Komentarze

Wynagrodzenie to podstawowy i konieczny element stosunku pracy. Jednocześnie często stanowi ono źródło konfliktów pomiędzy stronami umowy. Pracodawca chciałby wypłacać jak najmniejsze wynagrodzenie za jak najlepsze efekty pracy, a pracownik jest zainteresowany wyższymi kwotami za mniejszy nakład pracy.

Ze względu na powyższe ustawodawca daje dużą swobodę w zakresie ustalania wynagrodzeń, ale jednocześnie wprowadza daleko idące ograniczenia (w przypadku umów cywilnoprawnych strony mają zdecydowanie większą swobodę).

W prawnej konstrukcji wynagrodzeń brakuje jednak jednej rzeczy - definicji. Jest to ewidentna luka prawna, ale nie stanowi ona większego problemu. Definicję wynagrodzenia wypracowały bowiem doktryna i judykatura. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1986 r., sygn. akt III PZP 42/86 (OSNCP 1987/8/106) wynagrodzenie to świadczenie konieczne o charakterze przysparzająco-majątkowym, które pracodawca jest zobowiązany wypłacać okresowo pracownikowi w zamian za wykonywaną pracę, świadczoną w oparciu o wiążący pracownika i pracodawcę stosunek pracy.

Wynagrodzeniom należy przeciwstawić świadczenia pozapłacowe, które z kolei można podzielić na pieniężne lub niepieniężne. Są one wypłacane (przekazywane) na rzecz pracownika w związku z łączącym go z pracodawcą stosunkiem pracy, ale nie mają charakteru ekwiwalentu za pracę.

Do pieniężnych świadczeń pozapłacowych zaliczyć można takie świadczenia jak:

● diety z tytułu podróży służbowej,

● ekwiwalenty za świadczenia bhp,

● odprawy,

● zapomogi,

● świadczenia związane z nauką pracownika,

● zwroty kosztów (np. odwołania z urlopu).

Do rzeczowych świadczeń pozapłacowych zaliczyć można m.in.:

● rzeczowe świadczenia bhp (np. posiłek profilaktyczny czy mydło),

● prezenty okolicznościowe,

● bilety i karnety (np. do kina, na basen, na koncert),

● świadczenia rzeczowe na rzecz telepracowników (np. materiały eksploatacyjne do ich komputerów).

Do innych świadczeń pozapłacowych zaliczyć należy chociażby:

● zwolnienie z długu (umorzenie pożyczki),

● oddanie rzeczy do używania (np. służbowe mieszkania, telefony, pojazdy),

● udostępnienie mediów (np. umożliwienie pracownikom korzystania z prądu, gazu, wody),

● świadczenie usług bez pobrania należności,

● zakup usług na rzecz pracownika (np. abonamenty medyczne).

Same wynagrodzenia (wynagrodzenia właściwe) nie są pojęciem jednolitym. Na wynagrodzenie może składać się wiele różnorodnych świadczeń - w większości przypadków zasady ich ustalania wynikać będą z regulacji zawartych w komentowanym rozporządzeniu. Znajomość wynikających z niego zasad nie jest jednak wystarczająca do poprawnego rozliczania wynagrodzeń. Oprócz prawa pracy trzeba jeszcze znać zasady dotyczące podatków i składek ZUS.

Dotychczas w dodatku Kadry i Płace komentowaliśmy ustawy:

● z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

● z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców

● z 13 marca 2006 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

● z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

● z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych

● z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

● z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

● z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

● z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (wybrane przepisy)

● z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców).

● z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych

● Ponadto:

● rozporządzenie z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. poz. 167)

● rozporządzenie z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (Dz.U. nr 60, poz. 282)

● Rozporządzenie z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 ze zm.)

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w dotychczasowych wydaniach na

@RY1@i02/2014/186/i02.2014.186.21700010a.802.jpg@RY2@

Paweł Ziółkowski specjalista z zakresu podatków i prawa pracy

Paweł Ziółkowski

specjalista z zakresu podatków i prawa pracy