Jak obliczyć podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego dla pracownika otrzymującego kwartalne premie

Do podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego należnego za 10 dni styczniowej niezdolności do pracy należy przyjąć wynagrodzenie w stałej stawce miesięcznej po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, finansowane ze środków pracownika (13,71 proc.) oraz 1/3 premii kwartalnej wypłaconej za IV kwartał ubiegłego roku, oczywiście również po odjęciu kwoty składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez ubezpieczonego.

Z tytułu niezdolności pracownika do pracy spowodowanej chorobą przysługuje mu wynagrodzenie chorobowe płatne ze środków pracodawcy, na podstawie art. 92 kodeksu pracy. Wynagrodzenie wypłaca się za okres łącznie 33 dni choroby w ciągu roku kalendarzowego, potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim ZUS ZLA, a pracownikowi, który ukończył 50. rok życia - za okres 14 dni.

80 lub 100 procent

Wynagrodzenie stanowi 80 proc. podstawy wymiaru, którą ustala się według takich samych reguł jak dla zasiłku chorobowego z ubezpieczenia społecznego. Stuprocentowe świadczenie przysługuje jedynie w przypadkach, gdy: choroba przypada na okres ciąży, została spowodowana wypadkiem w drodze do lub z pracy oraz dla dawców komórek, narządów i organów, którzy poddali się stosowanym badaniom.

Podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Ta zasada ma jednak kilka odstępstw, gdyż niekiedy podstawę należy ustalić z okresu krótszego. Jeżeli więc choroba rozpoczęła się przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych zatrudnienia, podstawę wymiaru świadczenia chorobowego ustala się jako przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe tego zatrudnienia (art. 36 ust. 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.; dalej: ustawa zasiłkowa).

Wyznaczając podstawę zasiłkową, należy brać pod uwagę wynagrodzenie rozumiane jako przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz chorobowe, finansowanych ze środków pracownika (13,71 proc.).

Składniki wynagrodzenia uwzględniane w podstawie wymiaru wynagrodzenia chorobowego to przede wszystkim: wynagrodzenie za pracę, wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy oraz za inne okresy usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, za pracę w porze nocnej, premie, nagrody i dodatki, które są pomniejszane za okres niezdolności do pracy.

Przy ustalaniu podstawy wymiaru pomija się zatem:

● należności zwolnione ze składek na podstawie par. 2 ust. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe;

● składniki wynagrodzenia (takie jak np. premie, nagrody, dodatki), które zgodnie z obowiązującymi u pracodawcy przepisami płacowymi albo umowami o pracę (u pracodawców bez regulaminu wynagradzania) przysługują za okres pobierania zasiłku bądź wynagrodzenia chorobowego. W razie braku postanowień co do uprawnień do danego składnika wynagrodzenia za okres pobierania świadczeń chorobowych należy uznać, że składnik ten nie przysługuje za okres pobierania zasiłku i powinien być przyjęty do ustalenia podstawy wymiaru.

Jeżeli jednak, mimo braku odpowiednich postanowień w przepisach płacowych lub umowach o pracę, pracodawca udokumentuje, że składnik wynagrodzenia jest pracownikowi wypłacany za okres choroby, składnik ten nie podlega wliczeniu;

● składniki wynagrodzenia, nieuzależnione bezpośrednio od indywidualnego wkładu pracy pracownika, ale od wyników grupy pracowników lub całego zakładu pracy, wypłacane niezależnie od absencji pracownika;

● składniki wynagrodzenia, przyznawane niezależnie od oceny pracy pracownika, na których wypłatę nie ma wpływu okres pobierania tego wynagrodzenia (pomimo choroby pracownik otrzymuje dany składnik wynagrodzenia w pełnej wysokości), takie jak np. jednorazowe zasiłki na zagospodarowanie, wartość szczepień ochronnych pracowników finansowanych przez pracodawcę.

Ponadto do podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego nie należy przyjmować:

● wynagrodzenia chorobowego,

● zasiłków z ubezpieczenia chorobowego.

Pozostałe składniki

Premie i inne składniki wynagrodzenia podlegające uwzględnieniu w podstawie zasiłkowej, przysługujące za okresy miesięczne wlicza się do tej podstawy w kwocie wypłaconej pracownikowi za miesiące kalendarzowe, z których wynagrodzenie przyjmuje się do ustalenia podstawy.

Natomiast premie i inne składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy kwartalne wlicza się do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego w wysokości 1/12 kwot wypłaconych pracownikowi za cztery kwartały poprzedzające miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 42 ust. 2 ustawy zasiłkowej).

Jeżeli pracownik nie był zatrudniony u pracodawcy przez okres czterech kwartałów poprzedzających powstanie niezdolności do pracy, premie i inne składniki za okresy kwartalne powinny być uwzględnione proporcjonalnie do liczby pełnych kalendarzowych miesięcy zatrudnienia w tych kwartałach, z których składnik za okresy kwartalne podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku (pkt 168 komentarza ZUS do ustawy zasiłkowej; źródło WWW.zus.pl).

przykład wyliczenia

Firma zaangażowała pracownika w połowie września 2011 r. Do ubezpieczeń społecznych należało go zgłosić od dnia nawiązania stosunku pracy. Zatem na pewno ten miesiąc, jako niepełny okres ubezpieczenia, zostanie odrzucony. Tylko miesiąc, w którym pracownik został zatrudniony od pierwszego roboczego dnia miesiąca, traktuje się bowiem jako pełny kalendarzowy miesiąc zatrudnienia i wynagrodzenie za ten miesiąc przyjmuje się do ustalenia podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego. Pracownik zachorował w styczniu 2012 r.

Podstawę wynagrodzenia trzeba więc obliczyć z miesięcy: październik, listopad i grudzień 2011 r.

Na podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego składa się miesięczny składnik wynagrodzenia w wysokości 1725,80 zł (2000 zł - 13,71 proc.) oraz kwartalna premia. Ta ostatnia została wypłacona za IV kwartał 2011 r., czyli w grudniu. W tym kwartale pracownik przepracował 3 miesiące, więc premię do podstawy wymiaru należy przyjąć w kwocie 273 zł, tj. 1/3 z 819 zł, a po pomniejszeniu jej o składki na ubezpieczenia społeczne - 235,57 zł.

Łączna podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego wyniesie zatem 1961,37 zł (1725,80 zł + 235,57 zł).

Podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy stanowi jedna trzydziesta część wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru. Wynagrodzenie chorobowe za 10 dni zwolnienia lekarskiego w styczniu wyniesie więc:

1961,37 zł : 30 = 65,38 zł

65,38 zł x 80 proc. = 52,30 zł

52,30 zł x 10 dni = 523 zł

Oprócz wynagrodzenia chorobowego za styczeń będzie pracownikowi przysługiwała także reszta wynagrodzenia, czyli za przepracowaną część miesiąca. Aby je obliczyć należy stawkę miesięczną podzielić przez 30 i otrzymaną kwotę pomnożyć przez liczbę dni wskazanych w zaświadczeniu lekarskim. Tak obliczoną kwotę wynagrodzenia odejmuje się od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc.

Wynagrodzenie za przepracowaną część stycznia, obliczone ze składnika miesięcznego:

2000 zł : 30 = 66,67 zł

66,67 zł x 10 dni = 666,70 zł

2000 zł - 666,70 zł = 1333,30 zł

Łączne wynagrodzenie pracownika za styczeń - 1856,30 zł (1333,30 zł + 523 zł).

KROK PO KROKU

Jak policzyć wynagrodzenie za jeden dzień choroby

Jest to okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc zachorowania lub krótszy, gdy pracownik został później zatrudniony - trzeba wziąć pod uwagę tylko pełne miesiące ubezpieczenia.

Weź pod uwagę przychody podlegające oskładkowaniu oraz te, które nie przysługują za okresy pobierania świadczeń chorobowych.

Zsumuj składniki miesięczne w kwocie wypłaconej pracownikowi za miesiące kalendarzowe (tu październik - grudzień), z których wynagrodzenie przyjmuje się do ustalenia podstawy.

Składniki wypłacane za okresy kwartalne przyjmij w wysokości wypłaconej za kwartały, które obejmuje okres, z którego ustalana jest podstawa. Następnie kwotę podziel przez liczbę pełnych miesięcy kalendarzowych przepracowanych w tych kwartałach (pracownik bowiem nie był zatrudniony przez 4 kwartały).

Dodaj tak uzyskane wielkości.

Tak ustalona wysokość stanowi podstawę do obliczenia wynagrodzenia chorobowego za jeden dzień.

Izabela Nowacka

ekspert ds. wynagrodzeń