Udar mózgu u pracownika to zawał finansowy dla gospodarki

58 Polek i 82 Polaków na 100 tys. osób umiera z powodu udaru mózgu. Pod tym względem zajmujemy fatalne 20. miejsce w Europie (na 28 sklasyfikowanych państw). Zdaniem ekspertów brak odpowiedniej profilaktyki, nowoczesnych sposobów terapii i rehabilitacji w tym zakresie ma fatalne skutki dla całej naszej gospodarki. Z wyliczeń Uczelni Łazarskiego opublikowanych w raporcie "Udary mózgu - konsekwencje społeczne i ekonomiczne" wynika, że skutki finansowe przedwczesnej umieralności na tę chorobę mogą wynosić nawet 90 mld zł w skali roku.

- Szacując te koszty, wykorzystaliśmy wyliczenia stosowane przez Bank Światowy - "value of statistical life". Według nich każde przedwcześnie utracone życie warte jest średnio 2,8 mln zł - wyjaśnia Maciej Bogucki, współautor raportu.

Do tego dochodzą wydatki bieżące związane z leczeniem, rehabilitacją i świadczeniami dla osób, które przeżyły udar. Z danych ZUS wynika, że w 2012 r. łącznie Polacy przebywali milion dni na zwolnieniu chorobowym spowodowanym udarem mózgu. - Na wszystkie świadczenia związane z niezdolnością do pracy oprócz samej absencji chorobowej, ale także na świadczenia rehabilitacyjne oraz rentowe w roku 2010 ZUS wypłacił 679 mln zł - wylicza Hanna Zalewska, dyrektor departamentu statystyki z ZUS.

Kolejny koszt dla gospodarki wiąże się z tym, że najbliżsi dotkniętych udarem mózgu muszą często rezygnować z pracy, aby się nimi opiekować. Do tego dochodzi finansowanie leczenia oraz rehabilitacji - tylko na to NFZ wydał w 2011 r. 705 mln zł.

- Przedstawione koszty są dramatycznie wysokie. Ale jeżeli zostałaby wprowadzona odpowiednia profilaktyka, a także innowacyjne leczenie oraz dobra rehabilitacja, mogłoby to doprowadzić do zmniejszenia śmiertelności i niepełnosprawności. A więc tak naprawdę dla gospodarki byłaby to długofalowa oszczędność - zwraca uwagę prof. Janina Stępińska, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Jej zdaniem szybko zmniejszyłaby się liczba osób, które zostają zmuszone do rezygnacji z pracy i do przejścia na rentę - państwo nie płaciłoby za ich utrzymanie, sami wytwarzaliby PKB, płacili podatki etc.

Zdaniem Sebastiana Szypra, prezesa stowarzyszenia "Udarowcy - liczy się wsparcie", poważnym problemem jest właśnie dostęp do rehabilitacji. Z przeprowadzonej przez niego w szpitalach w woj. kujawsko-pomorskim sondy wynika, że w niektórych placówkach trzeba czekać na nią 3 lata. W najlepszych - "tylko" 1,5 roku. - Przez ten czas rodzina musi sama sobie radzić z pacjentem - konkluduje Szyper.

Tymczasem prof. Krystyna Księżpolska-Orłowska, krajowy konsultant w dziedzinie rehabilitacji, mówi wprost: najskuteczniejsza jest trzytygodniowa rehabilitacja chorych natychmiast po udarze. - Z moich wyliczeń wynika, że na rehabilitację z budżetu NFZ wydaje tylko 3 proc. swojego budżetu, a z tej kwoty tylko 12 proc. przeznaczane jest na rehabilitację po udarze. To naprawdę bardzo mało - ocenia Księżpolska-Orłowska. Dodaje, że kolejnym problemem jest to, że ośrodki rehabilitacyjne nie są w ogóle kontrolowane. Pomoc tam często jest tylko pozorna.

- Brakuje też takich zajęć, które przywracałyby pacjenta do normalnego życia. Na przykład osoby po udarze często mają zaburzoną percepcję i nie umieją ocenić odległości przedmiotu, dlatego rehabilitant musiałby wyjść z taką osobą na ulicę i tam prowadzić zajęcia. Ale to oczywiście abstrakcja - tłumaczy Sebastian Szyper.

Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że zmiany ustawowe, które mają prowadzić do tego, aby każde województwo diagnozowało swoje potrzeby i zgodnie z nimi planowało politykę zdrowotną, mogą zmienić tę sytuację. To jednak plany. Na razie z danych OECD wynika, że w latach 2004-2010 śmiertelność spowodowana udarami w Polsce nie uległa nawet drobnej poprawie. Z gospodarką jest jednak trochę lepiej.

@RY1@i02/2013/108/i02.2013.108.00000030a.803.jpg@RY2@

Średnia roczna liczba dni absencji pracownika spowodowanych udarem mózgu

Klara Klinger

klara.klinger@infor.pl