Czasami okres rozliczeniowy nie ma znaczenia

W firmie obowiązuje 1- i 3-miesięczny okres rozliczeniowy. W kwietniu przez dwa dni (16 godz.) dwóch pracowników z powodu niezawinionego przez nich przestoju nie świadczyło pracy. Obaj otrzymują wynagrodzenie zasadnicze określone stałą stawką miesięczną 2800 zł. Pierwszy z nich objęty 1-miesięcznym okresem rozliczeniowym w kwietniu powinien przepracować 160 godzin, natomiast drugi, objęty 3-miesięcznym okresem rozliczeniowym, 144 godziny. Łączna liczba godzin do przepracowania w II kwartale br. ustalona na podstawie art. 130 k.p. wynosi 488 godz. (w kwietniu - 160 godz., w maju - 168 godz., w czerwcu - 160 godz.). Dla pracownika objętego 3-miesięcznym okresem rozliczeniowym harmonogram czasu pracy ustalony na okres od kwietnia do czerwca obejmuje również 488 godz., ale liczba zaplanowanych w harmonogramie godzin pracy w poszczególnych miesiącach jest inna i wynosi: w kwietniu - 144 godz., w maju - 176 godz. w czerwcu - 168 godz. Jak należy obliczyć wynagrodzenie postojowe tych pracowników? Czy powinni oni otrzymać jednakowe, czy też różne wynagrodzenie?

Za czas przestoju pracownikom przysługuje wynagrodzenie wynikające z ich osobistego zaszeregowania określonego stałą stawką miesięczną (art. 81 k.p.). Aby obliczyć wynagrodzenie za przestój dla pracowników otrzymujących wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania, określonego stawką miesięczną, należy wyliczyć stawkę za 1 godzinę, aby następnie uzyskaną stawkę pomnożyć przez liczbę godzin przestoju. Zgodnie z par. 4a rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U. z 1996 r., nr 62, poz. 289 z późn. zm.). wynagrodzenie za 1 godzinę w wymienionej sytuacji ustala się, dzieląc miesięczną stawkę wynagrodzenia przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu.

Sformułowanie "liczba godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu" oznacza liczbę godzin, do przepracowania których pracownik obowiązany jest zgodnie z wymiarem czasu pracy w tym miesiącu (a nie liczbę godzin do przepracowania w tym miesiącu zgodnie z rozkładem czasu pracy pracownika). Powyższe oznacza, że niezależnie od faktycznej długości okresu rozliczeniowego (np. 1- czy 3-miesięczny), w celu wyliczenia stawki za jedną godzinę przestoju za "liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu" należy przyjąć miesięczny wymiar czasu pracy, obliczony w sposób przewidziany w art. 130 k.p., a więc wymiar ustalony dla każdego z miesięcy odrębnie. W efekcie stawka za jedną godzinę przestoju w przypadku obydwu pracowników będzie taka sama i wyniesie 17,50 zł (2800 zł : 160 godz.).

Pracownik zatrudniony od 1 kwietnia 2011 r. zachorował w kwietniu br. nabywając prawo do wynagrodzenia chorobowego. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres od kwietnia poprzedniego roku do marca br. wyniosło 3624,18 zł (pracownik za wszystkie miesiące otrzymał wyłącznie wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4200 zł). W styczniu br. pracownikowi została wypłacona premia roczna za rok 2011 w wysokości 6800 zł (a po pomniejszeniu o składki ZUS 5867,72 zł). Jaką kwotę tytułem premii rocznej należy doliczyć do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika, stanowiącego podstawę wymiaru świadczenia chorobowego należnego w kwietniu tego roku?

Premie, nagrody i inne składniki wynagrodzenia, przysługujące za okresy roczne, wlicza się do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego co do zasady w wysokości stanowiącej 1/12 kwoty wypłaconej pracownikowi za rok poprzedzający miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 42 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77 poz. 512 z późn. zm.). Jeżeli jednak pracownik otrzymujący premię roczną nie przepracował pełnego roku kalendarzowego poprzedzającego miesiąc wystąpienia niezdolności do pracy, to wówczas premię roczną należy uwzględnić w części proporcjonalnej do liczby pełnych kalendarzowych miesięcy zatrudnienia w tym roku. Chodzi o przypadki, w których pracownik nie przepracował wskazanego okresu z powodu rozpoczęcia zatrudnienia w trakcie jego trwania. Ponadto analogicznie postępuje się, gdy w okresie roku poprzedzającego powstanie niezdolności do pracy pracownik korzystał z urlopu bezpłatnego lub wychowawczego, który zaczął się przed rokiem kalendarzowym poprzedzającym powstanie niezdolności do pracy i zakończył się w trakcie tego roku. Odpowiadając zatem na pierwszą część pytania, do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia należy dodać 1/9 premii rocznej wypłaconej za 2011 r., tj. proporcjonalnie do liczby pełnych kalendarzowych miesięcy zatrudnienia w roku 2011. Kwota ta wyniesie 651,97 (5867,72 zł : 9 = 651,97 zł). W efekcie do ustalenia wysokości świadczenia chorobowego należy przyjąć wynagrodzenie w wysokości 4276,15 zł (3624,18 zł + 651,97 zł).

Z dniem 1 maja w firmie zaczął obowiązywać nowy regulamin wynagradzania. Poprzedni przewidywał wynagrodzenie określone stałą stawką miesięczną, dodatek stażowy określony w stałej miesięcznej wysokości oraz prowizje. Dodatek za pracę w porze nocnej był wyliczany zgodnie z przepisami kodeksu pracy, a więc kwota dodatku za jedną godzinę pracy w porze nocnej wynosiła 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nowy regulamin wprowadził stawkę godzinową, w miejsce stałego miesięcznego wynagrodzenia, oraz dodatek za pracę w porze nocnej w wysokości 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z osobistego zaszeregowania. Dodatek stażowy oraz prowizja zostały zlikwidowane. W jaki sposób należy ustalić podstawę wymiaru wynagrodzenia urlopowego, aby obliczyć wynagrodzenie za urlop wykorzystywany przez pracownika w maju, jeżeli od maja pracownikowi przysługuje stawka godzinowa w wysokości 15,20 zł?

Ponieważ w sytuacji opisanej w pytaniu nastąpiła zmiana w składnikach wynagrodzenia, jak również zmiana wysokości tych składników, to podstawę wymiaru wynagrodzenia urlopowego należy ustalać ponownie z uwzględnieniem tych zmian (par. 10 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 z późn.zm.). Ustalenie podstawy na nowo wiąże się z ustaleniem, jakie wynagrodzenie pracownik otrzymałby w okresie 3 miesięcy poprzedzających maj, a więc w lutym, marcu i w kwietniu, gdyby w okresie tym obwiązywały takie zasady wynagradzania, jakie obowiązują, począwszy od maja. Odnosząc się do czasu przepracowanego przez pracownika w poszczególnych miesiącach, należy ustalić, jakie wynagrodzenie pracownik otrzymałby, gdyby w tym okresie był wynagradzany stawką godzinową 15,20 zł, a dodatek za jedną godzinę pracy w porze nocnej stanowiłaby kwota 20 proc. tej stawki. Tak ustalone potencjalne wynagrodzenia stanowić będzie podstawę wymiaru wynagrodzenia urlopowego należnego za urlop wykorzystywany przez pracownika w maju.

SZKOLIĆ SIĘ WARTO

To wszystko na specjalnej kolumnie szkoleniowej. Umieszczamy na niej podsumowanie kursów już odbytych oraz zapowiadamy merytorycznie te, które w niedługim czasie się odbędą.

Za liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu należy przyjąć miesięczny wymiar czasu pracy, obliczony zgodnie z art. 130 k.p.

@RY1@i02/2012/090/i02.2012.090.21700110b.805.jpg@RY2@

Wojciech Górski

Aldona Salamon - specjalista prawa pracy i zarządzania personelem, absolwentka studiów podyplomowych o kierunkach: prawo pracy, prawo ubezpieczeń społecznych i gospodarczych, zarządzanie personelem. Doświadczony praktyk z 14-letnim stażem pracy na stanowisku szefa działu personalnego. Trener i wykładowca współpracujący z kilkoma firmami szkoleniowymi m. in. w zakresie szkoleń z tematyki naliczania wynagrodzeń