Opodatkujmy majątek i subsydiujmy dochody

„Use it or lose it” (wykorzystuj lub trać) – tytuł pracy Fatiha Guvenena, Gueorguia Kambourova, Burhanettina Kuruscu, Sergio Ocampo oraz Daphne Chen od początku sugeruje, jaki był rezultat ich badań nad optymalnym opodatkowaniem kapitału. W czasach, gdy dominującym sposobem pozostaje podatek dochodowy – tak od osób fizycznych, jak i przedsiębiorstw, zaś o podatkach majątkowych w większości krajów nie słyszy się od dekad, autorzy stawiają prowokacyjną tezę: to ten drugi przynosić może bardziej pożądane rezultaty.

Tradycyjne modele ekonomiczne koncentrują się na wielkościach zagregowanych w skali całej gospodarki. Abstrahują w dużej mierze od różnic między gospodarstwami domowymi czy firmami, zakładając, iż to agregaty najskuteczniej odpowiadają na pytania ekonomistów dotyczące wzrostu gospodarczego czy optymalnej polityki monetarnej. Takie podejście jest po części konsekwencją ograniczonego dostępu do danych i mniejszego zaawansowania technik obliczeniowych. Nietrudno się domyślić, że wymuszało to maksymalne uproszczenie modeli.

Jednym z podstawowych rezultatów, wynikających z tego podejścia, była równoważność między podatkiem majątkowym a podatkiem od dochodów z kapitału. Nasuwa się ona dość naturalnie, jeśli przyjmiemy, iż stopa zwrotu z inwestycji jest jednakowa w całej gospodarce. Zilustrujmy to następującym przykładem: jeśli roczna stopa zwrotu wynosi 4 proc., to zainwestowany 1 tys. dol. zawsze przyniesie 40 dol. dochodu. Dziesięcioprocentowy podatek od dochodu będzie równy podatkowi majątkowemu w wysokości 0,4 proc. Ta ostatnia liczba to po prostu iloczyn stopy zwrotu i stawki podatku dochodowego.