Innowacje naszą dumą

Projekt to wynik wieloletnich, wysoce specjalistycznych badań dotyczących zjawiska lekooporności, którymi zajął się zespół naukowców Katedry Biofizyki Molekularnej.

- Oporność wielolekowa to "uniewrażliwienie" komórek na farmaceutyki. Odpowiada za nią najczęściej nadekspresja transporterów oporności wielolekowej - czyli białek, które usuwają leki z komórek. Istotny problem stanowi zjawisko lekooporności w trakcie chemioterapii nowotworów, gdyż przyczynia się ono do wysokiego odsetka niepowodzeń w terapii - mówi , kierownik projektu.

- Za cel postawiliśmy sobie opracowanie testów, które umożliwią ocenę intensywności oporności wielolekowej u pacjentów poddanych chemioterapii - dodaje. 

Rezultaty projektu będą niezwykle znaczące dla kilku grup odbiorców. Najważniejsi z nich to pacjenci oraz lekarze, mający bezpośredni kontakt z pacjentem. - Stworzone przez nasz zespół narzędzia pozwolą określić, która z dostępnych metod leczenia stanie się optymalna. Wszystko ma służyć personalizacjii terapii, by móc dobrać leczenie odpowiednie dla indywidualnego genotypu - mówi ,adiunkt naukowy Uniwersytetu Łódzkiego.

Wyniki realizowanego projektu wiążą się również z korzyściami dla przemysłu farmaceutycznego. Do zadań badawczych bowiem zalicza się również opracowanie testów wpływu białek oporności wielolekowej na farmakokinetykę substancji o właściwościach farmakologicznych. - Określą one skuteczność nowych leków przeciwnowotworowych, ale znajdą również o wiele szersze zastosowanie. Pozwolą testować wszystkie leki, których efektywność zależy od zdolności przekraczania barier narządowych - na przykład bariery krew-mózg - i osiągania w narządach zabarierowych stężeń terapeutycznych - mówi , adiunkt naukowy.

TESTOPLEK niesie szczególną wartość dla samego Uniwersytetu Łódzkiego. - Ogrom wiedzy i niebywałego doświadczenia zdobytego podczas realizacji projektu  okazują się bezcenne, a jego potencjał zostanie wykorzystywany przez wiele następnych lat. Wysoce specjalistyczna aparatura, m.in. nowoczesny mikroskop konfokalny, niezwykle zaawansowana linia robotyczna czy cytometry to zaplecze, które z pewnością wyróżnia naszą Katedrę i zostanie użyte jako atut w drodze ubiegania się o kolejne granty - mówi , kierownik administracyjny projektu.

Katedra Biofizyki Molekularnej współpracuje z jednostkami klinicznymi, które dostarczają próbki materiału od pacjentów z chorobą nowotworową. Daje to możliwość badania zarówno populacji zdrowej, jak i chorej. W trakcie prowadzonych badań powstał unikatowy w skali kraju biobank, gromadzący ponad 12 tys. próbek materiału genetycznego pochodzącego od zdrowych dawców odzwierciedlający populację polską. - Dzięki tak ogromnej liczbie możemy oceniać, jak białka oporności lekowej różnią się u poszczególnych osób. Szukamy różnic, gdyż może się okazać, że każdy nowy wariant białka powoduje zupełnie inną obronę przed lekami lub warunkuje inny sposób ich przedostawania się do określonego narządu - mówi dr Dominik Strapagiel. - Podczas tych badań zrodził się szereg nowych koncepcji, m.in. stworzyliśmy metodę do predykcji koloru włosów oraz opracowaliśmy bardzo szybki i wydajny test pozwalający na określenie płci na podstawie próbki DNA, który może znaleźć zastosowanie np. w kryminalistyce - dodaje. - Kolejne wątki, pojawiające się w trakcie naszych naukowych poszukiwań przyczynią się do większej ilości zgłoszeń do ochrony patentowej niż pierwotnie zakładaliśmy. To  wartość dodana i jednocześnie symptom tego, że projekt będzie realizowany jeszcze długo po jego zakończeniu - dodaje mgr inż. Maciej Kobza.

Ideę, która przyświeca badaczom pracującym w zakresie badań stanowi przekucie opatentowanych pomysłów w skomercjalizowane, nowoczesne rozwiązanie, które następnie odpowiednio rozpowszechnione doprowadzi do bardziej efektywnego wykorzystania środków finansowych przeznaczanych na leczenie, a także umożliwi podniesienie jakości życia osób poddawanych terapii przeciwnowotworowej. - Opracowywane innowacje są naszą dumą. Ważne jednak, by nie trafiły one "do szuflady". Wierzymy, że trasfer tych wyników do świata biznesu przyniesie wymierne korzyści dla obu sfer - dodaje na zakończenie prof. dr hab. Grzegorz Bartosz.

@RY1@i02/2013/042/i02.2013.042.12700070a.801.jpg@RY2@

Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego

@RY1@i02/2013/042/i02.2013.042.12700070a.802.jpg@RY2@

Pracownicy naukowi w pracowni cytometrii przepływowej

@RY1@i02/2013/042/i02.2013.042.12700070a.803.jpg@RY2@

@RY1@i02/2013/042/i02.2013.042.12700070a.804.jpg@RY2@

Marta Prusek-Galińska