Potrącenie za grudzień z nową kwotą wolną

Minimalne wynagrodzenie w 2015 roku będzie wynosić dla zatrudnionych w pełnym wymiarze godzin 1750 zł, czyli będzie wyższe o 70 zł brutto w stosunku do roku poprzedniego. Inne wskaźniki, jak stopy procentowe składek, pracownicze koszty uzyskania przychodu czy ulga podatkowa, nie zmienią się.

Zwiększenie minimalnego wynagrodzenia wpływa m.in. na kwotę wolną od potrąceń, wysokość dodatku za pracę w nocy, wysokość minimalnych zasiłków, maksymalną kwotę odprawy, wynagrodzenie za przestój czy minimalną wysokość odszkodowania dla osoby, wobec której zostały naruszone zasady równego traktowania.

Data wypłaty

Z nowym rokiem nie zmienią się ani koszty uzyskania przychodu, ani ulga podatkowa, które od 2009 roku pozostają na tym samym poziomie. Zatem wynagrodzenie netto za grudzień wypłacane w styczniu, jeśli nie jest przedmiotem zajęcia komorniczego, będzie wypłacone w tej samej wysokości, gdyż wynagrodzenie należy się za pracę wykonaną i nie ma tu znaczenia miesiąc wypłaty.

Jednak przy zajętym przez komornika wynagrodzeniu data wypłaty wpłynie na wysokość kwoty netto, przy dokonywaniu potrąceń od 1 stycznia 2015 r. należy bowiem stosować nowe kwoty wolne. Wobec czego otrzymując w styczniu wynagrodzenie za grudzień, pracownik z zajęciem niealimentacyjnym, zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, który ma podstawowe koszty uzyskania oraz złożył PIT-2, otrzyma nie mniej niż 1286,16 zł (poprzednio 1237,20 zł). Zatem pracodawcy wypłacający wynagrodzenie do 10. dnia następnego miesiąca muszą już z początkiem stycznia zweryfikować kwoty potrąceń, dostosowując je do nowej wartości minimalnego wynagrodzenia. [patrz tabele 6-11, str. D4-5]

Za taką opcją opowiada się także Państwowa Inspekcja Pracy. Oznacza to, że przyjmuje się tu kwotę wolną z roku, w którym dokonywane jest potrącenie, a więc z roku wypłaty (pismo z 26 stycznia 2011 r., znak: GPP-364-4560-3-1/11/PE/RP). [patrz ramka]

Zamknięty katalog

Kodeks pracy ściśle reguluje katalog potrąceń z wynagrodzenia. Zabrania się potrącania innych należności niż:

● sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, inaczej alimenty, płacone na podstawie wyroku i oświadczenia stron bądź zajęcia komorniczego,

● sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, czyli komornicze zajęcie niedotyczące alimentów.

● zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,

● kary pieniężne z odpowiedzialności porządkowej, czyli np. kary za nieprzestrzeganie przepisów bhp.

Za zgodą pracownika również można dokonać potrącenia należności na rzecz pracodawcy, jak i innych podmiotów. W praktyce będzie to np. zwrot kosztów w związku z umową lojalnościową czy składka związkowa lub składka na grupowe ubezpieczenie. Każde z potrąceń jest limitowane, a granica potrącenia ma związek z minimalnym wynagrodzeniem.

Wyjątek stanowią alimenty, których limit to 60 proc. wynagrodzenia netto, czyli bez znaczenia jest tu minimalne wynagrodzenie.

Potrącenia komornicze niealimentacyjne można realizować przy zachowaniu kwoty wolnej w wysokości 100 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę. Limit dla kar pieniężnych to 90 proc. minimalnego wynagrodzenia netto, a dla zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi - 80 proc. Przy potrąceniach dobrowolnych odpowiednio 100 proc. minimalnego dla należności na rzecz pracodawcy oraz 80 proc. dla innych należności. Zawsze przy potrąceniach dobrowolnych pracodawca musi mieć pisemną zgodę pracownika na potrącenie, bez niej potrącenie będzie bezprawne.

Podejście indywidualne

Ustalając kwotę wolną od potrąceń, należy podejść indywidualnie do każdego pracownika, którego wynagrodzenie zostało zajęte. Należy wziąć pod uwagę wymiar czasu pracy, fakt korzystania z podstawowych lub podwyższonych kosztów uzyskania przychodu oraz to, czy złożył on oświadczenie PIT-2 (i korzysta z miesięcznej ulgi podatkowej).

Dopiero po ustaleniu indywidualnych wskaźników można ustalić dla niego kwotę wolną. Przy czym każda zmiana etatu, miejsca zamieszkania lub pracy czy zmiana oświadczenia PIT-2 może spowodować zmianę kwoty wolnej od potrąceń. Należy o tym pamiętać, gdyż to na pracodawcy ciąży obowiązek prawidłowego wypłacenia wynagrodzenia, zatem musi on dokonywać potrąceń zgodnie z zasadami.

Ważne

Wartość kwoty wolnej dla poszczególnych pracowników może się różnić. Zależy bowiem jeszcze od przysługujących zatrudnionemu kosztów uzyskania przychodu oraz od tego, czy złożył PIT-2 uprawniający do odliczania od zaliczek miesięcznej kwoty zmniejszającej podatek (46,33 zł)

Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy

"(...) Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalana jest corocznie na podstawie ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679 ze zm.) w drodze wydanego na mocy upoważnienia ustawowego rozporządzenia Rady Ministrów. Dokonując potrąceń z wynagrodzenia za pracę, pracodawca obowiązany jest stosować kwotę wolną od potrąceń w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dacie dokonywania potrącenia".

@RY1@i02/2015/004/i02.2015.004.03300120e.803.jpg@RY2@

Marta Nowakowicz-Jankowiak ekspert ds. wynagrodzeń

Marta Nowakowicz-Jankowiak

ekspert ds. wynagrodzeń

Podstawa prawna

Art. 87 i 87¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502).