Jak chory pracownik powinien współpracować ze swoją firmą

Czy odmowa badania trzeźwości pozbawi zasiłku

@RY1@i02/2012/217/i02.2012.217.18300150e.811.jpg@RY2@

Pracownik, który uległ wypadkowi może się spodziewać, że pracodawca będzie chciał zbadać jego trzeźwość, a odmowa poddania się badaniom wywoła negatywne skutki.

Zgodnie z przepisami, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że ubezpieczony znajdował się w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, płatnik składek kieruje ubezpieczonego na badanie niezbędne do ustalenia zawartości alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych w organizmie. Ubezpieczony jest obowiązany poddać się nim.

Odmowa poddania się badaniu lub inne zachowanie uniemożliwiające jego przeprowadzenie powoduje pozbawienie prawa do świadczeń, chyba że ubezpieczony udowodni, że miały miejsce przyczyny, które uniemożliwiły poddanie się temu badaniu.

Podstawa prawna

Art. 21 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.).

Czy firmę należy powiadamiać o chorobie

@RY1@i02/2012/217/i02.2012.217.18300150e.812.jpg@RY2@

Sposób oraz terminy usprawiedliwiania nieobecności w pracy przez pracowników pracodawca powinien określić w regulaminie pracy. A pracownik podpisuje oświadczenie, że zapoznał się z nim. Pracodawca, który nie ma obowiązku wprowadzania regulaminu pracy, zgodnie z art. 29 par. 3 kodeksu pracy powinien poinformować pracownika na piśmie w ciągu 7 dni od zatrudnienia o przyjętym sposobie usprawiedliwiania nieobecności w pracy. Ten obowiązek może być spełniony przez pisemne wskazanie odpowiednich przepisów prawa pracy dotyczących powiadamiania pracodawcy o nieobecności. Obowiązuje bowiem rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.

Zgodnie z nim pracownik powinien uprzedzić pracodawcę o przyczynie i przewidywanym okresie nieobecności, jeśli może ją przewidzieć. Pracownik musi zawiadomić zakład o chorobie najpóźniej drugiego dnia nieobecności w pracy. Nie musi tego robić osobiście, może powiadomić przez inną osobę, telefonicznie lub za pośrednictwem innego środka łączności, np. pocztą czy e-mailem.

Brak zawiadomienia pracodawcy o nieobecności w pracy i czasie jej trwania w przyjęty w firmie sposób może stanowić podstawę do wyciągnięcia konsekwencji służbowych wobec pracownika. Pracodawca może nałożyć karę porządkową - upomnienie albo naganę. Oczywiście sankcja nie będzie zasadna, jeżeli brak powiadomienia o chorobie był usprawiedliwiony np. ciężką chorobą i brakiem domowników, którzy mogliby zawiadomić pracodawcę.

Zatem pracodawca przed wyciągnięciem ewentualnych konsekwencji służbowych pracodawca powinien wyjaśnić sprawę, wysłuchać pracownika i upewnić się, co spowodowało niedotrzymanie trybu, w jakim miało nastąpić powiadomienie o przyczynie nieobecności.

Jeżeli pracodawca nie powiadomił podwładnego przy przyjmowaniu do pracy o sposobie przekazywania wiadomości o nieobecności, także tej spowodowanej chorobą, to nie powinien wyciągać wobec niego konsekwencji.

Podstawa prawna

Par. 2 rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. nr 60, poz. 281 z późn. zm.).

Czy do kontroli zwolnienia potrzeba upoważnienia szefa

@RY1@i02/2012/217/i02.2012.217.18300150e.813.jpg@RY2@

Kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby lub konieczności sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad członkiem rodziny dokonują płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 pracowników.

Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby polega na ustaleniu, czy ubezpieczony w okresie orzeczonej niezdolności nie wykonuje pracy zarobkowej lub nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem. Jeśli więc pracodawca ma wątpliwości, czy zatrudniony prawidłowo wykorzystuje zwolnienie lekarskie, może przeprowadzić kontrolę w jego miejscu zamieszkania lub miejscu czasowego pobytu. Kontrolę przeprowadza osoba do tego upoważniona. W tym celu pracodawca konkretnemu pracownikowi, najczęściej z działu kadr, wystawia imienne upoważnienie uprawniające do sprawdzenia chorego pracownika.

Pracodawcy mają też prawo do kontroli formalnych zaświadczeń lekarskich stanowiących podstawę zwolnienia od pracy. Kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy zaświadczenie nie zostało sfałszowane albo czy zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich.

Jeżeli zachodzi podejrzenie, że zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane, płatnik składek, czyli pracodawca, występuje do lekarza leczącego o wyjaśnienie sprawy.

W razie podejrzenia, że zaświadczenie lekarskie wydane zostało niezgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, pracodawca występuje o wyjaśnienie sprawy do terenowej jednostki organizacyjnej ZUS.

Zgodnie z przepisami ubezpieczony wykonujący w okresie zwolnienia pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Zasiłek chorobowy nie przysługuje także w przypadku, gdy zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane.

Podstawa prawna

Art. 68 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Par. 1-10 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz.U. z 1999 r. nr 65, poz. 743).

Czy jest sankcja za późne dostarczenie zwolnienia do firmy

@RY1@i02/2012/217/i02.2012.217.18300150e.814.jpg@RY2@

Ustawodawca wprowadził zasady, które mają dyscyplinować pracowników do szybkiego dostarczania zaświadczeń potwierdzających ich niezdolność do pracy. Chociażby po to, by ZUS miał możliwość skontrolowania, czy zwolnienie jest zasadne. Zgodnie z przepisami zaświadczenie lekarskie ubezpieczony jest obowiązany dostarczyć pracodawcy nie później niż w ciągu 7 dni od daty jego otrzymania.

Niedopełnienie tego obowiązku powoduje obniżenie o 25 proc. wysokości zasiłku przysługującego za okres od 8. dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia dostarczenia zaświadczenia lekarskiego. Sankcja za spóźnienie nie będzie stosowana jedynie w przypadku, gdy niedostarczenie zaświadczenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego.

W przypadku wysłania zwolnienia lekarskiego pocztą liczy się data stempla pocztowego.

Podstawa prawna

Art. 62 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Czy pijany uczestnik wypadku dostanie zasiłek

@RY1@i02/2012/217/i02.2012.217.18300150e.815.jpg@RY2@

Prawo do zasiłku zostaje ograniczone w sytuacji, gdy wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było udowodnione naruszenie przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Ponadto pozbawienie prawa do zasiłku ma miejsce także w sytuacji, gdy pracownik, będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku przy pracy.

Spożywanie alkoholu niezależnie od tego, czy miało miejsce w pracy, czy także poza zakładem, może mieć wpływ na świadczenia w związku z niezdolnością do pracy. Pracownik, którego niezdolność do pracy spowodowana została nadużyciem alkoholu, nie otrzyma zasiłku chorobowego za pierwsze 5 dni niezdolności do pracy.

Podstawa prawna

Art. 16 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Art. 21 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.).

Tomasz Zalewski

tomasz.zalewski@infor.pl