Jak za pieniądze z UE zorganizować dodatkowe zajęcia w szkole

Szkoły podstawowe mają szansę pozyskać unijne dofinansowanie na dodatkowe zajęcia dla uczniów klas I - III, rozwijające ich uzdolnienia i zainteresowania, jak również pomagające im pokonywać trudności w uczeniu się. Unijną pomocą można objąć także sześciolatków podejmujących naukę w szkole. Warunkiem uzyskania unijnych środków jest stworzenie projektu na podstawie rzeczywistych i zdiagnozowanych potrzeb uczniów. Unijne środki są przekazane szkołom w ramach projektu "Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III". Jest on realizowany w ramach Poddziałania 9.1.2 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki - Wyrównanie szans edukacyjnych uczniów z grup o utrudnionym dostępie do edukacji oraz zmniejszanie różnic w jakości usług edukacyjnych.

Pieniądze na dodatkowe zajęcia dla najmłodszych uczniów może otrzymać zarówno szkoła publiczna, jak i niepubliczna. Program nauczania skoncentrowany na dziecku, jego indywidualnym tempie rozwoju i możliwościach uczenia się przewiduje nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego, wprowadzona rozporządzeniem ministra edukacji narodowej z 23 grudnia 2008 r. O środki występuje jednak nie placówka, ale jej organ założycielski, czyli gmina lub fundacja. Musi przygotować wniosek, jeden wspólny dla prowadzonych przez siebie szkół podstawowych, które chce włączyć do projektu. Pojedyncza mała szkoła (licząca w klasach I - III maksymalnie 69 uczniów) dostanie 30 tys. zł. Szkoły duże (liczące w klasach I - III 70 uczniów i powyżej) otrzymają równowartość iloczynu liczby dzieci uczących się w tych klasach oraz kwoty 453,30 zł. Środki są przyznawane szkołom na okres realizacji całego projektu (lata 2011 - 2013). Szkoły filialne jako niesamodzielne oddziały nie mogą samodzielnie wziąć udziału w projekcie.

Zgodnie z Zasadami przygotowania, realizacji i rozliczania projektów systemowych w zakresie indywidualizacji nauczania realizowanych przez organy prowadzące w ramach PO KL, organ prowadzący musi włączyć do projektu co najmniej 70 proc. prowadzonych przez siebie szkół. Dokument nie przesądza natomiast, że projekt musi być realizowany we wszystkich szkołach podstawowych podlegających danej gminie. Należy jednak podkreślić, że indywidualizacja pracy z dzieckiem w celu wspierania jego osobistego rozwoju stanowi element nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego.

We wniosku należy uzasadnić cele projektu, wskazując na rozpoznane potrzeby uczniów najmłodszych klas. W uzasadnieniu powinny się znaleźć dane obrazujące zarówno występujące u nich trudności, jak i ich uzdolnienia czy zainteresowania.

We wniosku gmina lub fundacja musi udokumentować spełnienie przez szkołę trzech standardów wymaganych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Pieniędzy na indywidualizację nauczania nie można przeznaczyć na wdrożenie tych standardów. Szkoła przystępująca do projektu musi już mieć je wdrożone.

Chodzi tu o następujące standardy:

1. W szkole musi działać zespół nauczycieli odpowiedzialny za opracowanie i wdrożenie indywidualizacji procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III.

2. Nauczyciele prowadzący obowiązkowe zajęcia w danej klasie realizują zmodyfikowany dotychczasowy lub opracowany nowy program. Indywidualizują pracę z uczniem, dostosowując ją do jego potrzeb i możliwości.

Szkoły mogą mieć problem z zaangażowaniem do projektu własnych nauczycieli zatrudnionych na podstawie Karty nauczyciela, ponieważ ich wynagrodzenia nie mogą być finansowane ze środków unijnych. Jedynym wyjściem jest więc zakupienie od nauczycieli usługi edukacyjnej w projekcie z zachowaniem przepisów ustawy o zamówieniach publicznych. Zakupu usługi edukacyjnej można dokonać od własnych nauczycieli, ale tylko wtedy, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia ich oferta okaże się najlepsza.

3. Nauczyciele doskonalą swoje umiejętności zawodowe w zależności od potrzeb wynikających z przeprowadzonego w szkole rozpoznania i zaplanowanych do realizacji zajęć wspierających uczniów.

Uzyskanie dofinansowania wymaga wskazania, jakie działania na rzecz uczniów będą podjęte podczas realizacji projektu. Sfinansowane mogą być różne typy zajęć uwzględniających indywidualną pracę z uczniem, a w szczególności zajęcia:

● dla dzieci ze specyficznymi trudnościami w czytaniu i pisaniu, w tym także zagrożonych ryzykiem dysleksji,

● dla dzieci z trudnościami w zdobywaniu umiejętności matematycznych,

● logopedyczne dla dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy,

● socjoterapeutyczne i psychoedukacyjne dla dzieci z zaburzeniami komunikacji społecznej,

● gimnastyka korekcyjna dla dzieci z wadami postawy,

● specjalistyczne terapeutyczne dla dzieci niepełnosprawnych (np. hipoterapia, muzykoterapia, dogoterapia),

● rozwijające uczniów szczególnie uzdolnionych ze szczególnym uwzględnieniem nauk matematyczno-przyrodniczych, np. prowadzenie obserwacji przyrodniczych.

Każda szkoła biorąca udział w projekcie, licząca w klasach I - III do 69 uczniów, powinna realizować przynajmniej dwa rodzaje zajęć. Szkoła, w której uczy się co najmniej 70 lub więcej uczniów, powinna zapewniać cztery rodzaje zajęć. Liczba godzin przewidzianych na jeden rodzaj działalności nie może być mniejsza niż 30 godzin w ciągu roku szkolnego.

Szkoły podstawowe, które mają więcej oddziałów niż pomieszczeń szkolnych i tym samym muszą realizować zajęcia w systemie dwuzmianowym, mogą prowadzić zajęcia przez pięć lub sześć dni w tygodniu przez cały rok szkolny albo stosować - w zależności od pory roku - przemienny system organizacji tygodnia pracy. Decyzje w tych sprawach podejmują dyrektorzy szkół po zasięgnięciu opinii rady szkoły i rady pedagogicznej. W szkołach, w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze są świadczone przez pięć dni w tygodniu, mogą być organizowane w dni wolne od zajęć. Nie ma natomiast możliwości prowadzenia dodatkowych zajęć w okresie ferii zimowych i letnich.

Oprócz dodatkowych zajęć szkoła może przewidzieć we wniosku sfinansowanie zakupu pomocy dydaktycznych oraz specjalistycznego sprzętu (np. oprogramowania, pakietów do diagnozowania i korygowania dysfunkcji i dysharmonii rozwojowych, takich jak: wada wymowy, dysleksja, wady postawy, zaburzenia koordynacji ruchowej).

Program indywidualizacji nauczania w klasach I - III nie przewiduje natomiast środków na sfinansowanie zadań związanych z jego zarządzaniem. Oznacza to, że koszty obsługi projektu (np. wynagrodzenie koordynatora czy księgowej) musi ponieść organ prowadzący.

Organ prowadzący szkołę musi przygotować wniosek o dofinansowanie projektu. Dokumentem pomocnym przy jego pisaniu są Zasady przygotowania, realizacji i rozliczania projektów systemowych w zakresie indywidualizacji nauczania realizowanych przez organy prowadzące szkoły w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Zasady są dostępne na stronach internetowych urzędów marszałkowskich i wojewódzkich urzędów pracy. To te instytucje - w zależności od województwa - prowadzą nabór wniosków. Warunkiem przyznania pieniędzy na indywidualizację nauczania jest złożenie poprawnego wniosku w naborze prowadzonym przez te instytucje w terminie wskazanym przez marszałka danego województwa. Gminy i fundacje nie muszą startować w konkursie. Mają zapewnione środki, pod warunkiem że złożą poprawny wniosek.

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl

Art. 30 ust. 8 i ust. 10b ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2009 r. nr 4, poz. 17).

Rozporządzenie ministra edukacji narodowej i sportu z 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz.U. nr 46, poz. 432 z późn. zm.).