Jak zmieni się dostęp do świadczeń zdrowotnych w 2011 roku

Wraz z rozpoczęciem nowego roku kalendarzowego pacjenci, którzy np. nie są zadowoleni z wcześniej wybranego lekarza rodzinnego, mogą go zmienić. Mogą to zrobić dwa razy i nie wiąże się to dla nich z żadnymi dodatkowymi wydatkami. Trzeba jednak pamiętać, że już trzecia decyzja o zmianie lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oznacza wydatki. Trzeba za to zapłacić 80 zł. Od tej zasady są jednak wyjątki. Taka opłata nie jest wymagana, jeżeli pacjent jest zmuszony do zmiany dotychczasowego świadczeniodawcy z przyczyn od niego niezależnych. Nie będzie płacił, jeżeli zmiana jest podyktowana zmianą jego miejsca zamieszkania. Opłata nie jest pobiera również w sytuacji, gdy wybrany lekarz po prostu przestał udzielać świadczeń zdrowotnych finansowanych przez NFZ.

Żeby wybrać lekarza rodzinnego, należy wypełnić deklarację wyboru. W niej wpisuje się imię i nazwisko wybranego lekarza, a także pielęgniarki POZ oraz, w przypadku kobiet, położnej POZ. Przy wyborze świadczeniodawcy warto kierować się m.in. położeniem placówki i jej wyposażeniem (np. czy jest możliwość wykonania badania usg).

Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm).

Szpitale i przychodnie, które oferują zabiegi czy badania, na których wykonanie pacjenci muszą czekać, prowadzą tzw. listy oczekujących. Są one co miesiąc przekazywane do właściwych oddziałów NFZ. Dotychczas świadczeniodawcy wykazywali jedynie przewidywany czas oczekiwania na zabieg. To oznacza, że najczęściej nie pokrywał się on z tym rzeczywistym. Tak się działo, bo część pacjentów wpisywała się na listy u różnych świadczeniodawców. Jak już wykonali u jednego zabieg, to nie informowali o tym pozostałych. Tym samym sztucznie zawyżali liczbę osób oczekujących na konkretne świadczenie, a świadczeniodawcy nie mieli możliwości zweryfikowania, gdzie jeszcze pacjenci zapisali się na zabieg czy operację. Od 1 stycznia tego roku zmieniły się przepisy, które regulują tę kwestię. Placówki, które wykonują świadczenia specjalistyczne, muszą wpisywać numery PESEL pacjentów czekających w kolejkach. Dotychczas musieli to robić w przypadku tylko kilku świadczeń, na które czas oczekiwania był najdłuższy. Dotyczyło to m.in. takich świadczeń, jak usunięcie zaćmy czy wszczepienie endoprotezy stawu biodrowego czy kolanowego. Od nowego roku ten obowiązek będzie systematycznie rozciągany na kolejne świadczenia specjalistyczne. Ma to pozwolić na uniknięcie powtarzania się nazwisk tych samych pacjentów, tyle że zapisanych u różnych świadczeniodawców. Tym samym czas oczekiwania na zabiegi ma być krótszy.

Ustawa z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. nr 258, poz. 1723).

Od stycznia tego roku zmianie uległ również termin ważności europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ) wydawanej przez NFZ. Wyrabiają ją osoby, które zamierzają wyjechać do innego kraju UE np. w celach turystycznych albo do pracy. Dzięki niej Polak ma zapewniony dostęp do świadczeń zdrowotnych na takich samych zasadach jak obywatele kraju, w którym aktualnie przebywa. Do końca 2010 r. była ona przyznawana jedynie na 3 miesiące. Obecnie już na pół roku. Kartę ważną 6 miesięcy mogą otrzymać osoby, które są ubezpieczone w NFZ i jednocześnie:

● są zatrudnione,

● prowadzą pozarolniczą i rolniczą działalność gospodarczą,

● pobierają rentę,

● są studentami lub dziećmi do 18. roku życia (okres ważności karty kończy się z dniem uzyskania przez te osoby pełnoletności).

Od tej zasady są jednak wyjątki. Kartę ważną aż na 5 lat otrzymają emeryci. EKUZ zachowa ważność do 90 dni w przypadku osób, które spełniają kryterium dochodowe do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej i mają prawo do nieodpłatnego leczenia na podstawie decyzji np. wójta, burmistrza (uprawnione na podstawie art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Kartę EKUZ ważną do 42 dni będą mogły otrzymać kobiety w okresie połogu posiadające obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Okres ważności karty jest liczony od dnia złożenia wniosku w NFZ o jej przyznanie, a nie jak do końca 2010 roku od momentu jej otrzymania.

Zarządzenie nr 83/2010/DSS prezesa NFZ z 21 grudnia 2010 r. w sprawie okresu ważności europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego wydawanej na pobyt czasowy w związku z wyjazdem turystycznym.

Od 1 stycznia zmieniły się zasady składania wniosków o przyznanie karty. Osoba zainteresowana jej uzyskaniem może złożyć wniosek w dowolnie wybranym przez siebie oddziale NFZ. Wcześniej było to niemożliwe. Dzięki zmianie przepisów kartę będzie można również odebrać w wybranym przez siebie oddziale.

Do końca ubiegłego roku wniosek o wydanie EKUZ można było dostarczyć do oddziału osobiście albo wysłać za pośrednictwem poczty lub faksu. Za pomocą internetu można było pobrać wniosek ze strony internetowej funduszu. Po zmianach istnieje możliwość przesłania wniosku o kartę także za pośrednictwem e-maila. Zachowany zostanie obowiązek osobistego jej odbioru.

Zarządzenie nr 83/2010/DSS prezesa NFZ z 21 grudnia 2010 r. w sprawie okresu ważności europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego wydawanej na pobyt czasowy w związku z wyjazdem turystycznym.

Od 1 lutego zmienią się opłaty dla kuracjuszy, którzy wyjeżdżają na leczenie uzdrowiskowe. Zostały one podwyższone. Tym samym jeżeli NFZ wyznaczył już termin wyjazdu i przypada on do końca kwietnia, kuracjusz zapłaci mniej, niż gdyby wyjeżdzał między majem a końcem września. W okresie wiosenno-letnim ceny są wyższe. Wysokość opłat za wyżywienie i pobyt, które częściowo pokrywa kuracjusz, są tym wyższe, im lepszy jest standard pokoju. Przykładowo za pokój jednoosobowy z łazienką w okresie od maja do końca września kuracjusz zapłaci 33 zł. Pobyt w uzdrowisku dla dorosłych trwa 21 dni. To oznacza, że cały koszt pobytu i wyżywienia to 693 zł. Koszt pobytu będzie niższy, jeżeli kuracjusz wybierze pokój np. dwuosobowy. Należy pamiętać, że płaci on również za przejazd do uzdrowiska. NFZ natomiast pokrywa koszty części zabiegów. Za dodatkowe kuracjusz płaci z własnej kieszeni. Zgodnie z nowymi przepisami pacjenci rzadziej wyjadą do uzdrowiska. W przypadku dorosłych osób będzie to raz na 18 miesięcy.

Rozporządzenie ministra zdrowia z 22 grudnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego (Dz.U. nr 252, poz. 1698).

Od 30 grudnia 2010 r. obowiązują zmienione wykazy leków refundowanych, do których ceny, dopłaca NFZ. Na zmienionych wykazach leków refundowanych znajdą się nowoczesne leki przeciwpsychotyczne II generacji. Na listach został również umieszczony lek arava stosowany w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Dotychczas był on dostępny tylko w ramach programu terapeutycznego. Od 30 grudnia 2010 r. lek ten jest dostępy dla wszystkich pacjentów, a nie tylko dla tych zakwalifikowanych do programu. Wbrew wcześniejszym zapowiedziom resortu zdrowia na zmienionych listach nie znalazły się długodziałające analogi insulin. Dla cukrzyków, którzy wymagają ich stosowania, zostanie przygotowany program terapeutyczny. Ma on ruszyć jeszcze w tym roku.

Rozporządzenie ministra zdrowia z 22 grudnia 2010 r. w sprawie wykazu chorób oraz wykazu leków i wyrobów medycznych, które ze względu na te choroby są przepisywane bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub za częściową odpłatnością (Dz.U. nr 253, poz. 1699). Rozporządzenie ministra zdrowia 22 grudnia 2010 r. w sprawie wykazu leków podstawowych i uzupełniających oraz wysokości odpłatności za leki uzupełniające (Dz.U. nr 251, poz. 1668).

Dominika Sikora

dominika.sikora@infor.pl