Można uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych

Pomoc publiczną związaną z zatrudnianiem niepełnosprawnych pracowników może uzyskać tylko pracodawca, który zatrudnia osoby niepełnosprawne w sensie prawnym, czyli posiadające orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie traktowane na równi z takim orzeczeniem. Ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dotyczy bowiem tylko osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:

● o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub

● o całkowitej bądź częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub

● o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o rehabilitacji ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, stosowane do realizacji celów określonych tą ustawą: znaczny, umiarkowany i lekki.

Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia funkcji społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Natomiast do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy tylko w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia funkcji społecznych.

Zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie wyklucza możliwości zatrudnienia takiej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach uzyskania pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy o przystosowaniu przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej lub zatrudnienia w formie telepracy. Wymóg uzyskania opinii PIP nie ma natomiast zastosowania przy zatrudnianiu osób z lekkim stopniem niepełnosprawności. W Sejmie toczą się ponadto prace nad nowelizacją ustawy o rehabilitacji, przewidującą zniesienie takiego obowiązku przy zatrudnianiu osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przez pracodawców z otwartego rynku pracy.

Orzeczenia o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności wydają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako I instancja, oraz wojewódzkie zespoły - jako II instancja. Od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w terminie 30 dni od doręczenia orzeczenia.

Na równi z orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności traktowane są orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Jednak w zależności od tego, kiedy zostały wydane, przeliczane są one w różny sposób.

Zgodnie z art. 5 ustawy o rehabilitacji na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest traktowane orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o:

● całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji,

● niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Natomiast orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy wydane:

● od 1 września 1997 r. do 31 grudnia 1997 r. jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności,

● od 1 stycznia 1998 r. do 16 sierpnia 1998 r. jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,

● po 16 sierpnia 1998 r. jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Nie należy zapominać, że nawet w sytuacji, gdy w orzeczeniu jest zapis o całkowitej niezdolności do pracy, nie ma przeszkód prawnych do podjęcia zatrudnienia przez takiego pracownika, jeżeli dopuści go do pracy na danym stanowisku lekarz medycyny pracy.

W myśl art. 12 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, niezdolną do pracy w rozumieniu tej ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolna do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Częściowo niezdolna do pracy jest zaś osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Zgodnie z art. 13 ust. 4 ustawy emerytalnej zachowanie zdolności do pracy w warunkach określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie stanowi przeszkody do orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy.

Natomiast orzeczenia o grupach inwalidzkich oraz o stałej lub długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym mogą stanowić podstawę uznania pracownika za osobę niepełnosprawną tylko w sytuacji, gdy zostały wydane przed 1 stycznia 1998 r. Należy o tym pamiętać, gdyż do dzisiaj można spotkać się z orzeczeniami wydawanymi przez tzw. resortowe komisje orzekające (MON, MSWiA) o zaliczeniu do grupy inwalidzkiej. Orzeczenie resortowe wydane przed 1 stycznia 1998 r. jest traktowane na równi z orzeczeniem o odpowiednim stopniu niepełnosprawności, ale jeżeli komisja orzekła o zaliczeniu do III grupy inwalidów tylko dla celów związanych z pracą w służbach mundurowych, to taki pracownik nie jest osobą niepełnosprawną w rozumieniu ustawy o rehabilitacji. Może on wystąpić do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności celem uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Prawomocny wyrok sądowy dotyczący decyzji ZUS i przyznający prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy bądź zmieniający orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności daje podstawę do traktowania danej osoby jako niepełnosprawnej.

Zasady przełożenia niezdolności do pracy, grupy inwalidów lub niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym na stopień niepełnosprawności obrazuje tabela na str. F5.

W celu prawidłowego określenia uprawnień pracodawców, wynikających z zatrudniania osób niepełnosprawnych, niezbędne jest także ustalenie tzw. schorzeń specjalnych, czyli pewnych rodzajów niepełnosprawności, z którymi ustawodawca związał określone dodatkowe przywileje w zakresie uzyskiwania dofinansowań do wynagrodzeń tych osób.

Dodatkowe uprawnienia przysługują pracodawcy zatrudniającemu pracowników: chorych psychicznie, upośledzonych umysłowo, epileptyków lub niewidomych. Jeśli chodzi o dokumentowanie tych schorzeń, to mogą one wynikać bezpośrednio z orzeczenia wydanego przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności lub mogą być stwierdzone zaświadczeniem od lekarza specjalisty (np. lekarza psychiatry lub okulisty).

Symbole występujące w orzeczeniach o niepełnosprawności oznaczają: 01-U - upośledzenie umysłowe; 02-P - choroby psychiczne; 03-L - zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu; 04-O - choroby narządu wzroku; 05-R - upośledzenie narządu ruchu; 06-E - epilepsję; 07-S - choroby układu oddechowego i krążenia; 08-T - choroby układu pokarmowego; 09-M - choroby układu moczowo-płciowego; 10-N - choroby neurologiczne; 11-I - inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego, 12-C - całościowe zaburzenia rozwojowe. Jednak tylko kody: 01-U, 02-P, 04-O lub 06-E, oznaczające wskazane wyżej schorzenia specjalne, uprawniają do zwiększonego dofinansowania na podstawie art. 26a ustawy o rehabilitacji.

Dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników przysługuje:

● pracodawcy z tzw. otwartego rynku pracy: zatrudniającemu (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) mniej niż 25 pracowników lub zatrudniającemu co najmniej 25 pracowników (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy), jeśli osiąga wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6 proc.,

● pracodawcy posiadającemu status zakładu pracy chronionej, zwanemu dalej ZPChr.

Pomoc ze środków PFRON nie może jednak zostać udzielona lub wypłacona wykonującemu działalność gospodarczą pracodawcy:

● który znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej,

● na którym ciąży obowiązek zwrotu pomocy, wynikający z wcześniejszych decyzji Komisji Europejskiej, uznających pomoc za niezgodną z prawem oraz ze wspólnym rynkiem,

● jeżeli udzielenie pomocy w formie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia skutkowałoby przekroczeniem kwoty 10 mln euro rocznej pomocy na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych u tego pracodawcy.

Aby otrzymać dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników, pracodawca nie może posiadać zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON przekraczających ogółem kwotę 100 zł.

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia niepełnosprawnego pracownika przysługuje w kwocie:

● 160 proc. najniższego wynagrodzenia - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności,

● 140 proc. najniższego wynagrodzenia - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,

● 60 proc. najniższego wynagrodzenia - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Kwoty, o których mowa powyżej, zwiększa się o 40 proc. najniższego wynagrodzenia w przypadku osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz niewidomych.

Dofinansowanie w pełnej wysokości przysługuje ZPChr. W myśl art. 68g ustawy o rehabilitacji, w 2010 roku pracodawcy z otwartego rynku pracy przysługuje natomiast miesięczne dofinansowanie w wysokości:

- 70 proc. kwoty stanowiącej:

● 160 proc. najniższego wynagrodzenia - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności,

● 140 proc. najniższego wynagrodzenia - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,

● 60 proc. najniższego wynagrodzenia - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności,

- 90 proc. kwoty stanowiącej (odpowiednio do stopnia niepełnosprawności): 200 proc., 180 proc. lub 100 proc. najniższego wynagrodzenia - w przypadku osób ze schorzeniem specjalnym.

Maksymalne kwoty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń w 2010 roku zostały podane w tabeli na dole strony.

W myśl art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, koszty płacy oznaczają wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia, a także obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90 proc. faktycznie poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - 75 proc. tych kosztów.

Od 1 stycznia 2010 r. przez najniższe wynagrodzenie, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji, należy rozumieć minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w grudniu roku poprzedniego. Obecnie jest to kwota 1276 zł.

Zgodnie z wyjaśnieniem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej za wynagrodzenie brutto należy uznać kwoty wypłacane pracownikowi, które mają charakter wynagrodzenia, a nie np. zasiłku, deputatu lub ekwiwalentu. Do wynagrodzenia brutto wchodzą zatem np. wynagrodzenia za czas choroby, godziny nadliczbowe, za okres wypowiedzenia, a także dodatki funkcyjne, premie itd. Nie mieszczą się w nim natomiast m.in.: ekwiwalenty, zasiłki i zapomogi.

Miesięczne dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzenia pracownika w części finansowanej ze środków publicznych.

Aby otrzymać dofinansowanie na nowego niepełnosprawnego pracownika (zatrudnionego po 1 stycznia 2009 r.) pracodawca prowadzący działalność gospodarczą musi wykazać wzrost netto zatrudnienia ogółem i wzrost netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych, czyli tzw. efekt zachęty. Efekt zachęty ustala się w stosunku do odpowiednio przeciętnego zatrudnienia ogółem i przeciętnego zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie poprzedzających 12 miesięcy.

W myśl art. 26b ust. 4 i 5 ustawy o rehabilitacji, jeżeli zatrudnienie nowych pracowników niepełnosprawnych w danym miesiącu, u pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, nie powoduje u tego pracodawcy wzrostu netto zatrudnienia ogółem i wzrostu netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych, miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje, jeżeli jego zatrudnienie nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem.

Regulacji tej nie stosuje się, jeżeli zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem:

● z przyczyn określonych w art. 52 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy (czyli z powodu ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych),

● za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika,

● na mocy porozumienia stron,

● wskutek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy,

● z upływem czasu, na który została zawarta umowa,

● z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była ona zawarta.

Ponadto pracodawca otrzyma miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia nowo zatrudnionego niepełnosprawnego pracownika, jeżeli jego miejsce pracy powstało w wyniku:

● wygaśnięcia umowy o pracę lub

● zmniejszenia wymiaru czasu pracy dotychczasowego pracownika - na jego wniosek.

Zgodnie z przypisami nr 11 i 12 do poz. 34, 35, 36 i 37 wniosku Wn-D, przeciętny miesięczny stan zatrudnienia powinien być ustalony w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy odpowiednio na podstawie art. 21 oraz art. 28 ust. 3 i 4 ustawy o rehabilitacji.

W związku z tym do stanu zatrudnienia wlicza się pracowników w zrozumieniu kodeksu pracy, czyli osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Jednak, stosownie do art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji, do liczby pracowników nie wlicza się - jeżeli nie są to osoby niepełnosprawne - osób zatrudnionych:

● na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego,

● przebywających na urlopach wychowawczych,

● nieświadczących pracy w związku z odbywaniem służby wojskowej albo służby zastępczej,

● będących uczestnikami Ochotniczych Hufców Pracy,

● nieświadczących pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego,

● przebywających na urlopach bezpłatnych, których obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy.

Marta K. posiada ważne orzeczenie powiatowego zespołu o lekkim stopniu niepełnosprawności, a także orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy (traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności). W takim przypadku pracodawca powinien traktować ją jako osobę z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności - w sferze stosunku pracy i w zakresie uzyskiwania pomocy publicznej.

Tomasz O. dostarczył pracodawcy orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, w którym nie podano kodu schorzenia. Pracodawca wie, że niepełnosprawność pracownika wynika z choroby będącej schorzeniem specjalnym (Tomasz O. jest chory psychicznie). W tej sytuacji pracodawca powinien zwrócić się do pracownika o dostarczenie dodatkowo zaświadczenia od lekarza specjalisty, potwierdzającego to schorzenie.

@RY1@i02/2010/024/i02.2010.024.168.0005.001.jpg@RY2@

Przełożenie niezdolności do pracy i grup inwalidów na stopień niepełnosprawności

Maksymalna kwota miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia Jana K., legitymującego się znacznym stopniem niepełnosprawności (bez schorzeń specjalnych), zatrudnionego u pracodawcy z otwartego rynku pracy wynosi 1429,12 zł. Ustala się ją w następujący sposób:

(1276 zł x 160 proc.) x 70 proc.

Dla pracownika legitymującego się znacznym stopniem niepełnosprawności (bez schorzeń specjalnych) zatrudnionego w ZPChr wynosiłaby ona natomiast: (1276 zł x 160 proc.), czyli 2041,60 zł.

Pracodawca z otwartego rynku pracy, wykonujący działalność gospodarczą, zatrudnia 42-letniego Tomasza O., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (bez schorzeń specjalnych). Kwota maksymalnego dofinansowania na tego pracownika wynosi 1429,12 zł. Załóżmy, że jego wynagrodzenie za luty 2010 r. to 1800 zł. Składki finansowane od tego wynagrodzenia przez pracodawcę stanowią łącznie 324,18 zł. Obejmują one:

● składki na ubezpieczenia społeczne w kwocie 278,28 zł, a w tym: na ubezpieczenie emerytalne - 175,68 zł (1800 zł x 9,76 proc.), na ubezpieczenie rentowe - 81 zł (1800 zł x 4,5 proc.) i na ubezpieczenie wypadkowe - 21,60 zł (1800 zł x 1,20 proc.),

● składkę na Fundusz Pracy w kwocie 44,10 zł (1800 zł x 2,45 proc.) oraz

● składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 1,80 zł (1800 zł x 0,10 proc.).

Koszty płacy wynoszą zatem 2124,18 zł (1800 zł + 324,18 zł). Pracodawca prowadzi działalność gospodarczą, w związku z czym kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 75 proc. tych kosztów, czyli 1593,14 zł. Kwota stanowiąca 75 proc. kosztów płacy (1593,14 zł) przekracza jednak wysokość maksymalnego dofinansowania (1429,12 zł). Pracodawca otrzyma zatem dofinansowanie do wynagrodzenia tego pracownika w wysokości 1429,12 zł.

Pracodawca mający status ZPChr zatrudnia Stefana C. w wieku 64 lat, legitymującego się znacznym stopniem niepełnosprawności (bez schorzeń specjalnych). Kwota maksymalnego dofinansowania na tego pracownika wynosi 2041,60 zł. Zakładamy, że jego wynagrodzenie za luty 2010 r. to 2200 zł.

Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane od tego wynagrodzenia przez pracodawcę wynoszą 340,12 zł, a w tym: emerytalna - 214,72 zł (2200 zł x 9,76 proc.), rentowa - 99 zł (2200 zł x 4,5 proc.) i wypadkowa - 26,40 zł (2200 zł x 1,20 proc.). Ponieważ pracownik ma ukończone 60 lat, pracodawca nie opłaca za niego składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a tym samym nie dolicza ich do kosztów płacy. Koszty płacy wynoszą zatem 2540,12 zł (2200 zł + 340,12 zł), a 75 proc. tych kosztów stanowi kwotę 1905,09 zł (2540,12 zł x 75 proc.). Pracodawcy, będącemu jednocześnie przedsiębiorą, PFRON nie może wypłacać bowiem więcej niż 75 proc. kosztów płacy.

● stopnia niepełnosprawności, jakim legitymuje się pracownik,

● posiadania przez pracownika tzw. schorzeń specjalnych,

● osiąganych przez pracowników wynagrodzeń brutto (ze składkami ZUS), czyli wykazywanych kosztów płacy,

● statusu pracodawcy (ZPChr lub pracodawca z otwartego rynku pracy),

● wymiaru czasu pracy pracownika (czy jest on zatrudniony na cały etat, czy też np. na 1/2 etatu).

Jeśli osoba niepełnosprawna jest zatrudniona u więcej niż jednego pracodawcy w wymiarze czasu pracy nieprzekraczającym ogółem pełnego wymiaru czasu pracy, miesięczne dofinansowanie przyznaje się na tę osobę pracodawcom, u których jest ona zatrudniona, w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy tej osoby.

@RY1@i02/2010/024/i02.2010.024.168.0005.002.jpg@RY2@

Maksymalne kwoty dofinansowania

Aby uzyskać dofinansowanie, pracodawcy muszą składać do PFRON miesięczne informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (na formularzu INF-D-P) wraz z wnioskiem o wypłatę miesięcznego dofinansowania (na formularzu Wn-D) za dany miesiąc - w terminie do 20 dnia następnego miesiąca.

Do wniosku Wn-D należy dołączyć informację o wysokości otrzymanej pomocy publicznej i pomocy de minimis lub informację o nieotrzymaniu pomocy - w zakresie wynikającym z art. 37 ust. 5 i 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 59, poz. 404 z późn. zm.) - w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą (tzw. INFoPP).

W myśl art. 174 kodeksu pracy, na pisemny wniosek pracownika pracodawca może udzielić mu urlopu bezpłatnego. Ponadto za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie, pracodawca może udzielić mu urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami (art. 174¹ k.p.). Takie urlopy nie są więc urlopami obowiązkowymi, o których mowa w art. 21 ust. 5 pkt 6 ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z komunikatem PFRON z 14 stycznia 2010 r. informacja o otrzymanej pomocy publicznej dla podmiotów ubiegających się o pomoc inną niż pomoc de minimis jest sporządzana za okres jednego roku i obejmuje okres od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Z tego względu pracodawca ubiegający się o dofinansowanie do wynagrodzeń, który nie otrzymał innej pomocy publicznej do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, przy wysyłaniu wniosku o dofinansowanie (Wn-D) za styczeń 2010 r. powinien złożyć informację o nieotrzymaniu pomocy publicznej. Natomiast po otrzymaniu dofinansowania za styczeń, przy wysyłaniu wniosku Wn-D za luty 2010 r. powinien złożyć informację o otrzymanej pomocy publicznej za dany rok (wykazując otrzymaną pomoc od 1 stycznia do dnia sporządzenia wniosku).

Pracodawca przekazuje powyższe dokumenty w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. Pracodawca może przekazać informacje i wniosek również w formie dokumentu pisemnego (art. 26c ust. 1a ustawy rehabilitacyjnej).

Informacja i wzór wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników zawarte są w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Warto zwrócić uwagę, że 20 stycznia 2010 r. minister pracy i polityki społecznej podpisał rozporządzenie, które zmienia to rozporządzenie. Zmiany są konsekwencją nowelizacji ustawy o rehabilitacji. Mają one charakter techniczny i modyfikują objaśnienia do informacji INF-D-P. W punkcie 10 objaśnień przywołują nową definicję najniższego wynagrodzenia, które dla potrzeb wyliczania wysokości dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych - począwszy od wynagrodzeń wypłaconych za styczeń 2010 r. - jest równe minimalnemu wynagrodzeniu obowiązującemu w grudniu 2009 r. Zmianie ulega również algorytm wyliczania dofinansowania w 2010 r. dla pracodawców z otwartego rynku pracy (pkt 11 objaśnienia) poprzez pozostawienie na kolejny rok wyższego wsparcia dla prowadzących ZPCHR.

W części A (Dane ewidencyjne i adres pracownika) pracodawca wpisuje (w poz. od 1 do 16) odpowiednio: numer pracodawcy w rejestrze PFRON, numer PESEL pracownika, numer dowodu osobistego (tę pozycję pracodawca wypełnia tylko w przypadku, gdy pracownik nie ma numeru PESEL), NIP, nazwisko, pierwsze imię, drugie imię, województwo, powiat, gminę, miejscowość, kod pocztowy, pocztę, ulicę, numer domu i lokalu.

W części A pozycję od 7 do 16 pracodawca wypełnia w przypadku składania informacji za daną osobę niepełnosprawną po raz pierwszy lub gdy dane wykazane w tych pozycjach uległy zmianie.

W części B (Dane o informacji) pracodawca wpisuje:

● w poz. 17 - okres sprawozdawczy (miesiąc i rok), np. informację za luty 2010 r. należy oznaczyć 02 i 2010,

● w poz. 18 - okres wypłaty wynagrodzenia, czyli miesiąc i rok, w którym wypłacono wynagrodzenie pracownikowi za okres sprawozdawczy,

● w poz. 19 - czy jest to informacja zwykła czy korygująca,

● w poz. 20 - numer kolejny informacji (np. 1, 2 itd.).

W części C (Informacja o stopniu niepełnosprawności, zatrudnieniu i wynagrodzeniu) pracodawca:

● prowadzący ZPChr w poz. od 21 do 26 (a pracodawca z otwartego rynku odpowiednio w poz. od 27 do 32) wpisuje przeciętny miesięczny wymiar czasu pracy pracownika, za którego sporządza informację w zależności od stopnia niepełnosprawności i informacji o posiadaniu/nieposiadaniu przez niego schorzeń specjalnych - np. jeżeli pracownik został zatrudniony od 15 lutego 2010 r. na cały etat, to przeciętny miesięczny wymiar czasu pracy liczymy następująco: 14 dni (liczba dni zatrudnieniu w lutym) x 1 etat /28 (liczba dni kalendarzowych) = 0,5 etatu,

● w poz. 33 - wpisuje datę zatrudnienia pracownika, za którego sporządza informację, np. w przypadku pracownika zatrudnionego od 1 lutego 2010 r. wpisuje 2010-02-01,

● w poz. 34 - zaznacza 1 kwadrat, jeżeli dofinansowanie stanowi pomoc publiczną lub 2 kwadrat, jeśli nie jest to pomoc publiczna,

● w poz. 35 - zaznacza (tylko w informacji sporządzanej za miesiąc podjęcia zatrudnienia przez pracownika, którego informacja dotyczy, w kolejnych informacjach nie wypełnia tej pozycji) odpowiednio kwadrat 1 (tak) lub kwadrat 2 (nie); w tej pozycji pracodawca zamieszcza informację, czy wystąpił u niego wzrost netto zatrudnienia ogółem oraz zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych w stosunku do średniego stanu zatrudnienia ogółem i średniego stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie 12 miesięcy poprzedzających okres sprawozdawczy,

● w poz. 36 zaznacza kwadrat 1, jeżeli zatrudnienie nowego pracownika nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem z przyczyn innych niż zdarzenia określone w art. 26b ust. 4 lub ust. 5 ustawy o rehabilitacji (opisane powyżej) lub kwadrat 2, jeśli tak nie było (tę pozycję pracodawca wypełnia tylko za miesiąc podjęcia zatrudnienia przez pracownika, którego informacja dotyczy, jeżeli w poz. 35 zaznaczył 2 kwadrat),

● w poz. 37 - podaje kwotę pomocy publicznej i pomocy de minimis otrzymaną w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą (jeżeli pracodawca nie otrzymał innej pomocy publicznej niż samo dofinansowanie do wynagrodzeń wpisuje w tej pozycji: 0),

● w poz. 38 - podaje minimalne wynagrodzenie obowiązujące w grudniu poprzedniego roku, w 2010 roku jest to kwota 1276 zł,

● w poz. 39 - podaje kwotę maksymalnego dofinansowania przysługującą na pracownika, za którego sporządza informację,

● w poz. 40 - wpisuje koszty płacy,

● w poz. 41 - wpisuje pomniejszenia (tj. kwotę kosztów płacy finansowaną ze środków publicznych, w tym w ramach pomocy w formie subsydiów płacowych udzielanych na podstawie odrębnych przepisów); jeżeli pracodawca nie otrzymał innej pomocy publicznej niż dofinansowanie do wynagrodzeń, wpisuje w tej pozycji 0,

● w poz. 42 - podaje limit kosztów płacy,

● w poz. 43 - podaje kwotę do wypłaty.

Informację INF-D-P pracodawca dołącza do wniosku Wn-D. Poniżej omawiamy sposób jego wypełnienia.

W części A wniosku (Dane o dokumencie) pracodawca zaznacza odpowiednio w poz. 1 Rodzaj dokumentu - czy jest to dokument zgłoszeniowy, dotyczący miesięcznego dofinansowania, czy korygujący.

W części B wniosku (Dane ewidencyjne pracodawcy) pracodawca podaje w poz. od 2 do 10 odpowiednio: numer w rejestrze PFRON (jeżeli został nadany pracodawcy przed dniem złożenia wniosku), NIP i REGON, skróconą nazwę, pełną nazwę, formę prawną, wielkość, identyfikator adresu, PKD. Pozycje od 6 do 10 pracodawca wypełnia tylko przy pierwszym wysłaniu wniosku lub gdy dane wykazane we wniosku uległy zmianie.

0d 1 stycznia 2010 r. obowiązuje jedynie klasyfikacja działalności PKD 2007, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Okres przejściowy, w którym stosowane były stare (PKD 2004) i nowe (PKD 2007) kody PKD, obowiązywał do końca 2009 r.

Wniosek Wn-D i informacje INF-D-P powinny zostać przesłane do PFRON do 20 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni. Jeśli termin ten upływa w sobotę (taka sytuacja ma miejsce np. w lutym, marcu i październiku 2010 r.), to należy pamiętać, że nie ulega on przedłużeniu, gdyż sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy

W części C wniosku (Wniosek o wypłatę dofinansowania) pracodawca wpisuje:

● w poz. 11 - okres sprawozdawczy (czyli miesiąc i rok, np. wniosek za luty 2010 r. oznaczy, podając 02 i 2010),

● w poz. 12 - należną kwotę dofinansowania (stanowiącą sumę wynikającą ze wszystkich dołączonych do wniosku załączników INF-D-P z poz. 43: Do wypłaty),

● w poz. 13 - liczbę załączników INF-D-P,

● w poz. 14 - rachunek bankowy pracodawcy, na który PFRON ma przekazać kwotę dofinansowania.

W części D wniosku (Dodatkowe informacje o pracodawcy) pracodawca podaje:

● w poz. od 15 do 23 - adres (kod pocztowy, poczta, miejscowość, ulica, nr domu, numer lokalu, telefon, faks, e-mail),

● w poz. od 24 do 32 - adres do korespondencji (jeżeli jest inny niż adres wykazany w poz. 15-23),

● w poz. 33 - liczbę osób niepełnosprawnych nowo zatrudnionych w okresie sprawozdawczym, za który sporządzany jest wniosek (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy),

● w poz. 34 i 35 - stan zatrudnienia w okresie sprawozdawczym, czyli odpowiednio w poz. 34 - ogółem, w poz. 35 - osoby niepełnosprawne (te pozycje wylicza jako przeciętny miesięczny stan zatrudnienia ustalony w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy),

● w poz. 36 i 37 - średni stan zatrudnienia za 12 miesięcy poprzedzających okres sprawozdawczy (te pozycje ustala jako 1/12 sumy przeciętnych miesięcznych stanów zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) - np. składając wniosek Wn-D za luty 2010 r. należy podać średni stan zatrudnienia za okres od lutego 2009 r. do stycznia 2010 r.,

● w poz. 38 - informacje o przyroście netto zatrudnienia ogółem i zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

We wniosku Wn-D pracodawca wypełnia także m.in. oświadczenie, że:

● miejsca pracy nowych pracowników niepełnosprawnych nie powstały w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innymi pracownikami, z wyjątkiem zdarzeń określonych w art. 26b ust. 4 ustawy o rehabilitacji, lub powstały w związku z okolicznościami określonymi w art. 26b ust. 5 ustawy o rehabilitacji (to oświadczenie pracodawca zaznacza tylko w przypadku, gdy nie wykazał wzrostu zatrudnienia, czyli zaznaczył w poz. 38 kwadrat 2 i zatrudnił nowego pracownika niepełnosprawnego),

● nie posiada zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON w kwocie przekraczającej ogółem 100 zł,

● nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielenia pomocy publicznej,

● do wniosku załącza informację o wysokości otrzymanej pomocy publicznej i pomocy de minimis lub informację o nieotrzymaniu pomocy - w zakresie wynikającym z art. 37 ust. 5 i 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą,

● dane zawarte we wniosku oraz w dokumentach dołączonych do wniosku są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym,

● jest świadomy(a) odpowiedzialności karnej za zeznania nieprawdy lub zatajenie prawdy,

● o wybranej formie przesyłania wniosków, tj. elektronicznej lub pisemnej (to oświadczenie należy zaznaczyć, wysyłając wniosek po raz pierwszy lub gdy pracodawca będzie chciał zmienić formę wysyłania dokumentów).

We wniosku Wn-D pracodawca podaje też w poz. 39 datę wypełnienia wniosku (dzień, miesiąc, rok), w poz. 40 - imię, nazwisko i podpis pracodawcy lub osoby upoważnionej, a w poz. 41 zamieszcza pieczątkę pracodawcy (jeśli druki wysyłane są w formie papierowej).

Pracodawcy korzystający z pomocy publicznej, jaką jest dofinansowanie do wynagrodzeń, mają obowiązek przechowywać dokumenty potwierdzające takie uprawnienie przez okres 10 lat od dnia przyznania wsparcia

W części D pozycję od 14 do 32 pracodawca wypełnia tylko przy pierwszym wysłaniu wniosku Wn-D lub gdy dane te uległy zmianie.

Po otrzymaniu informacji i wniosku PFRON:

● sprawdza je pod względem rachunkowym i formalnym, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w terminie pięciu dni roboczych od dnia otrzymania informacji lub wniosku informuje pracodawcę o stwierdzonych nieprawidłowościach i wzywa do ich usunięcia wraz z pouczeniem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w przypadku ich nieusunięcia,

● ustala, czy pracodawca posiada zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON w wysokości przekraczającej ogółem kwotę 100 zł,

● ustala kwotę przysługującego dofinansowania,

● przekazuje ustaloną kwotę przysługującego dofinansowania na rachunek bankowy pracodawcy,

● informuje o numerze referencyjnym programu pomocowego, na podstawie którego pomoc ta jest udzielana.

Jeżeli przesłane do PFRON dokumenty były kompletne i prawidłowo wypełnione, to w terminie 14 dni od otrzymania tych dokumentów PFRON przekazuje na rachunek bankowy pracodawcy miesięczne dofinansowanie oraz informuje pracodawcę o sposobie jego ustalenia, jeżeli kwota ta różni się od kwoty wskazanej we wniosku.

W przypadku nieterminowego przekazania przez PFRON kwoty miesięcznego dofinansowania od kwoty należnej nalicza się odsetki, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (jeżeli pracodawca uzyskał zawyżoną kwotę pomocy, również musi zwrócić ją z odsetkami). W przypadku gdy ustalona przez PFRON kwota dofinansowania jest inna niż kwota dofinansowania wykazana we wniosku pracodawcy, prezes Zarządu PFRON wydaje decyzję o wysokości dofinansowania na wniosek pracodawcy złożony w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o ustaleniu wysokości przysługującego dofinansowania do wynagrodzenia. Od tej decyzji przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (ministra pracy i polityki społecznej).

Zgodnie z art. 26a ustawy o rehabilitacji prezes Zarządu PFRON może przeprowadzać kontrole pracodawcy w zakresie miesięcznego dofinansowania, w szczególności dotyczące ustalania wysokości tego dofinansowania i wypłaty wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli wydawana jest decyzja nakazująca zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Od decyzji prezesa Zarządu Funduszu przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

Dokumenty, których mogą zażądać kontrolujący, to m.in.: regulamin pracy, regulamin wynagradzania, umowy o pracę osób niepełnosprawnych (dla których występowano o dofinansowanie), orzeczenia o niepełnosprawności poświadczone za zgodność z oryginałem, dokumenty poświadczające schorzenia specjalne - jeżeli brak jest kodu na orzeczeniu (czyli zaświadczenia od lekarzy specjalistów), listy płac dla osób, dla których występowano o dofinansowania, ewidencja czasu pracy, potwierdzenia wypłacenia wynagrodzeń osobom niepełnosprawnym (np. wyciągi bankowe), dokumentacja wskaźników zatrudnienia ogółem i niepełnosprawnych w rozbiciu na osoby i etaty oraz wykazująca efekt zachęty dla nowo zatrudnionych pracowników po 1 stycznia 2009 r.

@RY1@i02/2010/024/i02.2010.024.168.0005.003.jpg@RY2@

Przykład: Porównanie stanów zatrudnienia

Pracodawca wypełnia druk INF-D-P za pracownika, którego zatrudnił od 1 lutego 2010 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Zatrudnienie tego pracownika nie spowodowało w lutym 2010 r. wzrostu zatrudnienia ogółem i zatrudnienia osób niepełnosprawnych w stosunku do średniego zatrudnienia ogółem i niepełnosprawnych z 12 miesięcy poprzedzających okres sprawozdawczy. Jego zatrudnienie nastąpiło jednak w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem, który złożył wypowiedzenie umowy o pracę. W takim przypadku pracodawca zaznacza w poz. 35 kwadrat 2 (nie) oraz w poz. 36 kwadrat 2 (nie). Na tego pracownika przysługuje mu dofinansowanie.

Pracodawca wypełnia druk INF-D-P za pracownika, którego zatrudnił od 1 stycznia 2008 r. jako pełnosprawnego w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracownik ten dopiero w lutym 2010 r. przedłożył orzeczenie o niepełnosprawności. Z uwagi na to, że jego zatrudnienie nastąpiło przed 1 stycznia 2009 r., pracodawca nie musi jednak wykazywać efektu zachęty. Z tego względu powinien zaznaczyć w poz. 34 kwadrat 1 (tak), gdyż jest to dla niego pomoc publiczna, a poz. 35 i 36 pozostawić puste.

Edyta Sieradzka

dyrektor ds. dofinansowań w OBPON

Anna Pałecka-Błaszczyk

dyrektor ds. prawnych w OBPON

Art. 2 pkt 1 i pkt 4a, art. 3-4, art. 5, art. 26a-26c, art. 62 i art. 68g ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 14, poz. 92 z późn. zm.).

Art. 12-13 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227).

Par. 32 ust. 2 rozporządzenia ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. nr 139, poz. 1328 z późn. zm.).

Par. 2-8 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. nr 8, poz. 43).