Ekspert od Prawa unii

Rewolucja roku 1989 zmieniła w kraju wszystko. Pod wpływem tych zmian inaczej toczyły się losy wielu Polaków i obecny sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych nie jest tu wyjątkiem. Tylko że w jego przypadku zmiana polegała na... rezygnacji z robienia rewolucji w rodzinnym domu. Otóż jako laureat olimpiady fizycznej miał już nawet indeks na politechnikę, ale pod wpływem sytuacji w kraju zdecydował studiować prawo, które skończyli także jego rodzice. - Zawsze interesowały mnie przedmioty ścisłe, ale podczas transformacji ustrojowej to prawo znajdowało się w centrum wydarzeń. Wszystkie te pasjonujące przemiany w polityce czy gospodarce miały swój początek w zmianach w systemie prawnym, bez tego żadna transformacja by się nie udała - wspomina po latach Maciej Szpunar.

Zamiast więc odkrywać niebieski laser czy zadziwiające możliwości grafenu, zagłębia się w świat paragrafów na Uniwersytecie Śląskim, po czym w 1996 roku wyjeżdża na studia podyplomowe do Brugii. Wyjazd na zagraniczne studia na długo przed czasami, gdy co drugi student jeździ na Erasmusa, musiał zaprocentować. W przypadku Macieja Szpunara w dużym stopniu zdeterminował jego dalszą karierę.

- Pobyt w Belgii otworzył mi oczy na wiele spraw, a dystans, jaki dzielił nasz kraj i Unię był wtedy olbrzymi. Z tego powodu zacząłem się bardziej interesować prawem europejskim. Zrozumiałem, że to ono jest fundamentem, na którym opiera się dotychczasowy sukces integracji - wyjaśnia prawnik.

Do poznawania prawa europejskiego zachęcał go też prof. Maksymilian Pazdan, jeden z najwybitniejszych cywilistów. - Byłem promotorem jego pracy magisterskiej i doktorskiej. Dużą satysfakcję sprawiało mi obserwowanie jego rozwoju i cieszę się, że jego ministerialne funkcje pozwalają mu na wykorzystanie niemałych kompetencji - mówi prof. Pazdan. - Jako student ujął mnie umiejętnością pracy nad sobą i nie tak znowu często spotykaną solidnością. Do tej pory często współpracujemy, tocząc czasem wielogodzinne dyskusje. Cały czas jest co konsultować - stwierdza.

Szpunar ma opinię perfekcjonisty. Kiedy doszedł do wniosku, że niemożliwe jest równoczesne prowadzenie kancelarii prawnej i kariery naukowej, zawiesił działalność adwokacką. Gdy już pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, mocno ograniczył działalność naukową. Reprezentował Polskę w najtrudniejszych sprawach przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka czy Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

- Najtrudniejsza sprawa dotyczyła skarg rolnych. Jako państwo członkowskie zaskarżyliśmy bowiem kilka aktów unijnych, które zostały przyjęte w okresie przedakcesyjnym. Spór dotyczył dwumiesięcznego terminu wniesienia skarg, chodziło o to, by w przypadku Polski biegł on od 1 maja 2004. Udało nam się wygrać po 7 latach - wyjaśnia minister Szpunar. - Ta sprawa była ważna również z przyczyn prestiżowych, miała wpływ na budowania pozycji Polski w trybunale. Tam też się toczy polityka europejska i chcieliśmy pokazać, że będziemy ważnym uczestnikiem tego procesu.

Współpracownicy cenią w nim otwartość i spokój. - Jest łagodny i koncyliacyjny, a wszelkie dyskusje opierają się wyłącznie na argumentach. Z drugiej strony jest bardzo wymagający i wnikliwy. Szczegółowo weryfikuje wszystkie pisma procesowe - zdradza Bogusław Majczyna, zastępca dyrektora w departamencie prawa Unii Europejskiej MSZ.

Wolny czas najchętniej spędza z pięcioletnim synkiem. Jest wielbicielem kina Woody Allena (choć głównie jego wcześniejszych filmów z lat 70. i 80.).

- Staram się też dużo czytać współczesnej prozy, głównie polskiej. Bardzo cenię Pawła Huelle, duże wrażenie na mnie zrobiła przeczytana ostatnio "Rodzinna Europa" Miłosza, a także "Cząstki elementarne" i "Platforma" Michela Houellebecqa. Wiele jego obserwacji na temat Zachodu jest bardzo trafnych - stwierdza.

@RY1@i02/2012/167/i02.2012.167.07000030d.802.jpg@RY2@

Fot. Marek Matusiak

prof. Maciej Szpunar

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl