Statuetka albo order za kreatywność i wydajność

Ustawa z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 227, poz. 1505 z późń. zm.) nie reguluje kwestii nagród dla członków korpusu służby cywilnej. Jedynie art. 99 pkt 6 dotyczy warunków ustalania prawa do nagrody jubileuszowej i jej wypłacania. Zawiera on delegację dla prezesa Rady Ministrów do wydania rozporządzenia w tej sprawie. W ustawie jest także przepis pozwalający prezesowi Rady Ministrów na określenie w drodze rozporządzenia innych świadczeń i dodatków oraz warunków i trybu ich przyznawania, co ma służyć zwiększeniu efektywności wykonywanych zadań przez członków korpusu służby cywilnej.

Więcej szczegółów znaleźć można w zarządzeniu nr 3 szefa służby cywilnej z 30 maja 2012 r. w sprawie standardów zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej.

Jak motywować zgodnie z prawem

W poświęconej motywowaniu części IV ww. zarządzenia szef służby cywilnej zaleca, aby dyrektor generalny urzędu określił zasady oraz kryteria przyznawania nagród w urzędzie.

Zasady oraz kryteria przyznawania nagród mają uwzględniać wytyczne szefa służby cywilnej, m.in.:

wprzyznawanie nagród za szczególnie dobre wykonywanie obowiązków;

wstosowanie zróżnicowanego katalogu kryteriów przyznawania nagród, na przykład: praca w zespołach, wykonywanie konkretnego zadania, prowadzenie szkoleń wewnętrznych, mentoring;

wdostosowanie częstotliwości przekazywania bieżącej informacji zwrotnej do częstotliwości przyznawania nagród okresowych;

wprzekazywanie bieżącej informacji zwrotnej wszystkim pracownikom, także tym, którzy nie otrzymali nagrody okresowej;

wprzyznawanie nagród niezwłocznie po upływie okresu, którego zadanie dotyczy;

wprzyznawanie nagród po konsultacji z bezpośrednim przełożonym;

winformowanie osób kierujących pracownikami o ostatecznej decyzji dotyczącej przyznania lub nieprzyznania nagród podległym im pracownikom;

wróżnicowanie wysokości nagród w celu zwiększenia ich waloru motywacyjnego;

wprzedstawianie osiągnięć pracownika - z uwzględnieniem bieżącej informacji zwrotnej lub wyników oceny pracy pracownika - w uzasadnieniu wniosku o nagrodę.

Tyle przepisy i wytyczne szefa służby cywilnej, a jak wygląda praktyka?

Skutecznie i z zaangażowaniem

Przykładowo dyrektor generalny Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu w zarządzeniu z 19 lipca 2012 r. zdecydował, że nagrody będą przyznawane w ramach posiadanych przez urząd środków finansowych, stanowiących 3-proc. fundusz nagród oraz w ramach oszczędności finansowych powstałych w osobowym funduszu wynagrodzeń. Bezpośredni przełożony oraz kierujący komórką organizacyjną urzędu wnioskując o przyznanie nagrody, powinien uwzględnić w szczególności efektywność wykonywanych zadań, profesjonalizm, zaangażowanie oraz stałe doskonalenie się w ramach powierzonych obowiązków. A ponadto terminowość realizacji zadań, samodzielność, konsekwencję w osiąganiu celów, kreatywność oraz realizację zadań o szczególnym stopniu trudności i wykraczających poza zakres obowiązków oraz opis stanowiska pracy. Pod uwagę ma być brana absencja chorobowa.

W Lubuskim Urzędzie Skarbowym w Zielonej Górze (na podstawie załącznika nr 1 do zarządzenia 13/05) prawo do nagrody kwartalnej i indywidualnej przysługuje pracownikom, także nowo zatrudnionym lub przebywającym na urlopie bezpłatnym, którzy przepracowali efektywnie w danym kwartale nie mniej niż 50 proc. kalendarzowego czasu pracy. Warunek ten nie dotyczy osób odchodzących na emeryturę lub przeniesionych do innej jednostki organizacyjnej resortu finansów. W tamtejszym urzędzie członek korpusu służby cywilnej traci prawo do nagrody za okres, w którym ujawniono: nieterminowe załatwienie spraw lub wykonanie powierzonych zadań, w tym także skutkujące nieuzasadnionym przedłużeniem terminu załatwienia sprawy, nierzetelne wykonanie obowiązków i zadań, stronniczość lub kierowanie się interesem jednostkowym albo prywatnym w wykonywaniu zadań i obowiązków, naruszenie tajemnicy prawnie chronionej, nieracjonalne gospodarowanie majątkiem urzędu i środkami publicznymi, odmowę wykonania polecenia służbowego przełożonego zgodnego z prawem i niezawierającego znamion pomyłki oraz podejmowanie dodatkowego zatrudnienia bez zgody naczelnika urzędu.

Z kolei w Głównym Inspektoracie Sanitarnym, zgodnie z zatwierdzoną 1 września 2010 r. polityką kadrową, nagrody i wyróżnienia przyznawane są pracownikom za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej, wzorowe i sumienne wypełnianie obowiązków służbowych, sprawne i terminowe wykonywanie powierzonych zadań i przejawianie inicjatywy w pracy, a także podnoszenie jej wydajności oraz jakości. Pod uwagę brane są też inne kryteria, jak chociażby doskonalenie sposobu wykonywania pracy, zachowanie zgodne z kodeksem etyki służby cywilej, rozwijanie własnej wiedzy i umiejętności zawodowych. A także ranga wykonywanych zadań, przestrzeganie ustalonego czasu pracy oraz opinia przełożonego uwzględniająca umiejętność współpracy, zdolność do pracy pod presją czasu, zaangażowanie, inicjatywę i samodzielność.

Uścisk dłoni i...

Bardzo wiele sposobów premiowania najlepszych pracowników Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego (ŚUW) w Kielcach przewiduje obowiązujące zarządzenie nr 13/2009 dyrektora generalnego tamtejszego urzędu. Zgodnie z par. 2 regulaminu motywowania pracowników może ono przybierać różne formy. Może to być wystąpienie z wnioskiem o nadanie odznaczenia państwowego, awansowanie na wyższe stanowisko i/lub podwyższenie wynagrodzenia lub wręczenie statuetki z logo ŚUW oraz umieszczonym imieniem i nazwiskiem wyróżnionego. Innymi przewidzianymi formami motywowania pracowników są nagrody pieniężne, listy gratulacyjne, a także nagrody pieniężne przyznawane za: ukończenie studiów, studiów podyplomowych, kursu specjalistycznego lub uzyskanie certyfikatu potwierdzającego znajomość języka obecnego, wprowadzanie nowych pracowników w zakres obowiązków oraz przekazywanie wiedzy zdobytej na szkoleniach innym pracownikom.

Grażyna J. Leśniak

grazyna.lesniak@infor.pl

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2013/201/i02.2013.201.08800050a.802.jpg@RY2@

Stefan Płażek adiunkt na Uniwersytecie Jagiellońskim, adwokat specjalizujący się w prawie pracy

Przepisy dotyczące nagradzania członków korpusu służby cywilnej są naszpikowane pojęciami nieostrymi, jeśli zaś chodzi o nagrody, regulacja jest bardzo skromna. Pozostawia to oczywiście szerokie pole dla interpretacji.

Jednak bez ingerencji ustawodawczej w zasadzie nic na to nie można poradzić. Dyrektor generalny urzędu jest przedstawicielem pracodawcy i w granicach prawa samodzielnie ustala reguły wynagradzania obowiązujące w podległych mu jednostkach. Punktem odniesienia do ich opracowywania powinny jednak być art. 112 i art. 183c ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.). Na mocy pierwszego pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków. Drugi przyznaje prawo pracownikom do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę jednakowej wartości. Zasada ta obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej niż pieniężna. Przepis ten dotyczy zatem również uznaniowych składników wynagradzania, jak nagrody. Jednak przy uznaniowych składnikach wynagradzania szanse indywidualnych roszczeń poszczególnych pracowników są praktycznie dość wątłe.

Myślę, że w istniejącym stanie prawnym najlepszym rozwiązaniem jest monitorowanie przez pracowników praktyki przyznawania nagród i punktowanie każdego przejawu nierównego traktowania, najlepiej jednak poprzez związki zawodowe, Państwową Inspekcję Pracy lub ustawowe organy służby cywilnej.