Program Energa Wisła to lepsza ochrona przed powodziami

Zbiornik na Wiśle we Włocławku i kolejny zbiornik wybudowany poniżej mogłyby zapobiec ponad 50 proc. wszystkich powodzi, jakie wystąpiły w tym regionie w okresie ostatnich 40 lat. Energa przygotowuje się do budowy stopnia wodnego między Włocławkiem a Toruniem.

Zdaniem ekspertów należy założyć, że w średniej perspektywie czasu zapora we Włocławku może ulec katastrofie, jeżeli nie podeprze się jej kolejnym stopniem poniżej. Bezpieczeństwo powodziowe powyżej stopnia zależy też od udrożnienia rzeki poniżej Włocławka. Większe zrzuty wody ze zbiornika narażają na powodzie obszary położone poniżej, zrzuty lodów przy niskich stanach wód grożą powstaniem zatorów i związanych z nimi powodziami zatorowymi, z kolei ograniczanie zrzutów ze zbiornika powoduje wyższe stany w zbiorniku, co zagraża obszarom w rejonie Płocka.

- Argumenty te przemawiają za koniecznością rozszerzenia obszaru objętego przygotowywanym przez wojewodę mazowieckiego Programem Bezpieczeństwa Powodziowego w Dorzeczu Wisły Środkowej o obszary poniżej stopnia wodnego we Włocławku - mówi Wacław Zdulski, główny specjalista ds. infrastruktury Programu Energa Wisła.

Obecnie Energa prowadzi prace przygotowawcze mające na celu budowę kolejnego stopnia na Wiśle, pomiędzy Włocławkiem a Toruniem. Realizacja tej inwestycji umożliwi osiągnięcie priorytetowych celów określonych w ramach polityki wodnej państwa (bezpieczeństwo ekologiczne, bezpieczeństwo powodziowe, energetyka wodna, transport wodny, integrowanie potrzeb ochrony środowiska z potrzebami gospodarczymi kraju). Planowany termin ukończenia inwestycji to 2017 r.

Założenia programu wojewody mazowieckiego uwzględniają, że zbiorniki istniejące na obszarze objętym programem mają pojemność powodziową 50 mln m. sześc. Tymczasem sam zbiornik Włocławek posiada pojemność użyteczną 53 mln m. sześc., która od dawna była wykorzystywana dla celów energetycznych, a ostatnio również przeciwpowodziowych. Istnieje również możliwość wykorzystania pojemności zbiornika nawet do 98 mln m sześć. dla celów przeciwpowodziowych. Dalsze możliwości istotnego zwiększenia retencji i ochrony przeciwpowodziowej można będzie uzyskać poprzez modernizację zbiornika we Włocławku oraz budowę kolejnych zbiorników poniżej Włocławka. Drugi zbiornik wodny, zlokalizowany w rejonie Nieszawa-Ciechocinek, według wstępnych szacunków będzie posiadał pojemność powodziową ok. 80 mln m sześc. W efekcie razem ze zmodernizowanym zbiornikiem włocławskim można będzie dysponować pojemnością powodziową rzędu 250 mln m sześc., czyli znacznie większą niż cała zakładana pojemność powodziowa obszaru objętego programem.

Realizacja inwestycji zapewni bezpieczne warunki pracy stopnia wodnego Włocławek oraz wyeliminuje groźbę katastrofy ekologicznej, wynikającej ze spływu w dół Wisły i ostatecznie do Zatoki Gdańskiej osadów ze zbiornika włocławskiego w razie awarii istniejącej zapory.

- Zbiornik Włocławek oraz drugi projektowany poniżej to zbiorniki umożliwiające regulację przepływów i stanów wody. Dzięki temu można będzie redukować wezbrania krótkotrwałe i o niskiej kulminacji do przepływu bezpiecznego, a także złagodzić wysokie wezbrania, przyczyniając się do zapobiegania wystąpienia powodzi w rejonie Dolnej Wisły - mówi prof. Wojciech Majewski, hydrotechnik, międzynarodowy ekspert w dziedzinie budownictwa wodnego i gospodarki wodnej.

Zlikwidowane zostanie także zagrożenie zatorami lodowymi poprzez ułatwienie tranzytu lodów przepuszczanych przez jaz we Włocławku. Dodatkową korzyścią będzie też zahamowanie procesu erozji dna nad gazociągiem Jamał - Europa, eksploatowanego przez PERN Przyjaźń.

Inwestycja stwarza szansę na powstanie nowych miejsc pracy, przede wszystkim w firmach obsługujących budowę oraz w usługach. Realizacja projektu przyniesie także korzystne warunki do rozwoju usług i turystyki w regionie. Stopień na Wiśle poniżej zapory we Włocławku może w krótkim czasie umożliwić nawodnienie przynajmniej obszaru około 3 tys. ha bez konieczności prowadzenia dużych inwestycji.

- Wykonujemy nasz projekt tak, by był zgodny z najlepszymi światowymi praktykami. Realizacja programu to wiele korzyści. Nowe przejście drogowe wygeneruje silny impuls ekonomiczny, tworząc rynek nieruchomości komercyjnych wzdłuż nowej trasy. Natomiast usprawnienie transportu wodnego na tym odcinku sprzyja realizacji unijnego programu rewitalizacji międzynarodowych dróg wodnych. Kolejną korzyścią jest stworzenie elektrowni wodnej zgodnej z narodowym planem rozwoju odnawialnych źródeł energii - mówi Jacek Szubstarski, dyrektor Programu Energa Wisła.

Dokument "Polityka wodna państwa do roku 2030 z uwzględnieniem etapu 2016 - projekt" jako jedno z priorytetowych działań na odcinku Wisły środkowej wymienia ekologiczne bezpieczeństwo stopnia wodnego we Włocławku i poprawę bezpieczeństwa powodziowego zbiornika włocławskiego. Pod koniec 2000 r. Sejm przyjął uchwałę uznającą konieczność zabezpieczenia stopnia wodnego we Włocławku poprzez realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego pod nazwą "Stopień Wodny Nieszawa-Ciechocinek", zakładając komercyjny charakter finansowania inwestycji. Grupa Energa złożyła deklarację przeprowadzenia inwestycji i rozpoczęła realizację Programu Energa Wisła. Jego zakres przewiduje wybudowanie na Wiśle poniżej Włocławka stopnia piętrzącego wraz z elektrownią wodną i infrastrukturą towarzyszącą. Planowany termin ukończenia inwestycji to 2017 r.

Andrzej Stawecki