Przegląd Dziennika Ustaw z dnia 16 stycznia 2026 r.

Dz.U.2026.49

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie odbywania aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej

Cel i zakres regulacji:

• Rozporządzenie modyfikuje zasady organizacji szkolenia aplikantów aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej w części dotyczącej wyznaczania miejsca odbywania zajęć, w tym wprowadza kryterium preferencyjne „możliwie najbliżej miejsca zamieszkania” aplikanta, z uwzględnieniem realnych możliwości organizacyjnych Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.

Akt zmieniany:

• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 lutego 2018 r. w sprawie odbywania aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej.

Opis zmian:

• Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyznacza aplikantowi miejsce odbywania zajęć położone możliwie najbliżej miejsca zamieszkania, kierując się możliwościami organizacyjnymi szkoły.
• Wprowadzono zasadę, że pierwszy zjazd aplikantów w pierwszym roku odbywania aplikacji ma odbywać się w siedzibie Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
• W „szczególnie uzasadnionych przypadkach” Dyrektor może uwzględnić wniosek aplikanta co do wyznaczenia innego miejsca odbywania zajęć.

Przepisy przejściowe:

• Do aplikantów, którzy rozpoczęli odbywanie aplikacji przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. W praktyce oznacza to, że preferencja lokalizacyjna „blisko miejsca zamieszkania” obejmie nowe roczniki, a nie osoby już szkolone.

Data wejścia w życie: 17 stycznia 2026 r.

Dz.U.2026.50

Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa na polskich obszarach morskich oraz zapewnienia bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim

Cel i zakres regulacji:

• Ustawa ma charakter wieloaktowej nowelizacji ukierunkowanej na wzmocnienie mechanizmów reagowania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa państwa na obszarach morskich oraz w kontekście ochrony infrastruktury krytycznej na Morzu Bałtyckim. Obejmuje także doprecyzowania w zakresie obrony powietrznej, współdziałania z siłami sojuszniczymi oraz porządkowych kompetencji Marynarki Wojennej.

Akty zmieniane:

• Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej.
• Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa.
• Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych.

Opis zmian:

• Obrona powietrzna i reakcja na zagrożenia rakietowe: doprecyzowano procedury niszczenia pocisków rakietowych, w tym możliwość działania w trybie automatycznym oraz w sytuacji utraty łączności z Dyżurnym Dowódcą Obrony Powietrznej; uregulowano także zagadnienia wykorzystania sił sojuszniczych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego do nadzoru przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej.
• Kompetencje Marynarki Wojennej na morzu: dowódcom okrętów wojennych Marynarki Wojennej przyznano uprawnienia analogiczne do uprawnień dowódców jednostek Straży Granicznej w określonych sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub w związku z przepływem obcych okrętów.
• Użycie broni jako środek ostateczny dla ochrony infrastruktury krytycznej: wprowadzono możliwość wydania rozkazu użycia broni przez dowódców jednostek Marynarki Wojennej lub statków powietrznych w celu odparcia zamachu na infrastrukturę krytyczną, w tym Gazociąg Bałtycki (Baltic Pipe), morskie farmy wiatrowe oraz podmorskie sieci energetyczne.
• Żandarmeria Wojskowa i porządek: uznano dowódców jednostek pływających Marynarki Wojennej za wojskowe organy porządkowe, co ma znaczenie dla zakresu działań porządkowych i interwencyjnych w ramach zadań sił zbrojnych.

Przepisy przejściowe:

• Ustawa zawiera szczególną regulację dotyczącą odpowiedzialności odszkodowawczej: przepis wprowadzający odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej lub Organizację Traktatu Północnoatlantyckiego podczas działań obrony powietrznej ma zastosowanie do zdarzeń powstałych od dnia 9 września 2025 r.. Jest to istotne z perspektywy rozliczeń odszkodowawczych, ponieważ ustanawia działanie wsteczne w ściśle określonym zakresie.

Data wejścia w życie: 31 stycznia 2026 r.

Dz.U.2026.51

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego

Cel i zakres regulacji:

• Rozporządzenie rozszerza katalog świadczeń gwarantowanych w leczeniu szpitalnym poprzez dodanie nowego świadczenia skoncentrowanego na opiece nad kobietą w ciąży lub kobietą rodzącą realizowanej przez położną, w szczególności z myślą o zapewnieniu zabezpieczenia zdrowotnego w lokalizacjach oddalonych od oddziałów położniczo-ginekologicznych.

Akt zmieniany:

• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego.

Opis zmian:

Do wykazu świadczeń gwarantowanych (załącznik nr 4) dodano pozycję: „Opieka nad kobietą w ciąży lub kobietą rodzącą realizowana przez położną”.

Określono wymagania organizacyjne i jakościowe realizacji świadczenia, w tym:

• Miejsce udzielania świadczenia: izba przyjęć, szpitalny oddział ratunkowy lub wydzielone pomieszczenie, przy założeniu, że lokalizacja znajduje się powyżej 25 kilometrów od najbliższego oddziału położniczo-ginekologicznego.
• Personel: położna oraz ratownik medyczny.
• Transport: obowiązek zapewnienia całodobowego dostępu do środka transportu (czas dojazdu poniżej 15 minut) wyposażonego w sprzęt neonatologiczny, w tym między innymi inkubator oraz respirator manualny.
• Tryb postępowania: położna dokonuje oceny stanu klinicznego; w razie wskazań do hospitalizacji organizuje się transport do ośrodka o wyższym poziomie referencyjnym, a w razie braku możliwości transportu z uwagi na zaawansowanie porodu podmiot udzielający świadczenia zapewnia przyjęcie porodu.

Data wejścia w życie: 31 stycznia 2026 r.

Dz.U.2026.52

W obwieszczeniu ogłoszono tekst jednolity ustawy o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu

Dz.U.2026.53

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie stypendium aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury

Cel i zakres regulacji:

• Rozporządzenie dostosowuje system dodatków do stypendium aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury do zmian organizacyjnych w zakresie lokalizacji zajęć, w tym uwzględnia możliwość odbywania szkolenia w Gdańsku oraz aktualizuje stawki dla Krakowa. Mechanizm podwyższenia stypendium nadal powiązany jest z kryterium odległości miejsca zamieszkania od miejsca szkolenia.

Akt zmieniany:

• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie stypendium aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.

Opis zmian:

• Zaktualizowano wykaz kwot zwiększających stypendium dla aplikantów odbywających zajęcia w Krakowie (załącznik nr 1).
• Wprowadzono nowy wykaz kwot zwiększających stypendium dla aplikantów odbywających zajęcia w Gdańsku (załącznik nr 2).
• Wysokość dodatku jest uzależniona od odległości miejsca zamieszkania aplikanta (ustalanej według obszaru właściwości sądu rejonowego) od miejsca szkolenia i mieści się w przedziale od 150 zł do 650 zł.

Przepisy przejściowe:

• Do aplikantów, którzy rozpoczęli odbywanie aplikacji przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. W rezultacie nowe stawki i zasady (w tym dotyczące Gdańska) będą miały zastosowanie przede wszystkim do kolejnych naborów, a nie do aktualnie szkolonych aplikantów.

Data wejścia w życie: 17 stycznia 2026 r.

Dział Zasobów Prawnych INFORLEX