Sowiecka awangarda, która wyprzedziła muzykę Zachodu

Ukończony w 1929 roku "Nos" spadł z afisza po szesnastu spektaklach pod naciskiem podległych Stalinowi mediów piętnujących wybitnego kompozytora za zdegenerowany formalizm. Socrealistyczna cenzura estetyczna okazała się tak skuteczna, że aż do 1974 roku słuch o awangardowej operze zaginął. I prawdopodobnie na dobre popadłaby w zapomnienie, gdyby nie starania Giennadija Rożdiestwienskiego. Legenda radzieckiej dyrygentury odkryła ostatnią kopię partytury w archiwach Teatru Maryjskiego i osobiście zadbała o jej powtórne wykonanie oraz nagranie. Ale na kolejną rejestrację "Nosa" czekać trzeba było 35 lat, choć tymczasem niemal wszystkie pozostałe kompozycje Szostakowicza - nie wyłączając muzyki użytkowej oraz utworów flirtujących z socrealistycznym dogmatem - zostały wyeksploatowane przez przemysł fonograficzny.