Literackie nowości

"Powiem ci coś, co być może cię zdziwi: w genomie każdej ludzkiej komórki przechowywana jest pamięć. Wiesz, co to oznacza? Jako wysoko rozwinięte istoty nosimy w naszych genach wspomnienia zamierzchłej przeszłości, dawnych pokoleń, wspomnienia cudzych doświadczeń. To nie są pomysły wzięte z księżyca, każdy neurobiolog ci to powie. Potrzebny jest tylko kod do tego, żeby wydobyć z komórki jej wiedzę, jej pamięć". Zachwyciły mnie słowa wypowiedziane przez bohatera powieści E.L. Doctorowa. Mimo pozorów naukowości są przecież czystą poezją, sednem największej tajemnicy, której nie zdoła do końca pojąć nawet najbardziej dociekliwy współczesny naukowiec. Można zgłębić największe zagadki funkcjonowania ludzkiego mózgu, ale według jakich prawideł mózg zaczyna mieć coś wspólnego z umysłem? "Umysł Andrew" to powieść o niezwykłej konstrukcji. Przybiera formę po części strumienia świadomości, po części dialogów, w których tożsamość jednego z rozmówców okazuje się trudna do określenia. "Mogę ci opowiedzieć o moim przyjacielu Andrew, który jest kognitywistą. Ale to nie będzie przyjemne" - brzmią pierwsze słowa powieści Doctorowa. Istotnie. To opowieść o miłości, utracie bliskich osób, samoudręczeniu prześladującym mężczyznę od najmłodszych lat poczuciem winy - często niezawinionej. Jak rozwiązać węzeł gordyjski, który dawniej nazywano fatum lub przeznaczeniem? Jako profesor kognitywistyki Andrew nie odnajduje odpowiedzi na dręczące go pytania. Powieść Doctorowa to kolejna wybitna pozycja w dorobku pisarza. Jej lektura intryguje i skłania do zadawania pytań. Jest też zaskakującą wędrówką, która może zawieść w najbardziej niespodziewane rejony.