Poradnia ubezpieczeniowa

• Jak rozliczyć składki za pracownika wykonującego na rzecz pracodawcy umowę o dzieło zawartą z innym podmiotem
• Co można zrobić, gdy zdaniem organu rentowego z dokumentacji medycznej nie wynika uszczerbek na zdrowiu
• Czy ZUS może zbadać zasadność podzielenia zlecenia na dwie odrębne umowy
• Dlaczego zatwierdzenie rachunku nie jest uznawane za wykonywanie pracy zarobkowej

Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Nie ma przy tym znaczenia, jak skonstruowana jest kwestia odpowiedzialności między podmiotami zawierającymi umowę. Pojęcie pracownika zostało więc rozszerzone, ale tylko dla celów ubezpieczeń społecznych. Jednym z takich celów jest naliczenie i odprowadzenie składek, a więc pełnienie roli płatnika.

W opisywanej sytuacji wynagrodzenie zostało już jednak wypłacone, a druga spółka nie odprowadziła składek, ponieważ jako należne za wykonanie umowy o dzieło oskładkowaniu nie podlegało. Powstaje więc pytanie, kto ma pełnić rolę płatnika. Stanął przed nim Sąd Najwyższy, które zadał mu sąd II instancji. SN w uchwale z 2 września 2009 r., sygn. akt II UZP 6/09, stwierdził, że to pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy. Sąd zwrócił uwagę, że skoro art. 8 ust. 2a rozszerza pojęcie pracownika na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, to naturalne i zgodne z wykładnią literalną tego przepisu jest uznanie, iż także w zakresie tej sfery aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń społecznych za pracownika tego właśnie pracodawcy. Za taką wykładnią przemawia także brzmienie art. 18 ust. 1a ustawy, zgodnie z którym w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód m.in. z umowy o dzieło. SN zauważył, że operacji uwzględnienia w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy przychodu uzyskiwanego z tytułu umowy cywilnoprawnej nie jest w stanie wykonać osoba trzecia będąca zamawiającym. Teoretycznie może ona nawet nie wiedzieć, że zleceniobiorca (przyjmujący zamówienie) jest pracownikiem podmiotu, dla którego świadczy usługi (wykonuje dzieło) w ramach własnej umowy.