Tegoroczni maturzyści będą mieli większy dostęp do swojego egzaminu

Jeszcze w tym roku osoba, która będzie chciała dowiedzieć się, jak został sprawdzony jej egzamin, sfotografuje go. W przyszłym będzie mogła odwołać się od wyniku do Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego. Projekt przepisów trafi do konsultacji już na początku marca - zapowiada MEN.

- Od wielu lat maturzyści, rodzice, eksperci oświatowi oraz prawnicy wskazują na bardzo poważne problemy dotyczące dostępu abiturientów do swoich arkuszy. Podkreślają również brak możliwości odwołania od wyniku egzaminu - zwraca uwagę Tomasz Jaskóła, poseł Kukiz’15. Zdarzają się też przypadki błędnej oceny merytorycznej pracy, co potwierdziła Najwyższa Izba Kontroli - nawet co czwarta praca sprawdzona przez maturzystę została źle oceniona.

Obecna procedura pozwala na wgląd tylko w określonym czasie i tylko na miejscu. Okręgowe komisje egzaminacyjne zakazują kopiowania arkusza. - Prawo do nieograniczonego dostępu do niego wynika zaś wprost z Konstytucji RP z art. 51 ust. 3 - wskazuje Jaskóła. Stanowi on, że każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych, zaś ograniczenie tego prawa może określać wyłącznie ustawa i to w granicach określonych w art. 31 ust. 3 konstytucji. Tymczasem ustawa o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.) nie wprowadza takich ograniczeń. - Obowiązkiem OKE jest umożliwienie wykonania kopii egzaminu maturalnego poprzez dostępne środki na koszt abiturienta, np. zdjęcie smartfonem czy ksero - uważa poseł.

Natomiast w przypadku odwołania się od wyników ani przepisy ustawy o systemie oświaty, ani rozporządzenie nie przewidują możliwości odwołania od oceny do sądu, która jest ostateczna. - Kontrola wyników musi mieć stworzoną procedurę odwoławczą i powinna podlegać kontroli sądowej - uważa Jaskóła.

W MEN już trwają prace nad przygotowaniem propozycji zmian w ustawie o systemie oświaty, w zakresie dotyczącym możliwości odwołania się od wyników części pisemnej matury oraz zasad wglądu do ocenionej pracy egzaminacyjnej. - Zakładamy, że możliwość wykonywania fotografii pracy egzaminacyjnej będzie wprowadzona jeszcze w tym roku szkolnym - zapewnia Maciej Kopeć, wiceminister edukacji narodowej. Z kolei począwszy od roku szkolnego 2016/2017 zdający będzie miał prawo odwołać się od wyników części pisemnej egzaminu maturalnego do Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego działającego przy Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, składającej się z niezależnych arbitrów (egzaminatorów i naukowców).

- To wymaga odpowiednich przygotowań organizacyjnych, w szczególności utworzenia listy arbitrów, którzy będą rozpatrywać odwołania, dlatego nowe rozwiązania nie będą mogły zostać wprowadzone wcześniej niż w 2017 r. - wyjaśnia Maciej Kopeć.

- Obecnie trwają jeszcze prace wewnątrzresortowe. Projekt nowelizacji ustawy będzie skierowany do konsultacji na początku marca - zapowiada Justyna Sadlak z MEN.

To rozwiązanie nie wyczerpuje oczekiwań ekspertów. - W mojej ocenie maturzyści powinni mieć również prawo odwoływania się do sądu - uważa Paweł Osik z Kancelarii Pietrzak Sidor & Wspólnicy. - Co prawda Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustawa zasadnicza tego nie narzuca, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby wprowadzić wyższy standard. Biorąc pod uwagę zastrzeżenia co do sprawdzania prac i ich wynik, który decyduje o przyszłości młodej osoby, byłoby to wskazane - uważa Osik.

2,6 tys. w tylu zakwestionowanych pracach maturalnych zmieniono wyniki w latach 2010-2013

2,2 tys. w takiej liczbie prac weryfikacja wynikała z konieczności poprawienia pomyłki w sumowaniu liczby punktów

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl