Białorusinowi można dać pensję w euro

Wiele firm, szczególnie prowadzących sprzedaż towarów i usług na zagranicznych rynkach lub zatrudniających pracowników pochodzących z innych krajów, stoi przed problemem sposobu wypłaty wynagrodzenia. W przypadku dominującego w działalności przedsiębiorstwa eksportu dysponuje ono zazwyczaj znaczącą, w stosunku do przychodów od odbiorców krajowych, ilością zagranicznych środków płatniczych. Aby obracać nimi na terenie polskiego obszaru płatniczego muszą je wymieniać na złote. Operacji takiej można dokonać co prawda w niemal każdym banku. Jednak jest bardziej niż pewne, że zastosuje on korzystny dla siebie kurs przeliczenia, a w dodatku od każdej operacji pobierze prowizję (w wysokości od 0,5 do nawet 1,5 proc.).

Jeżeli zaś przedsiębiorstwo chciałoby zatrudniać pracowników zagranicznych (np. wysokiej klasy specjalistów, których trudno znaleźć na krajowym rynku pracy), warunkiem podpisania przez nich umowy jest zazwyczaj wypłata wynagrodzenia w walucie kraju - miejsca zamieszkania.

- W najgorszej sytuacji są przedsiębiorstwa, które zapłatę za zagraniczną sprzedaż otrzymują przelewem do Polski, a następnie zarobki wypłacają obcokrajowcom - zauważa Adam Satovic, ekonomista związany z Paryską Szkołą Biznesu. - Wtedy przeliczenie następuje dwa razy: w momencie przelewu zapłaty od zagranicznego kontrahenta oraz przed wypłatą wynagrodzenia. Za każdym razem mogą to być w dodatku zupełnie różne waluty, co sprawia, że straty z takiego obrotu stają się bardziej dotkliwe.

Pomocna SEPA

Korzystnym rozwiązaniem jest wówczas ustalenie z zatrudnionym, że jego wynagrodzenie wypłacane będzie w walucie, w której firma otrzymuje swoje należności. Polski system prawny nie zawiera wyraźnego zakazu wypłaty wynagrodzeń w zagranicznych środkach płatniczych. Ustawa z 26 czerwca 1976 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; dalej: k.p.) w ogóle nie reguluje problemu waluty, w której ma być wypłacane wynagrodzenie. Dlatego, jak twierdzą specjaliści, zagadnienie to może być rozwiązane na podstawie ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121; dalej: k.c.). Zezwala na to art. 300 k.p., zgodnie z którym zagadnienia w nim nieujęte powinny być uregulowane zgodnie z przepisami k.c., o ile nie stoją one w sprzeczności z zasadami prawa pracy.

- Wypłata wynagrodzenia w walucie obcej nie może zatem wynikać np. z dyskryminacji, czynienia nieuczciwych oszczędności kosztem pracownika albo generalnie prowadzić do sytuacji, w której czułby on się wykorzystywany lub w inny sposób skrzywdzony - precyzuje Satovic. - Polski system prawny jednak, inaczej niż np. rosyjski, nie stawia w tym zakresie twardych ograniczeń.

Przed wykonaniem pierwszego przelewu bezpieczniej jest jednak, jak twierdzą specjaliści, uzyskać na to zgodę zatrudnionego albo dysponować podaniem (prośbą) o wypłatę wynagrodzenia w danej, wyraźnie określonej przez pracownika walucie (dokument może stanowić załącznik do umowy o pracę lub być jej integralną częścią). Wtedy organy kontrolne nie będą miały argumentów potwierdzających ewentualną tezę, że taki sposób regulowania należności nie wynikał z dobrowolnej umowy między stronami, ale był elementem działań zabronionych.

Konieczne jest w takim przypadku, rzecz jasna, znalezienie banku, który dopuszcza prowadzenie rachunków osobistych w walucie obcej (jeżeli przelew ma być wykonany w kraju), albo wystąpienie o zgodę na dokonanie wytransferowania środków za granicę (SEPA). To ostatnie, niestety, może podnieść koszty. Cena i szybkość realizacji przelewu zagranicznego zależą od tego, jaką siecią banków korespondentów dysponuje placówka, z której ma być uruchomiony transfer. - Sposób pokrycia tego rodzaju wydatków dodatkowych powinien, lecz nie musi, być także określony w umowie - mówi Satovic.

Bez rubla, rupii i suma

Jednak w samej umowie o pracę powinna znajdować się wartość wynagrodzenia określona w walucie polskiej. Konieczne to jest do naliczenia podatków i świadczeń na ubezpieczenie społeczne, które, co oczywiste, nie mogą być zrealizowane przy użyciu innych niż złoty polski środków płatniczych. Pracodawca zatem przed wypłatą pensji powinien za każdym razem dokonać przeliczenia określonej w umowie kwoty na walutę zagraniczną (nie odwrotnie).

W tym celu, jak twierdzą specjaliści, musi się posłużyć ogłaszaną codziennie tabelą oficjalnych kursów walut Narodowego Banku Polskiego (w dniu, w którym ma być wykonany przelew). Zawiera ona jednak tylko aktualne notowania 33 najczęściej wykorzystywanych w rozliczeniach międzynarodowych walut. Nie obejmuje natomiast takich środków pieniężnych, jak: białoruski rubel, indyjska rupia czy uzbecki sum. Natomiast według ostatnich danych Ministerstwa Pracy w Polsce pracowało w 2013 r. 2004 obywateli Białorusi, 1321 - Indii i 976 osób z Uzbekistanu. Środki płatnicze tych krajów nie należą do często stosowanych w obrocie zagranicznym i nie są ujmowane w notowaniach NBP. - W takim przypadku pozostaje wypłata wynagrodzenia w euro, dolarach albo innej wybranej przez pracownika walucie - mówi Satovic. - Środek płatniczy musi być jednak ujęty w publikowanym przez NBP zestawieniu. W innym wypadku nie ma powiem wiarygodnej podstawy do przewalutowania należności.

Minimalne pobory

Trzeba także pamiętać, że wypłacane w walucie obcej wynagrodzenie, podobnie jak należności regulowane w złotym, zgodnie z ustawą z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679) nie może być niższe niż równowartość najniższego, ustalanego corocznie wynagrodzenia w dniu wypłaty (obecnie - 1680 zł). Podobnie jak w przypadku pensji w walucie krajowej, jeśli osoba taka będzie zatrudniona jedynie na część (połowę, trzy czwarte) etatu, wynagrodzenie powinno być ustalone proporcjonalne do liczby przepracowanych w danym miesiącu godzin. Przy określaniu jego wysokości nie musi być brana pod uwagę ewentualna nagroda jubileuszowa, odprawa pieniężna oraz pensja za pracę w godzinach nadliczbowych.

Nakaz wypłaty równowartości minimalnego wynagrodzenia nie dotyczy osób dopiero wchodzących na rynek pracy (w pierwszym roku zatrudnienia). Zgodnie z prawem takiemu pracownikowi firma może zapłacić wynagrodzenie w wysokości nie mniejszej niż 80 proc. najniższego wynagrodzenia (obecnie 1344 zł). Do pierwszego roku pracy można zaliczać czas wykonywania obowiązków zawodowych nie tylko na podstawie pełnej umowy o pracę. Do okresu tego wchodzi również okres, podczas którego pracownik wykonywał obowiązki na podstawie umów cywilnoprawnych (jeśli odprowadzano od nich składki na ubezpieczenie społeczne), a także czas prowadzenia działalności gospodarczej. Nie wchodzi jednak do niego, zgodnie z prawem, czas prowadzonego przez ustalającego wynagrodzenie pracodawcę przygotowania zawodowego.

Ważne

Warunkiem podpisania umowy przez obcokrajowca jest zazwyczaj wypłata wynagrodzenia w walucie kraju - miejsca zamieszkania

@RY1@i02/2014/079/i02.2014.079.21700110a.803.jpg@RY2@

Obcokrajowcy zatrudnieni w Polsce

Pieniądze dla cudzoziemca

Waluty, prócz złotego, w których można wypłacać pensje:

● dolar australijski (Australia),

● real (Brazylia),

● lew (Bułgaria),

● juan (Chiny),

● kuna (Chorwacja),

● korona czeska (Czechy),

● korona duńska (Dania),

● euro (UE),

● peso filipińskie (Filipiny),

● dolar (Hongkong),

● rupia indonezyjska (Indonezja),

● korona islandzka (Islandia),

● jen (Japonia),

● dolar kanadyjski (Kanada),

● won (Korea Południowa),

● lit (Litwa),

● peso meksykańskie (Meksyk),

● ringgit (Malezja),

● korona norweska (Norwegia),

● dolar nowozelandzki (Nowa Zelandia),

● rubel (Rosja),

● rand (RPA),

● lej (Rumunia),

● SDR (jednostka rozrachunkowa Międzynarodowego Funduszu Walutowego),

● dolar singapurski (Singapur),

● frank szwajcarski (Szwajcaria),

● korona szwedzka (Szwecja),

● baht (Tajlandia),

● lira (Turcja),

● hrywna (Ukraina),

● dolar amerykański (USA),

● funt brytyjski (Wielka Brytania),

● forint (Węgry).

Maria Kamila Puch

dgp@infor.pl