Zrozumieć korzenie współczesnej Ameryki

Alexis de Tocqueville, zapewne najwybitniejszy badacz, jaki kiedykolwiek pisał o amerykańskiej demokracji, z trudem znajdował słowa, by wyrazić oburzenie, jakie wzbudzało w nim niewolnictwo. Owa instytucja społeczna była według niego tym, co w Stanach Zjednoczonych bezcześciło pracę i wprowadzało do społeczeństwa próżniacze obyczaje. Tym, co osłabiało siłę umysłu i usypiało ludzką aktywność, zaprowadzając dziwne połączenie "ciemnoty i pychy, nędzy i luksusu". A jednak, pomimo tego świętego oburzenia, Tocqueville stawiał Europejczykom połowy XIX wieku społeczeństwo amerykańskie za wzór. Twierdził, że podstawową tendencją tego układu społecznego jest dążenie ku istocie demokracji. Jak to możliwe, że przez setki lat w Ameryce istniało tak głębokie wewnętrzne pęknięcie społeczne pomiędzy niewolnictwem a dążeniem do wolności i równości? I jak to się stało, że ostatecznie zostało ono niemal całkowicie wyeliminowane?