Jak uzależnić pensje od zysku firmy

Najczęściej pracodawcy osiągają ten cel poprzez składanie pracownikom wypowiedzeń zmieniających, odnoszących skutek po upływie nawet kilku miesięcy. Efektywniejszym rozwiązaniem jest niewątpliwie zamieszczenie w umowie o pracę klauzuli automatycznie uzależniającej wysokość wynagrodzenia pracownika od wyników finansowych firmy.

Polskie prawo pracy nie wyklucza takiej możliwości. Ustalając warunki wynagrodzenia, należy jednak pamiętać, że pensja pracownika nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, które w bieżącym roku wynosi 1276 zł brutto. Wynagrodzenie zasadnicze pracownika powinno być zatem wypłacane niezależnie od kondycji ekonomicznej pracodawcy. W pozostałym zakresie pracodawca, co do zasady, może wedle własnego uznania ustalić rodzaj składników wynagrodzenia, ich wysokość oraz warunki ich przyznawania.

Wydaje się, że najdogodniejszą formą powiązania pensji pracowniczej z wynikiem finansowym firmy jest przyznawanie przez pracodawcę premii o zmiennej wysokości, uzależnionej od zysków osiągniętych w danym okresie. Umowa o pracę powinna wskazywać, że taka premia jest częścią wynagrodzenia. Natomiast szczegółowe zasady i kryteria przyznawania pracownikom opisywanego świadczenia można zamieścić w osobnym dokumencie, stanowiącym regulamin premiowania. Umowa o pracę powinna w takim wypadku zawierać odpowiednie odesłanie. Jeżeli w przedsiębiorstwie działają związki zawodowe, regulamin premiowania powinien zostać z nimi uzgodniony.

Powiązanie wysokości pensji pracowników z wynikami finansowymi pracodawcy nie może jednak prowadzić do przerzucania na nich ryzyka gospodarczego prowadzonej działalności.

Z natury stosunku pracy wynika bowiem, że pracownik powinien otrzymywać ustalone wynagrodzenie w zamian za wykonywaną pracę, a nie w zależności od kondycji ekonomicznej przedsiębiorstwa, które go zatrudnia. Istotne jest więc zachowanie odpowiedniej proporcji pomiędzy wskazanym w umowie o pracę wynagrodzeniem zasadniczym, zależnym od stanowiska i wyników pracy zatrudnionego, a premią uzależnioną od kondycji zakładu pracy, która powinna stanowić znacznie mniejszą część zarobku.