Jak zostać żołnierzem Narodowych Sił Rezerwowych

Wszystkich informacji o warunkach wstąpienia do NSR udzielają wojskowe komendy uzupełnień (WKU). Osoby zainteresowane tą formą służby powinny zgłosić się do WKU właściwej dla ich miejsca zamieszkania. Rekrutacja rozpocznie się od lipca, ale już teraz pracownicy WKU mają informacje o wolnych etatach w jednostkach wojskowych. Trzeba jednak zaznaczyć, że nie wszystkie jednostki w kraju tworzą etaty dla żołnierzy NSR. Dlatego kandydaci do tej służby, którzy chcą otrzymać przydział w obrębie miejsca zamieszkania, powinni dowiadywać się w WKU, czy wskazana przez nich jednostka przewiduje utworzenie etatów dla żołnierzy NSR. Kandydat po spełnieniu wszystkich warunków zostanie skierowany przez wojskowego komendanta uzupełnień do dowódcy jednostki, w której ma mieć nadany tzw. przydział kryzysowy.

Art. 99a ust. 2 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

W tym roku do NSR ma trafić 10 tys. kandydatów spośród byłych żołnierzy. Docelowo ma w nich służyć 20 tys. Resort obrony narodowej będzie zabiegał przede wszystkim o byłych żołnierzy z bardzo wysokimi kwalifikacjami i doświadczeniem zdobytym w wojsku. NSR ma być zbiorem żołnierzy rezerwy - ochotników. Na podstawie zawartego kontraktu z wojskiem otrzymają oni tzw. przydział kryzysowy w jednostce wojskowej. Żołnierze NSR mają m.in. wspomagać żołnierzy zawodowych. Będą mogli np. zajmować się zwalczaniem klęsk żywiołowych lub uczestniczyć w działaniach antyterrorystycznych. Nie jest też wykluczone, że żołnierze NSR będą wyjeżdżać na zagraniczne misje. W przyszłym roku armia ma uruchomić tzw. służbę przygotowawczą dla osób, które wcześniej nie miały kontaktu z wojskiem. Po jej zakończeniu i zdaniu egzaminu zostaną one włączone do zasobu NSR, a ci najlepsi mogą ubiegać się o przydział kryzysowy. Do służby przygotowawczej będzie mogła być powołana osoba niekarana za przestępstwo umyślne, posiadająca obywatelstwo polskie, odpowiednią zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia czynnej służby wojskowej, mająca ukończone co najmniej 18 lat i minimum wykształcenie gimnazjalne. Należy zaznaczyć, iż w przypadku zwolnienia żołnierza ze służby przygotowawczej lub odmowy przyjęcia przez niego przydziału kryzysowego nie będzie on ponosił kosztów związanych z jej przebiegiem. Trzeba też podkreślić, że okres pełnienia służby przygotowawczej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia.

Art. 98a ust. 1 i 4 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

Aby trafić do korpusu podoficerów w NSR, trzeba posiadać co najmniej wykształcenie średnie (bez matury). Do objęcia stanowiska szeregowego wystarczy, że osoba ubiegająca się o służbę w siłach rezerwy ukończyła gimnazjum. Z kolei kandydaci z wykształceniem wyższym mogą starać się o stanowiska oficerskie. Nie są to jedyne warunki do objęcia stanowiska w NSR. Do służby mogą trafić osoby, które mają doświadczenie w służbie w wojsku. Mogą się o nią ubiegać osoby, które są zdolne do służby wojskowej. Ograniczeniem jest też wiek. Żołnierzem NSR, ze stopniem szeregowego lub starszego szeregowego, może zostać kandydat do ukończenia 50 lat. Z posiadanym już w rezerwie stopniem podoficerskim lub oficerskim - 60 lat. Kandydat musi też zaliczyć sprawdzian z wychowania fizycznego, który jest organizowany przez dowódcę. Kolejnym niezbędnym warunkiem jest uzyskanie z wojskowej pracowni psychologicznej orzeczenia w zakresie braku przeciwwskazań do pełnienia służby wojskowej. Nie można też być karanym za przestępstwa umyślne. Do NSR nie mogą też ubiegać się ci kandydaci, którzy wcześniej byli przeznaczeni do służby zastępczej (np. osoby, które ze względów religijnych nie mogły odbywać zasadniczej służby wojskowej).

Art. 58 ust. 4, art. 98a ust. 4, art. 98f ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

Byli żołnierze z odpowiednim doświadczeniem zawodowym i znajomością zasad funkcjonowania wojska będą mieli największe szanse na podpisanie z dowódcą jednostki kontraktu na służbę w NSR. Pracodawca otrzyma wcześniej rozpisany na cały rok plan ćwiczeń. W trakcie roku pracodawca będzie musiał zwalniać pracownika na udział w 30-dniowych ćwiczeniach. Jednostki wojskowe zapewniają, że terminy będą tak dobierane, aby w najmniejszym stopniu wypadały w dni robocze. W przypadku wystąpienia nagłych sytuacji, np. powodzi, żołnierz NSR będzie nagle wzywany przez dowódcę. W każdej chwili może też zostać powoływany do obywania czynnej służby wojskowej. Za niedogodności z powodu przebywania pracowników na ćwiczeniach wojsko przewidziało rekompensatę dla firm z tego tytułu. Otrzymają one dzienne świadczenie, które maksymalnie wyniesie 1/30 dwuipółkrotności średniej płacy w sektorze przedsiębiorstw. Firma, aby otrzymać pieniądze, będzie musiała zwrócić się z wnioskiem do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego. Ten w ciągu miesiąca przekaże pieniądze na jej rachunek. Rekompensata będzie wypłacana jedynie w przypadkach, gdy pracodawca udowodni, że z powodu nieobecności pracownika musiał np. zatrudnić inną osobę.

Art. 101 ust. 2 i art. 134a ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

Pracownik służący jednocześnie w NSR ma zagwarantowaną ochronę przed zwolnieniem. Z chwilą powiadomienia przez wojsko, że pracownik otrzyma przydział kryzysowy - pracodawca nie może go zwolnić. Może jednak wypowiedzieć umowy zawarte na okres próbny, na czas określony lub wykonywanej pracy. Ochroną nie zostaną objęci też pracownicy zwolnieni dyscyplinarnie i ci, których firma jest w stanie upadłości, likwidacji lub likwidowane jest ich stanowisko pracy. Pracodawca nie może uzasadniać rozwiązania umowy brakiem dyspozycyjności pracownika ze względu na przynależność do NSR. Taka ochrona może trwać nawet przez 15 lat (tyle maksymalnie może trwać przydział kryzysowy). Pracownik zawiera kontrakt z wojskiem na okres od dwóch do sześciu lat, z możliwością jego kolejnego zawarcia. Dodatkowo, należy zauważyć, iż pracodawca nie może domagać się od kandydatów do pracy udzielenia informacji czy należą do NSR.

Art. 59b ust. 4-6 i art. 118 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416, z późn. zm.).

Armia będzie wypłacać żołnierzowi NSR uposażenie wyłącznie za przebywanie na ćwiczeniach wojskowych, odbywanie okresowej służby lub też w przypadku nagłego wezwania do jednostki wojskowej. Jeśli pensja pracownika jest wyższa od uposażenia zasadniczego, przysługuje mu wtedy rekompensata finansowa w wysokości tej różnicy. Dla kandydatów armia przewidziała inne zachęty za brak uposażenia w czasie bycia żołnierza w gotowości. Za określone zasługi żołnierz NSR będzie miał m.in. prawo do odznaczeń, wyróżnień i nagród. Będzie też mógł uczestniczyć w uroczystościach państwowych, wojskowych i lokalnych w mundurze. Uczestnicząc w szkoleniach i podwyższając swoje kwalifikacje, będzie mógł zdobywać kolejne stopnie wojskowe. Wojsko może też dofinansować koszty studiów lub stażu, kursu lub specjalizacji żołnierza NSR. Żołnierz taki będzie też korzystał z pierwszeństwa w zatrudnieniu w urzędach państwowych na stanowiskach związanych z obronnością kraju. Dodatkowo okres urlopu bezpłatnego udzielonego przez pracodawcę na czas ćwiczeń będzie wliczany do stażu pracy.

Art. 132d ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl