Odzyskaliśmy od Rosjan skarby polskiej kultury
Jedną z kluczowych w czasie rokowań pokojowych w Rydze była kwestia zwrotu państwu polskiemu i prywatnym właścicielom zabytków zrabowanych przez Rosjan w czasie zaborów i wojen. Chodziło o dobra, bez których trudno sobie dziś wyobrazić muzea, biblioteki czy archiwa
fot. AKG-Images/East News, 2 x Biblioteka Narodowa, Stavrida/Shutterstock
Szczerbiec, miecz koronacyjny polskich królów
Artykuł XI traktatu ryskiego zawierał postanowienia o zwrocie Polsce mienia kulturalnego, zagrabionego przez Rosję od pierwszego rozbioru. Był to punkt wyjścia do trwającej kilkanaście lat rewindykacji polskich dóbr, która była wydarzeniem bezprecedensowym w skali światowej.
Od 1772 r. do I wojny światowej wywieziono z Polski ogromne ilości zbiorów archiwalnych i bibliotecznych, dzieł sztuki i pamiątek historii. Już po pierwszym rozbiorze do Rosji trafiły między innymi zbiory Radziwiłłów z Nieświeża, Komisji Skarbowej, biblioteki Załuskich, 156 arrasów, a także sztandary, broń, dzieła sztuki oraz kolekcje monet i medali. Po upadku powstań narodowych rabunek dóbr kultury narastał, rosyjskie władze traktowały go bowiem jako formę politycznej represji. Równocześnie liczono, że w ten sposób łatwiej będzie pozbawić Polaków tożsamości narodowej.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.