Kiedy pacjent może korzystać z opieki medycznej w domu

Pielęgniarską opieką domową objęci są pacjenci, którzy wymagają udzielania systematycznych świadczeń pielęgniarskich, nie są objęci świadczeniami opieki długoterminowej realizowanej stacjonarnie (czyli np. w zakładach opieki leczniczej) oraz nie kwalifikują się do świadczeń hospicjum domowego i świadczeń długoterminowej opieki domowej nad pacjentem wentylowanym mechanicznie, czyli nie są podłączone np. do respiratora. Poza tym, ich stan niesamodzielności oceniany w skali Bartel nie może przekroczyć 60 pkt.

Do objęcia pacjenta opieką pielęgniarską w jego domu można zgłosić się osobiście (jeżeli pozwala na to stan zdrowia). Może to również zrobić lekarz rodzinny, a także rodzina lub opiekunowie. Takiego zgłoszenia może dokonać również opiekun społeczny (pracownik ośrodka pomocy społecznej), który zna sytuację chorego.

Zgłoszenia dokonuje się w przychodni, gdzie pacjent składał formularz wyboru pielęgniarki. W tym celu należy wypełnić specjalny druk. Od momentu zgłoszenia pielęgniarka ma 72 godziny na udanie się do domu chorego w celu dokonania oceny, jakiej wymaga on opieki.

Par. 7, załącznik nr 4, rozporządzenia ministra zdrowia z 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz.U. nr 140, poz. 1147 z późn. zm.).

Aby jednak skorzystać z takiej opieki, musi pani wybrać swoją położną. W tym celu należy udać się do przychodni, np. tam, gdzie przyjmuje wybrany przez panią lekarz rodzinny. Należy złożyć tam deklaracje wyboru położnej. Dzięki temu, w przypadku ciąży i zgłoszenia tego położnej, będzie pani mogła liczyć na to, że przyjdzie do pani domu jeszcze przed porodem i po powrocie pani ze szpitala z dzieckiem. Położna POZ zobowiązana jest do udzielania kompleksowych świadczeń w zakresie opieki położniczo-ginekologicznej oraz opieki neonatologicznej nad noworodkiem. Począwszy od 26 tygodnia ciąży aż do rozwiązania położna powinna przychodzić do kobiety raz - dwa razy w tygodniu (w zależności od potrzeb).

Po porodzie położna opiekuje się noworodkiem (jeżeli jest to potrzebne) do drugiego miesiąca życia i kobietą w okresie połogu - do 42 dni po porodzie. W tym czasie powinna odbyć cztery wizyty w domu kobiety.

Par. 3, załącznik nr 3 rozporządzenie ministra zdrowia z 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 139, poz. 1138).

Zakres świadczeń, jakich pielęgniarka może udzielać w domu chorego, jest bardzo szeroki. Zalicza się do nich m.in.:

● zabiegi higieniczne;

● świadczenia higieniczno-pielęgnacyjne;

● świadczenia pielęgnacyjno-lecznicze takie jak: karmienie pacjenta przez zgłębnik lub przetokę, pielęgnacja odleżyn i odparzeń (u pacjenta leżącego), mechaniczne odbarczenie wydzieliny z górnych dróg oddechowych (w tym pielęgnacja rurki tracheotomijnej, podawanie leków w zależności od zaleceń lekarskich, podawanie kroplówek);

● świadczenia diagnostyczne, czyli np. pomiar ciśnienia, pobieranie krwi i wymazów do badań laboratoryjnych;

● świadczenia usprawniające pacjenta.

Do zadań pielęgniarki należy również nauka chorego, ale także członków jego rodziny w zakresie opieki nad nim, a także zapewnienie pomocy w uzyskiwaniu świadczeń opieki socjalnej, środków leczniczych i sprzętu niezbędnego do opieki i leczenia w domu.

Par. 7, załącznik nr 4 rozporządzenia ministra zdrowia z 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz.U. nr 140, poz. 1147 z późn. zm.).

Jeżeli lekarz uzna, że wymaga pani ćwiczeń rehabilitacyjnych, może wystawić skierowanie na rehabilitację, która odbywa się w domu chorego. Rehabilitacja domowa realizowana jest jednak tylko u chorych, którzy nie mogą samodzielnie się poruszać z powodu m.in. ogniskowego uszkodzenia mózgu (do 12 miesięcy od ostrego zachorowania), ciężkiego uszkodzenia centralnego i obwodowego układu nerwowego, uszkodzenia rdzenia kręgowego (do roku od powstania uszkodzenia). Ćwiczenia rehabilitacyjne w domu są udzielane również osobom z chorobami przewlekle postępującymi, a w szczególności miopatiami, chorobą Parkinsona, zapaleniem wielomięśniowym, rdzeniowym zanikiem mięśni czy guzami mózgu. Pełen zakres schorzeń kwalifikujących do rehabilitacji w warunkach domowych można znaleźć na stronach internetowych NFZ (www.nfz.gov.pl) w zakładce Vademecum 2009.

Par. 3, załącznik nr 1 rozporządzenia ministra zdrowia z 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz.U. nr 140, poz. 1145 z późn. zm.).

Prawdą jest, że co do zasady opieka pielęgniarska w domu pacjenta jest wykonywana w dni powszednie od poniedziałku do piątku. Wizyty odbywają się wtedy między godz. 8.00 a 18.00.

Jednak w przypadkach uzasadnionych (np. konieczność zachowania ciągłości leczenia) jest możliwość objęcia pacjenta taką opieką również w pozostałe dni. Pielęgniarka ustala godzinę takich wizyt z chorym, jego opiekunami lub lekarzem rodzinnym. Pacjent może zostać objęty pielęgniarską opieką domową (o ile jego stan tego wymaga) przez czas nieokreślony.

Par. 7, załącznik nr 4 rozporządzenia ministra zdrowia z 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz.U. nr 140, poz. 1147 z późn. zm.).

Każdy pacjent, który wybrał swojego lekarza rodzinnego, ma prawo umówić się na wizytę. Jeżeli stan zdrowia umożliwia to choremu, zgłasza się on samodzielne do przychodni. W sytuacjach szczególnie uzasadnionych, spowodowanych np. niepełnosprawnością pacjenta, gwałtownym pogorszeniem samopoczucia, może się on umówić na wizytę domową. Powinna się ona odbyć jeszcze w dniu zgłoszenia. W przypadku stwierdzenia (w trakcie wizyty domowej) konieczności wezwania pogotowia ratunkowego lekarz lub pielęgniarka pozostaje w domu pacjenta do czasu przyjazdu karetki.

Par. 3, załącznik nr 1 rozporządzenie ministra zdrowia z 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 139, poz. 1138).

Rehabilitacja powinna trwać nie krócej niż jedną godzinę dziennie. W tym czasie mogą być wykonywane różnego rodzaju ćwiczenia. Czas jej trwania w warunkach domowych wynosi do 80 dni zabiegowych w roku kalendarzowym.

Przedłużenie rehabilitacji domowej powyżej tego okresu możliwe jest po wcześniejszym uzyskaniu pisemnej zgody dyrektora oddziału Funduszu na podstawie uzasadnienia takiej konieczności przez lekarza kierującego. Po zakończeniu procesu rehabilitacji, lekarz kierujący informuje lekarza POZ, na którego liście znajduje się pacjent, o wynikach leczenia.

Par. 3, załącznik nr 1 rozporządzenia ministra zdrowia z 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz.U. nr 140, poz. 1145 z późn. zm.).

Dominika Sikora

dominika.sikora@infor.pl