Zakład emerytalny ma wypłacać świadczenia, a nie chronić przed kryzysem

Wojciech Nagiel, członek Rady Nadzorczej ZUS, szef Komisji Ubezpieczeń Społecznych Business Centre Club

- Prezydenckie weto spowodowało, że powstała luka prawna. Uważam, iż sprawa nie powinna być bagatelizowana, ponieważ dwie z czterech ustaw kończących reformę zostały zawetowane. Oznacza to przesunięcie jej dokończenia na 2009 rok. Miałbym zatem rekomendację dla rządu: należy znaleźć większość w Sejmie, która pozwoli na ponowne uchwalenie ustawy. Jeśli to się nie uda, trzeba pilnie powołać zespół ekspertów, który poprawi znane specjalistom mankamenty i przedstawi nowy projekt. Nie ma ich w uzasadnieniu weta, a argumentacja przeciw ustawie jest populistyczna. Trzeba wiedzieć, że zakład emerytalny ma być płatnikiem świadczeń, a nie amortyzatorem kryzysów finansowych. Po drugie, wypłacane przez te zakłady świadczenia nie powinny być waloryzowane, ponieważ obniżałoby to wysokość świadczenia. Waloryzowana corocznie będzie emerytura okresowa. Tak jak w systemie repartycyjnym, zusowskim. Gdyby zapisano, że tworzenie państwowego zakładu emerytalnego jest obowiązkowe, na pewno żadna prywatna instytucja finansowa nie byłaby zainteresowana tą działalnością.

- Przez pięć lat do 2014 roku będą wypłacane emerytury okresowe. Świadczenia te będą wypłacane tylko kobietom, które przystąpiły do otwartych funduszy emerytalnych, a obecnie będą przechodzić na emerytury z nowego systemu. Teoretycznie jest więc czas na przygotowanie nowych przepisów. Jednak już teraz osoby, które w 2014 roku będą przechodzić na emeryturę, chcą wiedzieć, jakie będą zasady wypłat. Trzeba pamiętać, że jest także druga strona medalu. Firmy nie będą zainteresowane zakładaniem zakładów emerytalnych, ponieważ brak przepisów praktycznie paraliżuje prace przygotowawcze. Z własnego doświadczenia wiem, że przygotowanie biznesplanu tak poważnego przedsięwzięcia wymaga czasu. Także utworzenie i praca zespołów projektowych są czasochłonne. Obecnie nie tylko nie ma ustawy, ale także szansy na jej szybkie uchwalenie. Każda kolejna może też zostać ponownie zawetowana.

- Ustawa powinna bardziej precyzyjnie definiować zasady prowadzenia gospodarki finansowej zakładu emerytalnego. Rozstrzygnięcia wymaga również kwestia, kto może tworzyć zakłady emerytalne. Ponownej dyskusji należy poddać konstrukcję tzw. mechanizmu wyrównawczego i metody wyrównania finansowego pomiędzy funduszami. Mam wątpliwości, czy to powinien robić ZUS. Należy ponownie oszacować wysokość prowizji zakładu oraz odpisu na Fundusz Gwarantowanych Dożywotnich Emerytur Kapitałowych. Trudno natomiast poprawić ustawę zgodnie z głównymi zastrzeżeniami zgłoszonymi przez prezydenta, omijają one bowiem istotę materii.