Długotrwałe zwolnienie lekarskie tuż po rozpoczęciu pracy nie świadczy o pozorności umowy o pracę
Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że nie podlegam obowiązkowym ubezpieczeniom z tytułu stosunku pracy. Jego zdaniem umowa o pracę była pozorna, gdyż dwa tygodnie po jej podpisaniu dostałem od lekarza długotrwałe zwolnienie. Organ stwierdził także, że nie przedłożyłem żadnych dowodów na to, że umowa była realna. Tymczasem przeszedłem rekrutacje, badania itp. oraz podjąłem realne zatrudnienie. Czy mogę podważyć decyzję ZUS?
Z kontekstu podanego zapytania należy wnioskować, że strony łączyła umowa o pracę. W konsekwencji powinny zostać spełnione warunki określone w art. 22 kodeksu pracy (dalej: k.p.). Zgodnie z par. 1 tego artykułu przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Przy czym w par. 11 ww. przepisu ustawodawca dodał, że zatrudnienie w warunkach określonych w par. 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Zaś w par. 12 czytamy, że „Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w par. 1”. Z kolei w orzecznictwie sądowym – w kontekście ubezpieczeń społecznych – akcentuje się, że podleganie pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu wynika nie z samego zawarcia umowy o pracę i zgłoszenia do takiego ubezpieczenia z określonym symbolem, lecz z faktu rzeczywistego wykonywania pracy.
Na czym polega pozorność
Z perspektywy przepisów prawa ubezpieczeń społecznych (art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; dalej: ustawa systemowa) istotne jest, czy praca była faktycznie realizowana. W judykaturze sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego jest utrwalone stanowisko, że faktyczne zawarcie umowy o pracę i podjęcie na jej podstawie pracy nie może skutkować stwierdzeniem nieważności tej umowy ma podstawie art. 58 par. 1 kodeksu cywilnego (dalej k.c.), choćby nawet celem samym w sobie było skorzystanie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Kluczowe znaczenie ma natomiast to, czy czynności wykonywane w związku z podpisaną umową o pracę wypełniają dyspozycję przepisów regulujących stosunek pracy i czy ewentualnie czynności te nie miały jedynie upozorować świadczenia pracy tylko po to, by uzyskać świadczenia z ubezpieczenia społecznego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 8 czerwca 2020 r., sygn. akt III AUa 391/20).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.