Kto odpowiada za zadłużenie w ZUS

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może przekraczać w roku kalendarzowym kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone. W 2011 r. kwota ta wynosi 100 770 zł. Po jej przekroczeniu płatnik nie nalicza i nie odprowadza składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W dalszym ciągu natomiast nalicza i odprowadza składki na pozostałe ubezpieczenia społeczne, czyli wypadkowe i chorobowe, a także na ubezpieczenie zdrowotne.

Przy ustalaniu limitu trzydziestokrotności uwzględnia się wszystkie tytuły, z których w roku kalendarzowym były za daną osobę opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Płatnik przekazuje informację o zaprzestaniu opłacania składek emerytalnej i rentowych w składanym za ubezpieczonego raporcie ZUS RCA.

Jeśli ubezpieczony ma jednocześnie więcej niż jednego płatnika składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, musi zawiadomić każdego z nich o osiągnięciu rocznej podstawy wymiaru. Oświadczenie ubezpieczonego powinno być złożone na piśmie. Za skutki błędnego oświadczenia powodującego nieopłacanie składek odpowiada ubezpieczony. Odpowiada on za całe zadłużenie, w tym również za składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, które na bieżąco byłyby sfinansowane ze środków płatnika, a także za odsetki za zwłokę.

Płatnik musi złożyć korektę dokumentów rozliczeniowych, ale powstałe zadłużenie powinien sfinansować ubezpieczony. Może się to odbyć poprzez płatnika składek (gdy ubezpieczony uzna swoją pomyłkę i zgodzi się na pokrycie zadłużenia, to po złożeniu korekty płatnik reguluje je w ZUS). Gdy natomiast ubezpieczony nie chce sfinansować składek, płatnik składa korektę dokumentów i przekazuje do ZUS oświadczenie, na podstawie którego ich nie naliczał. ZUS informuje wówczas ubezpieczonego o zasadach odpowiedzialności, a gdy ten nie wpłaca powstałego zadłużenia, wydaje w tym zakresie decyzję, od której można wnieść odwołanie do sądu.

Art. 19 ust. 1, art. 19 ust. 6, art. 83 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).