Uchwały finansowe to kompetencja RIO

Uchwała rady gminy w sprawie wyboru metody ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi kształtuje wysokość tej opłaty. Podjęta jest zatem w sprawie finansowej. To oznacza, że kompetencje nadzorcze w tym zakresie należą do regionalnej izby obrachunkowej, a nie do wojewody.

Wojewoda, działając jako organ nadzoru, wniósł skargę na uchwałę rady miasta w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia jej stawki. Wniósł też o rozważenie ewentualnego odrzucenia skargi z uwagi na to, że istnieją wątpliwości co do zakresu nadzoru nad działalnością gminy związaną z wydaniem zaskarżonej uchwały. Wątpliwości dotyczyły tego, czy organem nadzoru w tej kwestii jest wojewoda, czy też regionalna izba obrachunkowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwrócił uwagę, że organy nadzoru nad gminami zostały określone w art. 171 ust. 2 Konstytucji RP (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego są prezes Rady Ministrów i wojewodowie. W zakresie spraw finansowych - regionalne izby obrachunkowe. Także w art. 86 ustawy o samorządzie gminnym wskazano, że organami nadzoru są prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa.

Dla niniejszej sprawy istotne jest ustalenie zakresu pojęcia "sprawy finansowe", użytego w przytoczonych wyżej przepisach. Pozwala to ustalić, czy wojewoda, czy też regionalna izba obrachunkowa są organem nadzoru w odniesieniu do zaskarżonej uchwały. W konsekwencji daje to odpowiedź na pytanie, kto ma prawo wnieść skargę na tę uchwałę.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1706/13, pojęcia "sprawy finansowe", o którym mowa w art. 171 ust. 2 Konstytucji RP oraz w art. 86 ustawy o samorządzie gminnym, nie można interpretować rozszerzająco.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1113) w zakresie działalności nadzorczej właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego m.in. w sprawach podatków i opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ordynacji podatkowej.

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi opłatę lokalną w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Zgodnie z art. 6r. ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.) opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy. Zgodnie zaś z art. 6k i 6l powołanej ustawy dokonanie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustalanie jej stawki, jak również określenie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania tej opłaty należy do rady gminy.

W opisywanej sprawie przedmiotem skargi nie jest uchwała dotycząca wzoru deklaracji. Jest nią uchwała w sprawie wyboru metody ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Taka uchwała niewątpliwie kształtuje wysokość opłaty. Powinna więc mieścić się w zakresie zastosowania art. 11 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych.

Zatem zaskarżona uchwała jest podjęta w sprawie finansowej, a co za tym idzie, kompetencje nadzorcze w tym zakresie należą do regionalnej izby obrachunkowej, a nie do wojewody. Z tego względu skarga wojewody jako organu nadzoru podlegała odrzuceniu.

z 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 570/14

Opracował Krzysztof Tomaszewski