Mapy potrzeb nie zlikwidują szpitali

Tak wynika z opublikowanych właśnie map potrzeb zdrowotnych. Przy czym dokumenty te w pierwszej kolejności mają uporządkować inwestycje w ochronie zdrowia. Zażądała ich od nas UE, ale przydadzą się też resortowi zdrowia, NFZ i właścicielom szpitali w planowaniu wydatków. Z kolei pacjenci mogą się dowiedzieć z map m.in., które placówki medyczne są najlepiej wyposażone i jak wybrać szpital o najniższej śmiertelności pooperacyjnej.

Sterylne Podlaskie

Z danych resortu zdrowia wynika, ża najwięcej nowoczesnych urządzeń diagnostycznych w przeliczeniu na liczbę mieszkańców jest w województwie lubuskim. Przoduje m.in. pod względem liczby analizatorów biochemicznych (3,63 na 100 tys. mieszkańców wobec 2,55 średnio w kraju) i aparatów RTG z torem wizyjnym (6,47 wobec 3,7 w kraju). Z kolei województwo wielkopolskie wypada najsłabiej pod względem liczby gammakamer, rezonansów magnetycznych i nowoczesnych rentgenów - osiągając połowę średniej krajowej. Szef jednego ze szpitali klinicznych tłumaczy, że region ten od lat nie ma polityka, który by zawalczył o inwestycje zdrowotne na poziomie centralnym.

Pod względem wykorzystywanych w radioterapii akceleratorów jedynie województwo zachodniopomorskie ma ich tyle, by zaspokoić obecne i przyszłe potrzeby mieszkańców. W skali kraju w ciągu dekady liczba tych urządzeń powinna wzrosnąć ze 134 do 200 i MZ podaje konkretne ośrodki, które powinny się o nie wzbogacić, np. w Wieliszewie, Radomiu, Płocku, Kaliszu, Lesznie i Pile.

Gdy już dochodzi do leczenia, to pod względem zakażeń szpitalnych najbezpieczniej jest w województwie podlaskim (0,58 proc.), a najwięcej hospitalizacji z ich powodu w świętokrzyskim (1,49 proc.). Operacje z kolei najlepiej wykonywać w dużych ośrodkach. Z map wynika jednoznacznie, że placówki, które w 2014 r. wykonały największą liczbę świadczeń, mają też najniższe wskaźniki zgonów pooperacyjnych.

Szpitale zostaną

Jedną z obaw związanych z mapami było to, czy dojdzie do zamykania szpitali. Patrząc na zestawienia resortu dotyczące liczby łóżek, widać, że nawet jeśli udałoby się skrócić czas hospitalizacji - co jest celem ministerstwa - to i tak w dłuższej perspektywie nie będzie ich za dużo. Na kilka lat można byłoby w skali kraju przyciąć po kilkaset łóżek w poszczególnych specjalizacjach. Czy w takiej sytuacji warto zmniejszać finansowanie dla szpitali? Zdaniem ekspertów tak, bo pieniądze ze szpitalnictwa potrzebne są na leczenie pacjentów głównie w specjalistycznych przychodniach.

- W ochronie zdrowia mamy, mówiąc potocznie, za krótką kołdrę. Dlatego warto wykorzystać nawet kilka lat, by móc oszczędności z hospitalizacji przenieść do innych, bardziej deficytowych dziedzin - twierdzi prof. Andrzej Fal z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny.

Podobnie jak większość ekspertów uważa, że niepotrzebne łóżka i oddziały nie powinny być całkiem likwidowane, lecz należy je przekształcać m.in. w opiekę długoterminową. - Na szpitalnym oddziale chorób wewnętrznych, którym kieruję, mam w tej chwili trzech pacjentów, których można byłoby przenieść do tańszej opieki długoterminowej, ale nie mam gdzie - dodaje Fal.

Także ministerstwo cały czas podkreśla, że mapy nie są po to, by likwidować szpitale.

- Prognozujemy zapotrzebowanie na łóżka na poszczególnych oddziałach. Jednocześnie na bazie obecnej realizacji świadczeń pokazujemy, że to samo świadczenie może być realizowane zarówno przez oddział specjalistyczny, jak i też np. ogólny, jak chorób wewnętrznych czy pediatrii - mówi Jakub Adamski, wicedyrektor departamentu analiz i strategii w Ministerstwie Zdrowia.

Dodaje, że jeszcze w tym roku pojawią się kolejne mapy, dla 30 grup chorób, w których analizowane będzie leczenie pacjentów niezależnie od rodzaju oddziału. - Również w tym roku dla 15 grup chorób mapy obejmą podstawową opiekę zdrowotną oraz ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, co powinno być uwzględniane w decyzjach dotyczących zmian w szpitalach. Pozostałe grupy będą sukcesywnie opracowywane, do końca 2017 r. - dodaje Adamski.

Wiele do przedyskutowania

Choć mapy zostały już opublikowane, dyskusja wokół nich dopiero się zaczyna. Partnerzy społeczni brali bowiem udział jedynie w krótkich konsultacjach już gotowego dokumentu. Teraz chcą m.in. poznać szczegóły metodologii, z jakiej korzystano przy ich tworzeniu. Dlatego Polskie Towarzystwo Zdrowia Publicznego organizuje 11 maja w NIZP-PZH dyskusję z udziałem resortu zdrowia, szefów szpitali, ekspertów i samorządowców dotyczącą m.in. tego, w jakim stopniu warto korzystać z prognoz obejmujących kilkanaście lat w sytuacji dynamicznie zmieniających się technologii i potrzeb w ochronie zdrowia.

@RY1@i02/2016/086/i02.2016.086.18300070b.802.jpg@RY2@

Mapy potrzeb zdrowotnych - wybrane informacje

Aleksandra Kurowska

aleksandra.kurowska@infor.pl