Jaki wpływ na decyzje szkoły mogą mieć rodzice uczniów

Przynajmniej bezpośrednio. Pensja nauczycieli składa się z wynagrodzenia zasadniczego – jego minimalną wysokość określa w rozporządzeniu minister edukacji oraz dodatków – ich wysokość określają gminne regulaminy wynagradzania. Wysokość wynagrodzenia zasadniczego zależy od wykształcenia i stopnia awansu zawodowego. Na nią rodzice nie mogą mieć wpływu. Bywa więc i tak, że nauczyciel gorzej oceniany przez uczniów zarabia więcej od swoich kolegów, ponieważ posiada dłuższy staż pracy, lepsze wykształcenie czy wyższy stopień awansu zawodowego. Jednym z dodatków wypłacanych nauczycielom jest jednak dodatek motywacyjny. Jego przyznanie, a również wysokość, powinny zależeć od zaangażowania nauczyciela w wykonywaną pracę. Działająca w szkole rada rodziców może zwracać się do dyrektora szkoły, organu prowadzącego szkołę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły. Może zatem wnioskować o informowanie jej o wysokości dodatków motywacyjnych oraz o to, który nauczyciel go otrzymuje i dlaczego. Dyrektor czy organ prowadzący powinien udzielić odpowiedzi. Zależnie od jej treści, rada rodziców może wnioskować o obniżenie, podwyższenie, przyznanie bądź odebranie dodatku. Do wniosku może też dołączyć opinie o dorobku zawodowym nauczyciela. Dyrektor może jednak nie przychylić się do wniosku rodziców. Ponadto rada rodziców może zawrzeć z nauczycielami uczącymi w szkole umowy na poprowadzenie np. dodatkowych zajęć czy kółek zainteresowań i z tego tytułu wypłacać im wynagrodzenia. Zatem rodzice, choć w ograniczonym stopniu, to jednak mogą wpłynąć na wysokość wynagrodzenia nauczyciela.

Zgodnie z ustawą o systemie oświaty w skład rady rodziców w szkole wchodzą po jednym przedstawicielu rad oddziałowych, wybranych w tajnych wyborach przez zebranie rodziców danego oddziału. Ustawa nie wymienia, kto nie może być członkiem rady. Jeśli nauczyciel, nawet dyrektor szkoły, jest rodzicem ucznia chodzącego do danej szkoły i rodzice wybrali go na swojego przedstawiciela, to ma prawo być jej członkiem. Warto pamiętać jednak, że nauczyciele i dyrektor szkoły nie powinni mieć wpływu na sposób wybierania członków rady. Wybory odbywają się na pierwszym zebraniu rodziców w każdym roku szkolnym. Oznacza to, że rada jest wybierana co roku. Jeśli rodzice uczniów chodzących do danej klasy nie będą zadowoleni z działalności nauczyciela jako ich przedstawiciela w radzie szkoły, w kolejnym roku mogą wybrać na jego miejsce inną osobę.

Zgodnie ze stanowiskiem Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków uczniów nie ma statusu ubezpieczenia obowiązkowego. Ubezpieczenie uczniów od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) ma zatem charakter dobrowolny. O przystąpieniu do tej formy ubezpieczenia, a także o wyborze towarzystwa ubezpieczeniowego decydują sami zainteresowani, czyli rodzice. Ani nauczyciel, ani dyrektor nie może zmusić rodziców do jego opłacenia. Odmowa zawarcia umowy ubezpieczenia i płacenia składek z tytułu ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków nie może rodzić dla uczniów jakichkolwiek skutków ze strony szkoły.

Rodzice mają prawo przenieść ucznia do innej szkoły. Z tym że z urzędu szkoła musi przyjąć tylko dzieci zamieszkałe w obwodzie szkoły podstawowej czy gimnazjum. Dla szkół podstawowych i gimnazjów obowiązuje bowiem tzw. rejonizacja. Jeśli w danym obwodzie nie ma drugiego gimnazjum, rodzice muszą znaleźć placówkę, której dyrektor zgodzi się przyjąć ich dziecko. O przyjęciu uczniów do wszystkich klas, także programowo wyższych, decyduje bowiem dyrektor szkoły. Jeśli ma wolne miejsce, zwykle nie odmawia. Gdy dyrektor nowej szkoły wyrazi zgodę, to szkoła, z której dziecko odchodzi, powinna wydać odpis arkusza ocen. W przypadku gdy uczeń zmienia szkołę po zakończeniu roku szkolnego, musi też dostarczyć świadectwo.

Przede wszystkim w takiej sytuacji każdy pracownik szkoły, a nie tylko nauczyciel, ma obowiązek niezwłocznego zapewnienia opieki poszkodowanemu, w tym udzielić pierwszej pomocy. Ponadto o każdym wypadku dyrektor szkoły lub upoważniony przez niego pracownik musi powiadomić rodziców. Zatem już niepoinformowanie o wypadku nie powinno mieć miejsca. Ponadto obowiązkiem dyrektora szkoły jest sporządzenie protokołu powypadkowego. Osoby uprawnione do zapoznania się z protokołem mogą w ciągu siedmiu dni od daty jego otrzymania złożyć zastrzeżenia co do jego ustaleń. Rozpatruje je organ prowadzący szkołę. Na niedopełnienie przez szkołę wymaganych prawem czynności można złożyć skargę do kuratorium oświaty lub organu prowadzącego szkołę. Warto pamiętać, że dziecko, które na terenie szkoły doznało urazu, np. złamało palec, w rozumieniu prawa cywilnego, poniosło szkodę. Jeżeli nastąpiła ona wskutek zaniedbań obowiązków ciążących na szkole, może dochodzić ich naprawienia, żądając stosownego odszkodowania pieniężnego lub zadośćuczynienia.

Rada rodziców ma prawo wnioskowania do dyrektora szkoły o ocenę pracy każdego nauczyciela szkoły. Wniosek warto dobrze uzasadnić, podać przykłady złego zachowania, relacje uczniów, a jeśli to możliwe, nagrane lekcje. Oceny dokonuje dyrektor w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku. Nie może być ona przeprowadzona wcześniej niż po upływie roku od dokonania oceny poprzedniej lub oceny dorobku zawodowego przedstawianego do awansu zawodowego. Jeśli nauczycielka zostanie oceniona negatywnie, dyrektor może ją zwolnić. Rzadko jednak zdarza się, aby dyrektor wystawił taką ocenę. Wiąże się to bowiem z długotrwałą procedurą odwoławczą, która często doprowadza do konfliktu w szkole. Jednak już sama aktywność rodziców powinna zmobilizować nauczyciela do zmiany postawy, a dyrektora do baczniejszej kontroli jego poczynań.

Zgodnie z prawem oświatowym ocenianiu podlegają osiągnięcia edukacyjne oraz zachowanie. Ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do wymagań edukacyjnych wynikających z podstawy programowej. Brak podręcznika w żaden sposób nie spełnia kryteriów oceny osiągnięć edukacyjnych ucznia. Zatem nauczyciel wystawił ocenę niezgodnie z przepisami. Z tego też powodu ocena ta nie powinna być brana pod uwagę przy klasyfikacji semestralnej. Jeśli nauczyciel weźmie ją pod uwagę przy wystawianiu oceny semestralnej, to rodzic lub uczeń mają prawo w ciągu siedmiu dni od zakończenia roku szkolnego zgłosić do dyrektora szkoły zastrzeżenie, że ocena roczna została ustalona niezgodnie z przepisami. Warto też pamiętać, że nauczyciele muszą informować rodziców, jeszcze przed radą klasyfikacyjną, o ocenach, jakie zamierzają wystawić ich dzieciom.