakresie kontroli realizacji Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013

Zmienione wytyczne ministra rozwoju regionalnego nr MRR/IiŚ/2(4)06/2013 zostały opublikowane na stronie internetowej http://www.mrr.gov.pl w zakładce Fundusze Europejskie/WytyczneMRR/Obowiązujące/Szczegółowe/Program Infrastruktura i Środowisko oraz http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl w zakładce Dokumenty i wytyczne/Wytyczne polskie/Wytyczne szczegółowe - obowiązujące/Infrastruktura i Środowisko. Są one stosowane od 28 maja 2013 r.

Wchodzą w życie 4 września 2013 r.

- ustawa z 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 20 sierpnia 2013 r., poz. 940)

Do czasu ogłoszenia programów kształcenia podyplomowego, które powinny być gotowe najpóźniej 23 sierpnia 2015 r., tego rodzaju nauka jest realizowana na podstawie programów ramowych obowiązujących przed 23 sierpnia 2011 r.

- rozporządzenie Rady Ministrów z 23 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości (Dz.U. z 20 sierpnia 2013 r., poz. 942)

Komisja przetargowa przed otwarciem procedury stwierdza, czy uczestnicy wnieśli wadium. Termin na to powinien być ustalony tak, by umożliwiał komisji stwierdzenie (nie później niż 3 dni przed przetargiem), że wadium zostało wniesione.

Właściwy organ - co do zasady - podaje do publicznej wiadomości informacje o przetargu co najmniej 30 dni przed wyznaczonym terminem, a w przypadku nieruchomości, której cena wywoławcza jest wyższa niż równowartość 100 000 euro, ogłasza przetarg co najmniej 2 miesiące przed wyznaczonym terminem. W wypadku przetargów na nieruchomości o wartości przekraczającej równowartość 10 000 euro wyciąg z ogłoszenia zamieszcza się w prasie o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest zbywana nieruchomość, ukazującej się nie rzadziej niż raz w tygodniu.

W przypadku nieruchomości, których cena wywoławcza jest wyższa niż równowartość 10 000 000 euro, wyciąg zamieszcza się co najmniej dwukrotnie, przy czym pierwszy co najmniej na 2 miesiące przed wyznaczonym terminem, a drugi nie później niż na 30 dni przed wyznaczonym terminem przetargu.

dobromila.niedzielska@infor.pl