Zasiłki rodzinne będą wyższe

W tym roku przypada ustawowy termin przeprowadzania weryfikacji wysokości świadczeń rodzinnych. Zalicza się do nich zasiłek rodzinny i dodatki do niego oraz świadczenia opiekuńcze. Od 1 listopada przez następne trzy lata do kolejnej weryfikacji będą obowiązywać wyższe zasiłki rodzinne. Wysokość dodatków zostanie bez zmian. Podobnie jak kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń rodzinnych, które wynosi 504 zł na osobę w rodzinie, lub 583 zł, gdy w rodzinie wychowuje się niepełnosprawne dziecko

Podstawowym świadczeniem adresowanym do rodzin z dziećmi jest zasiłek rodzinny. Ma on na celu częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka. Od możliwości skorzystania z niego jest potem uzależniona wypłata siedmiu dodatków. Ogólna zasada dotycząca wieku dziecka, na które można otrzymać zasiłek, mówi, że można je wypłacać na dziecko do ukończenia 18 lat. Jeżeli uczy się w szkole, to zasiłek może być pobierany do 21 roku życia. W przypadku gdy dziecko legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności i kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej, otrzyma zasiłek aż skończy 24 lata. Również do 24 roku życia zasiłek przysługuje tzw. osobie uczącej się w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych (jest to osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony) w szkole lub szkole wyższej.

Wysokość zasiłków rodzinnych jest związana z wiekiem dziecka i począwszy od nadchodzącego okresu zasiłkowym wyniesie:

● 68 zł na dziecko w wieku do 5 roku życia (obecnie 48 zł),

● 91 zł na dziecko w wieku 6-18 lat (obecnie 64 zł),

● 98 zł na dziecko w wieku 19-24 lata (obecnie 68 zł).

W przypadku kiedy dziecko w trakcie okresu zasiłkowego osiągnęło wiek powodujący przejście do następnej grupy wiekowej, zasiłek rodzinny wypłacany jest w nowej wysokości począwszy od miesiąca po miesiącu, w którym nastąpiła ta zmiana.

Zasiłek rodzinny nie będzie przyznany, gdy:

● Dziecko lub osoba ucząca się zawarła związek małżeński,

● Dziecko lub osoba ucząca się zostały umieszczone w placówce zapewniającej całodobowe utrzymanie,

● Dziecko znajduje się w rodzinie zastępczej,

● Pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na swoje dziecko,

● Osobie, która samotnie wychowuje dziecko, nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego zostało oddalone, sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego do świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka,

● Członkowi rodziny przysługuje zasiłek rodzinny na dziecko za granicą.

Przykład 1

Rodzice wychowują dwoje dzieci w wieku 5 i 12 lat. Spełniają kryterium dochodowe i od nowego okresu zasiłkowego będą miały wypłacane zasiłki rodzinne w wysokości 68 zł i 91 zł. Pierwsze z nich kończy w grudniu 6 lat. Spowoduje to przejście dziecka do następnej grupy wiekowej i w związku z tym będzie mu przysługiwał wyższy zasiłek rodzinny w wysokości 91 zł. Osoba uprawniona otrzyma go w takiej właśnie wysokości od następnego miesiąca po dacie urodzin, czyli od stycznia.

Rodzina, w której urodzi się dziecko, może z tego tytułu otrzymać aż trzy świadczenia. Są to świadczenia wypłacane jednorazowo. Pierwsze z nich to dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Aby je uzyskać, rodzina musi być uprawniona do zasiłku rodzinnego. Świadczenie to jest wypłacane jednorazowo w wysokości 1000 zł. Dodatek ten przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi prawnemu dziecka. Może go otrzymać też opiekun faktyczny dziecka (jest to osoba faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka). Wniosek o ten dodatek należy złożyć do ukończenia przez dziecko 1 roku życia. Dodatek wypłacany jest na jedno dziecko, dlatego gdy np. rodzicom urodzą się bliźniaki, to otrzymają 2000 zł. Podobnie jest, gdy opiekun wystąpi o przysposobienie więcej niż jednego dziecka.

Wszyscy rodzice niezależnie od osiąganych dochodów mają prawo do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, czyli tzw. becikowego. Mają do niego prawo też ci rodzice, którym przysługuje dodatek z tytułu urodzenia dziecka. Aby matka lub ojciec mogli otrzymać becikowe, muszą złożyć wniosek w gminie w ciągu roku od urodzenia się dziecka. Jeśli o becikowe ubiega się opiekun faktyczny lub opiekun prawny dziecka, wniosek o to świadczenie musi złożyć w gminie w ciągu roku od objęcia dziecka opieką.

Oprócz tych dwóch form pomocy adresowanych do młodych rodziców, rada gminy może podjąć uchwałę o przyznaniu dla zamieszkałych na jej terenie rodziców dodatkowej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, tzw. gminnego becikowego. Szczegółowe zasady udzielania takiego wsparcia określa uchwała rady i jest ono finansowane ze środków własnych gminy.

Rodzice, którzy korzystają z urlopu wychowawczego, mogą otrzymać dodatek do zasiłku rodzinnego z tego tytułu. Dodatek wynosi 400 zł miesięcznie, a ubiegać się o niego mogą matka, ojciec, opiekun prawny lub opiekun faktyczny dziecka. Świadczenie jest wypłacane przez 24 miesiące. Jeżeli osoba uprawniona opiekuje się więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, to będzie otrzymywać dodatek przez 36 miesięcy. Jeżeli opieka jest sprawowana nad dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznej niepełnosprawności, to dodatek będzie przysługiwać przez 72 miesiące.

Kolejny dodatek do zasiłku rodzinnego jest adresowany do osób wychowujących samotnie dziecko. Wynosi 170 zł miesięcznie na dziecko, ale nie więcej niż 340 zł na wszystkie dzieci. Wyższe świadczenie będzie wypłacone, gdy dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o znacznej niepełnosprawności. Będzie ono o 80 zł wyższe, ale nie więcej niż o 160 zł na wszystkie dzieci.

Dodatek ten przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ:

● drugi z rodziców dziecka nie żyje,

● ojciec dziecka jest nieznany,

● powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.

Rodziny wielodzietne otrzymują specjalny dodatek w wysokości 80 zł na trzecie i każde następne dziecko uprawnione do zasiłku rodzinnego. Aby otrzymać dodatek, nie wystarczy więc posiadać troje dzieci, ale każde musi być uprawnione do zasiłku rodzinnego. Dodatek przysługuje ojcu, matce, opiekunowi prawnemu i faktycznemu dziecka.

Przykład 2

Rodzice wychowują trójkę dzieci w wieku 3, 15 oraz 21 lat. W poprzednim okresie zasiłkowym do zasiłku rodzinnego na każde z dzieci pobierali oni dodatek z tytułu wychowywania w rodzinie wielodzietnej. Najstarsze dziecko w październiku kończy 21 lat i nie będzie już uprawnione do zasiłku rodzinnego w nowym okresie zasiłkowym z powodu przekroczenia wymaganego wieku. Jednocześnie rodzina traci prawo do dodatku z tytułu wielodzietności, bo, mimo że posiada troje dzieci, to nie wszystkie będą uprawnione do zasiłku rodzinnego.

Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka może otrzymać ojciec, matka, opiekun prawny, opiekun faktyczny dziecka i osoba ucząca się. Dodatek ma służyć częściowemu pokryciu zwiększonych wydatków związanych z kształceniem lub rehabilitacją dziecka w domu. Wynosi 60 zł miesięcznie na dziecko w wieku do ukończenia 5 lat lub 80 zł miesięcznie dla dziecka w wieku 6-24 lata.

Dodatek przysługuje na dziecko do ukończenia 16 lat, jeżeli ma orzeczenie o niepełnosprawności oraz na dziecko w wieku 16-24 lata, jeżeli ma orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności.

Świadczeniami dla rodziców wychowujących dzieci, które uczą się w szkole, są dwa kolejne dodatki. Pierwszy z nich jest związany z rozpoczęciem przez dziecko roku szkolnego. Dodatek ten wynosi 100 zł i przysługuje raz w roku. Może go też otrzymać dziecko, które rozpoczyna roczne przygotowanie przedszkolne. Wniosek o dodatek trzeba złożyć do końca okresu zasiłkowego, w którym rozpoczęto rok szkolny lub roczne przygotowanie przedszkolne.

Drugi to dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Świadczenie to wynosi 90 zł, jeśli dziecko mieszka w miejscowości, w której znajduje się szkoła ponadgimnazjalna lub szkoła artystyczna. Przysługuje też, gdy dziecko uczy się w szkole podstawowej oraz gimnazjalnej i posiada orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Natomiast 50 zł wyniesie dodatek na pokrycie kosztów dojazdu dziecka do szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej. Dodatek jest wypłacany przez 10 miesięcy trwania roku szkolnego.

Ważne

W tym roku wyjątkowo uprawnione rodziny otrzymają dwa dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Wynika to z przedłużenia obecnego okresu zasiłkowego o dwa miesiące. W związku z tym obejmuje on dwa rozpoczęcia roku szkolnego.

Ważne

Rada gminy może podjąć uchwałę o podniesieniu wysokości wybranych dodatków do zasiłku rodzinnego. Podwyższenie kwot dodatków jest finansowane ze środków własnych gminy.

Ważne

Samotny rodzic nie otrzyma dodatku dla samotnego rodzica, gdy ma ustalone świadczenie alimentacyjne na dziecko. Jeżeli nie może wyegzekwować alimentów, może wystąpić do gminy o nabycie uprawnień do świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego. Gmina przyzna je w wysokości bieżąco ustalonych przez sąd alimentów, ale nie wyższe niż 500 zł. W przypadku tych świadczeń też obowiązuje kryterium dochodowe wynoszące 725 zł.

Ważne

Od listopada, aby mieć wypłacony dodatek z tytułu urodzenia dziecka i jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka, osoba uprawniona będzie musiała przedstawić w gminie zaświadczenie, że ciężarna kobieta pozostawała pod opieką lekarza co najmniej od 10 tygodnia ciąży do porodu. Wzór zaświadczenia oraz formy opieki nad kobietą w ciąży określi rozporządzenie ministra zdrowia. Do przedstawienia zaświadczenia nie będzie zobowiązany opiekun prawny i opiekun faktyczny dziecka.

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 139, poz. 992 z późn. zm).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. nr 129, poz. 1058).