Przedszkolak powinien pasjonować się architekturą

Nie jest łatwo być przedszkolakiem. Regulacja na szczeblu unijnym wysoko stawia poprzeczkę młodym Europejczykom. Ale dopiero w kraju zaczynają się prawdziwe problemy: prawodawca ciągle rzuca kłody pod nogi: edukację szkolną rozpocznie się w wieku sześciu lat, a wykaz tego, co powinien wiedzieć kończący przedszkole żak, w pewnych punktach jest nieracjonalny.

Stosownie do dyspozycji art. 6 oraz art. 165 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej edukacja pozostaje w sferze wyłącznych kompetencji państw członkowskich. Nie wyklucza to jednak wsparcia udzielanego ze strony Unii Europejskiej. Unia może wspierać poszczególne państwa oraz zachęcać do współpracy pomiędzy nimi.

W ramach strategii "Edukacja i szkolenia 2020" Rada Unii Europejskiej przyjęła, że do 2020 r. co najmniej 95 proc. dzieci w przedziale wiekowym od czterech lat do wieku podjęcia obowiązku szkolnego powinno uczestniczyć w edukacji elementarnej. Wychowanie przedszkolne stanowi bowiem zasadniczy warunek późniejszego sukcesu edukacyjnego nie tylko w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Wysokiej jakości edukacja we wczesnych latach jest wyjątkowo potrzebna również dzieciom niepełnosprawnym czy wywodzącym się ze środowisk migranckich. Dopełnia ona podstawową rolę spełnianą przez rodzinę, umożliwia wczesne rozpoznanie dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych, warunkuje rozwój osobisty i - w dalszej perspektywie - zwiększa szanse na zatrudnienie. Skutkiem wypracowania u dziecka solidnych podstaw już na etapie wychowania przedszkolnego ma być chęć do nauki przez całe życie oraz obniżenie kosztów - zarówno społecznych, w postaci niezrealizowanych talentów, jak i finansowych, przejawiających się w wydatkach na funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości. Rada wychodzi bowiem z założenia, że niewłaściwe wychowanie przedszkolne może skutkować kłopotami z prawem w życiu dorosłym.

Unijny prawodawca wskazuje, iż wczesnej edukacji poświęca się mniej uwagi aniżeli innym etapom kształcenia. Tymczasem inwestowanie w wychowanie przedszkolne jest dużo skuteczniejsze od późniejszych interwencji i przynosi dziecku korzyści przez całe życie. Zwraca się uwagę na konieczność zapewnienia najmłodszym równego dostępu do wczesnej edukacji i opieki, przy jednoczesnym zwiększeniu jakości oferowanych usług. Do tego celu ma doprowadzić nie tylko profesjonalizacja pracowników zajmujących się edukacją przedszkolną, ale również zwiększenie prestiżu ich zawodu. Niezbędna jest ponadto ścisła współpraca między wychowawcami a rodzicami. Ci drudzy mają bowiem największy wpływ na dzieci we wczesnych latach życia. Podkreśla się, iż kluczowa podczas nauki przedszkolnej jest zabawa, która powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu planów i programów nauczania.

Osiągnięcie wskazanych celów ma nastąpić nie tylko dzięki działaniom państw członkowskich, którym zaleca się skuteczne inwestowanie we wczesną edukację. Również Komisja Europejska powinna identyfikować sprawdzone rozwiązania oraz strategie polityczne, wymieniać się nimi, a także prowadzić badania ogólnounijne. By osiąganie wymienionych celów było w pełni efektywne, zwraca się uwagę na konieczność współpracy Komisji i państw członkowskich.

Choć w 2009 r. aż 92 proc. dzieci w przedziale od czterech lat do wieku podjęcia obowiązku szkolnego uczestniczyło w edukacji elementarnej, inicjatywy unijne należy ocenić pozytywnie - wszak akcentuje się nie tylko konieczność wzrostu współczynnika o 3 pkt proc., ale również zwiększenie jakości usług w sektorze edukacji przedszkolnej.

Na gruncie regulacji krajowych podstawa programowa wychowania przedszkolnego została zawarta w załączniku nr 1 do rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 27 sierpnia 2012 r. Wychowanie przedszkolne odbywa się m.in. w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych. Wskazany etap edukacji ma w równej mierze spełniać funkcje opiekuńcze, wychowawcze i kształcące. Dzieci muszą mieć zapewnioną możliwość wspólnej zabawy i nauki w warunkach bezpiecznych, przyjaznych i dostosowanych do ich potrzeb rozwojowych. W rozliczeniu tygodniowym zajęcia dydaktyczne mogą stanowić najwyżej jedną piątą czasu przebywania dziecka w przedszkolu. Co najmniej jedną piątą czasu należy przeznaczyć na zabawę, tyle samo na czynności w ogrodzie przedszkolnym, na boisku czy w parku.

Podstawa programowa wskazuje obszary, w których rozwój umożliwi osiągnięcie wyznaczonych załącznikiem celów. Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej m.in. wie, o czym mówi osoba zapowiadająca pogodę w radiu i w telewizji, śpiewa piosenki z dziecięcego repertuaru oraz łatwe piosenki ludowe, interesuje się nie tylko czytaniem i pisaniem, ale również, co stanowi mało racjonalne założenie, malarstwem, rzeźbą i architekturą (także architekturą zieleni i architekturą wnętrz). Choć przejawianie takich zainteresowań na pewno zwiększy szanse na osiągnięcie późniejszego sukcesu edukacyjnego. Z architekturą wnętrz, przedmiotem pasji każdego absolwenta przedszkola, Unia Europejska nie ma nic wspólnego.

@RY1@i02/2014/185/i02.2014.185.00000090b.802.jpg@RY2@

Artur Tim Kancelaria Adwokacka dr hab. Justyny Jurewicz

Artur Tim

Kancelaria Adwokacka dr hab. Justyny Jurewicz