Piersi pod kompleksową opieką

Ośrodki typu breast cancer unit (BCU) mają być równomiernie rozmieszczone w całej Polsce. - Zagwarantować mają to kryteria geograficzno-populacyjne, które resort wpisze w przepisy. Po to, by na mapie nie było białych plam - mówi DGP wiceminister zdrowia Krzysztof Łanda. Na razie takich placówek jest niewiele. Nie ma dla nich zachęt finansowych ani ram prawnych. A na przykład w Niemczech kasy chorych nie płacą za leczenie raka piersi, jeżeli nie odbywa się ono właśnie w BCU.

Promujący od lat takie placówki prof. Tadeusz Pieńkowski jest przekonany, że od strukturalnych rozwiązań zależy skuteczność terapii. - Dobra organizacja może poprawić nawet o 10 pkt proc. wyniki mierzone np. liczbą pacjentek żyjących dłużej niż pięć lat po leczeniu - dodaje prof. Rafał Matkowski, szef nowo powstającego ośrodka leczenia raka piersi na Dolnym Śląsku.

Różnica między dotychczasowym sposobem leczenia a tym, co jest oferowane w BCU, to przede wszystkim kompleksowość. - Nie może być tak, że chirurga interesuje tylko, żeby wyciąć guz, a potem odsyła chorą z depresją do poczekalni, bo to już nie jest jego działka. W specjalistycznym ośrodku nad pacjentką czuwa cały zespół fachowców - dodaje prof. Matkowski. - Znamy każdą chorą, wiemy, w jaki sposób była leczona chirurgicznie, mamy wynik jej badania histopatologicznego i możemy zaplanować terapię, która będzie dla niej najlepsza - tłumaczy dr Piotr Kędzierawski, koordynator takiej placówki w Świętokrzyskim Centrum Onkologii (ŚCO).

Jak wskazują badania, efektywność leczenia zależy od liczby wykonanych procedur danego typu. Jednym z wymogów jest przynajmniej 150 operacji rocznie. A to jest gwarancją dużego doświadczenia.

Kilka klinik już tak dalece zaangażowało się w sprawę, że dostały akredytacje międzynarodowych towarzystw. Spełniają najbardziej wyśrubowane standardy. Nie dostają jednak za to żadnych pieniędzy ekstra. A właśnie zachęty finansowe znacząco ułatwiłyby tworzenie i prowadzenie takich placówek.

- Był projekt NFZ dotyczący leczenia raka piersi, ale nie wszedł w życie - przypomina Izabela Opalińska, rzeczniczka ŚCO. Obecnie każdą procedurę fundusz opłaca osobno. - To zachęca placówki do stosowania najmniej skutecznego leczenia - uważa prof. Matkowski. I podaje przykład: NFZ za pełną amputację piersi płaci tyle samo, ile za operację oszczędzającą, lepszą dla chorej. Tyle że jedna trwa godzinę, a druga trzy - wylicza.

W BCU Świętokrzyskiego Centrum Onkologii rocznie leczonych jest ok. 600 kobiet. W szczecińskim co roku przybywa 600 nowych (poza już leczonymi). - Każda może liczyć u nas na opiekę przez długie lata, m.in. wizyty kontrolne, leczenie w razie nawrotów, rehabilitację zaraz po zabiegu, ale także po latach, gdy pojawią się obrzęki - wylicza dr Małgorzata Talerczyk, dyrektor medyczna z Zachodniopomorskiego Centrum Onkologii.

W poradni szpitala bez skierowania można wykonać badania przesiewowe lub zgłosić się, gdy jest jakiekolwiek podejrzenie zmiany w piersi. Pacjentka przechodzi diagnostykę, konsylium lekarskie, w czasie którego wybierana jest najlepsza metoda leczenia (np. wstępna chemioterapia lub zabieg chirurgiczny). - Potem konsylium spotyka się ponownie, by określić zakres zmian, efekty badań, dalsze leczenie - opowiada dr Talerczyk. Chore, które nie potrzebują hospitalizacji, leczone są w poradni. Te z bardzo zaawansowaną chorobą mają na miejscu opiekę paliatywną. - Pacjentka ma zazwyczaj przydzielonego własnego onkologa, który koordynuje leczenie, przedstawia jej różne możliwości terapii - dodaje dyrektor szczecińskiej placówki.

Dolnośląskie Centrum Onkologii w tym roku przyjmie pierwsze pacjentki do leczenia w ramach breast cancer units - szpital z własnych środków wybudował nowoczesny ośrodek. Sprzęt i specjalistów miał już wcześniej.

Otworzeniem BCU zainteresowane są kolejne szpitale, np. Radomskie Centrum Onkologii. - Jesteśmy nowym, kompleksowym ośrodkiem i chcemy, by breast cancer unit był jedną z naszych głównych działalności - deklaruje Dorota Ząbek, dyrektor placówki. Do tego, by kompleksowo leczyć raka piersi, trzeba mieć kontrakt NFZ na wiele zakresów świadczeń. - Działamy niespełna rok i mamy już kontrakt na chemioterapię i radioterapię. Ale przy raku piersi potrzebne są też m.in. chirurgia onkologiczna, szeroka diagnostyka oraz rehabilitacja - wyjaśnia Ząbek.

Nie tylko problemy formalne i finansowe utrudniają rozwój specjalistycznych ośrodków. Chodzi też o przyzwyczajenia części chirurgów. - Jeżeli ktoś robi rocznie 20 operacji raka żołądka, 10 piersi, a kolejne 50 skóry, to nie jest specjalistą w żadnej dziedzinie - uważa prof. Rafał Matyszewski. Jego zdaniem ośrodki BCU zakłada na razie grono zapaleńców.

@RY1@i02/2017/008/i02.2017.008.00000050a.801.jpg@RY2@

fot. Cezary Aszkielowicz/Agencja Gazeta

68 tys. tyle Polek żyje z rakiem piersi (według Krajowego Rejestru Nowotworów)

19,5 tys. u tylu nowych pacjentek co roku jest wykrywany

13,5 proc. spośród zgonów Polek na nowotwory złośliwe powoduje rak piersi (na podstawie map potrzeb zdrowotnych)

Klara Klinger

Aleksandra Kurowska

dgp@infor.pl